લૌટ કર આઉંગા , કુચ સે કયું ડરું ..!!!!!

Featured

લૌટ કર આઉંગા , કુચ સે કયું ડરું ..!!!!!

૧૯૫૭ની બીજી લોકસભામાં તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ એસ. રાધાકૃષ્ણન સાથે નવા સાંસદોનો પરિચય કરાવવામાં આવી રહ્યો હતો . એક પાર્ટીના માત્ર ચાર જ સાંસદ હતા . જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ મહોદયને કહેવામાં આવ્યું કે આ ચાર સાંસદો ભારતીય જનસંઘ નામની પાર્ટીના છે તો રાષ્ટ્રપતિ કહે આવું કોઈ નામ મેં સાંભળ્યું જ નથી !!!! એ ચાર સંસદોમાં એક હતા અટલ વિહારી વાજપેયી , અને એ ચાર સાંસદોવાળી પાર્ટી આજે આટલા વર્ષો પછી બીજેપી બનીને ઓલમોસ્ટ ૩૦૦ સાંસદો સાથે દેશના સત્તાસ્થાને છે ..!!!  જો કે આ ‘ વિહારી ‘ અને ‘ બિહારી ‘ બાબતે એમણે એકવાર પુરા દેશ સમક્ષ સ્પષ્ટતા કરેલી કે હું અટલ તો છું પણ બિહારી નથી ..!!! લોકોને લાગ્યું કે અટલજી બિહારનું અપમાન કરે છે પણ એમણે ચોખવટ કરેલી કે જેમ વસંત-વિહાર , કૃષ્ણ-વિહાર હોય છે એમ જ મારા પિતાનું નામ વિહારી છે અને આમ હું છું અટલ વિહારી …!!! જો કે એ અલગ વાત છે કે આપણે એમને અટલ બિહારી બાજપેઈ તરીકે જ ઓળખીએ છીએ અને એનો એમણે જિંદગીભર કોઈ વાંધો નહોતો લીધો …!!!!

જો કે અટલજી વાંધાના માણસ હતા જ નહિ . કદાચ ભારતીય રાજનીતિમાં આ એક જ એવા નેતા હતા જેને વિરોધીઓ પણ ઈજ્જત આપતા , એમનું સમ્માન જાળવતા . અને સામે પક્ષે અટલજીએ લગભગ પાંચ દસકાથી વધુની પોતાની રાજનીતિક સફરમાં કોઈને વ્યક્તિગત નિશાના પર લીધા હોય એવો કોઈ દાખલો મોજુદ નથી . ઈનફેક્ટ શરૂઆતમાં અટલજી લોકસભામાં બેકબેન્ચર વધુ હતા , નો ડાઉટ એમના જેટલો શ્રેષ્ઠ વક્તા કોઈ હતું નહિ એટલે તો નેહરુએ એક વાર ભારતની મુલાકાતે આવેલા બ્રિટીશ પ્રધાનમંત્રીને અટલજી સાથે મેળવતા એમ કહેલું કે ‘ આમને મળો , આ વિપક્ષના ઉગતા નેતા છે અને હમેશા લોકસભામાં મારી આલોચના કર્યા કરે છે પણ એમનામાં મેં ભવિષ્યનો સારો દેશનેતા દેખાય છે “..જો કે લોકસભામાં પહેલી જ વાર બોલેલા અટલજીનું ભાષણ સાંભળીને નેહરુજીએ સ્પષ્ટ કહેલું કે મને અટલજીમાં દેશનો ભાવી વડાપ્રધાન દેખાય છે ..!! અને અટલજીએ નેહરુનું આ વાક્ય એક વાર નહિ …બે વાર નહિ પણ ત્રણ વાર વડાપ્રધાન બનીને સાચું પાડેલું ..!! એ વખતની રાજનીતિની આ ગરિમા હતી ..!!

અને ગરિમા પણ કેવી કે અટલજી પોતાના વિરોધીઓ પર રોચક ટીપ્પણી પણ કરતા કે જેનાથી એમને જે કહેવું હોય તે કહેવાય જાય અને સામેની વ્યક્તિને કડવું પણ લાગે નહિ . ‘ અપમાનો મેં સમ્માનો મેં , ઉન્નત મસ્તક ઉભરા સીના ..પીડાઓમે પલના હોગા કદમ મિલાકર ચલના હોગા “ અટલજી આખી જિંદગી આ મૂળ મંત્રને વળગી રહ્યા . જનસંઘની ચાર સીટોથી ભાજપ સરકાર અને દેશના લોકોના લોકપ્રિય નેતા તરીકેની એમની સફર હમેશા પડકારો અને પડકારોના સામના માટે યાદ રહેશે . ખાસ તો વિપક્ષી પાર્ટીઓને એકજુટ કરીને પાંચ વર્ષ સુધી સરકાર ચલાવવાનું શ્રેય એમને જ જાય છે નહીતર એમના પહેલા પણ આવી કોશિશો થયેલી પણ પુરા પાંચ વર્ષ સુધી ચાલેલી નહિ . અટલજીની રાજનીતિક સ્વીકૃતતા વ્યાપક એટલા માટે હતી કે અટલજી પોતાના વિરોધીઓને વિરોધી ક્યારેય માનતા નહિ , એ હમેશા કહેતા કે આ રાજનીતિક વિરોધ છે અને એટલે જ ભાજપ તો ઠીક પણ કોંગ્રેસ કે બીજી પાર્ટીઓમાં એમના પ્રશન્શકો અનેકો હતા . જ્યારે નરસિંહરાવ જનતા સરકારના પ્રધાનમંત્રી હતા ત્યારે સયુંકત રાષ્ટ્ર ( યુનો ) માં ભાષણ આપવાની તક વિદેશમંત્રી અટલજીને એમણે જ આપેલી અને યુનોમાં હિન્દીમાં ભાષણ આપીને અટલજી છવાઈ ગયેલા . અટલજીને મતે એ ભાષણ એમણે આપેલા બધા ભાષણોમાં શ્રેષ્ઠ હતું .

આજે નવી સરકાર આવતા જ જૂની સરકારના પ્રોગ્રામો – યોજનાઓ પર પ્રશ્નાર્થ લાગી જાય છે પણ અટલજી એમાં અપવાદ હતા . પોતાની બુક ‘ ટર્નીંગ પોઈન્ટ ‘ માં આપણા લોકલાડીલા એ.પી.જે.અબ્દુલ કલામ લખે છે કે નરસિહરાવ ૧૯૯૬મા પરમાણુ પરીક્ષણ કરવા માંગતા હતા , બધી તૈયારીઓ પણ થઇ ગયેલી પણ નરસિહરાવ ચૂંટણી હારી ગયા અને અટલજી સત્તા પર આવ્યા . નરસિંહરાવ એ વખતે પરમાણુ કાર્યક્રમના ઇન્ચાર્જ અબ્દુલ કલામ સાહેબને લઈને અટલજીને મળ્યા અને ખાતરી માંગી કે સત્તામાં આવ્યા પછી પણ તેઓ પરમાણુ કાર્યક્રમ ચાલુ રાખશે. જો કે ૧૯૯૬માં અટલજીની સરકાર તો ૧૩ જ દિવસમાં પડી ગઈ પણ ૧૯૯૮મા ફરીથી સત્તા પર આવતાવેત જ અટલજીએ પરમાણુ પરીક્ષણ કરીને નરસિહરાવને આપેલી ખાતરી પાળી બતાવેલી .

વાજપેયી વિદેશનીતિના અચ્છા જાણકાર હતા જ ખાસ કરીને એમના કાર્યકાળ દરમ્યાન પાકિસ્તાન સાથે સંબંધો સુધારવાની પ્રક્રિયાને વેગ મળેલો . એમણે જ સંઘર્ષવિરામ , દિલ્હી-લાહોર બસ ,  ભારતીય ક્રિકેટ ટીમની પાકિસ્તાન ટુર જેવા કાર્યો કરેલા. માર્ચ ૨૦૦૪ માં પાકિસ્તાની ટુર પર જતી ભારતીય ટીમ સૌરવ ગાંગુલીની આગેવાનીમાં અટલજીને મળવા આવી તો અટલજીએ બેટ પર લખેલું કે “ ખેલ હી નહિ , દિલ ભી જીતીએ – શુભેચ્છાઓ “ જો કે અટલજીની પાકિસ્તાન સાથે સંબંધ સુધારવાની મંશા પર કારગીલ પ્રકરણે પાણી ફેરવી દીધેલું જો કે એ વખતે પણ એમણે દુનિયાના દેશોની ધમકીઓની પરવા કર્યા વગર લશ્કરને જંગની છૂટ આપેલી . અમેરિકાના પ્રમુખને તો એમણે પત્ર લખીને સ્પષ્ટ કહેલું કે અમને અમારી જમીન બચાવવાનો પૂરો હક્ક છે . એમના કાર્યકાળ કારગીલ વોર ઉપરાંત લાહોર સમીટ અને સંસદ પર આતંકી હુમલો અને ૨૦૦૨ના ગુજરાતના તોફાનો માટે હમેશા યાદ રહેશે . ખાલી વિરોધીઓને જ નહિ પણ પોતાના પક્ષના લોકોને પણ ચોખ્ખું પરખાવી દેવામાં અટલજી બિલકુલ વિચારતા નહીં . ગુજરાત તોફાનો વખતે અમદાવાદમાં ‘ મોદી રાજધર્મ નિભાયે ‘ કહેનાર વાજપેયી એ બાબરી ધ્વંશ વખતે પણ ‘ યે અચ્છા નહિ હુઆ ‘ કહીને પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરેલી .

અટલજી ૧૦ વાર લોકસભા માટે ચૂંટાઈ આવેલા અને બે વાર રાજ્યસભાના સભ્ય પણ રહ્યા . એમણે હારનો સ્વાદ પણ ચાખેલો. ઈનફેક્ટ બીજી લોકસભામાં જ્યારે એ પહેલી વાર જીત્યા ત્યારે લખનૌ , મથુરા અને બલરામપુર સીટ પર ઉભેલા પણ માત્ર બલરામપુરમાં જ જીતેલા જ્યારે ૧૯૮૪મા ગ્વાલિયરમાં માધવરાવ સિંધિયાના હાથે હારેલા . હાર પછી સિંધિયાને મોઢું મીઠું કરાવતા બોલેલા કે ‘ મેં તમને ખોળામાં રમાડ્યા છે , આજે તમને જીતતા જોઇને આનંદ થાય છે “ ૧૩ મેં ૨૦૦૪માં એનડીએ ચૂંટણી હારી ગયું , વાજપેઈએ પોતાની છેલ્લી સ્પીચમાં કહ્યું કે અમે હાર્યા પણ દેશ જીત્યો છે . વાજપેઈ સ્વાભાવિકપણે સંસદમાં વિપક્ષના નેતા બને એવી પાર્ટીની લાગણી હતી પણ વાજપેઈ સન્યાસ માટે મન બનાવી ચુકેલા . સોનિયાએ મનમોહનસિંહને વડાપ્રધાન બનાવ્યા અને એનડીએ અડવાણીને વિપક્ષના નેતા . અને ૨૦૦૫મા મુબઈમાં શિવાજી પાર્કની રેલીમાં અટલજીએ રાજનીતિક સન્યાસની વાત કરી જ દીધી . ધીરે ધીરે અટલજી રાજનીતિ અને સામાજિકજીવનથી દુર થતા ગયા . ૨૦૦૯મા એમણે સાંસદ તરીકેનો કાર્યકાળ પૂરો કર્યા પછી ક્યારેય ચૂંટણી લડ્યા નહિ . ૨૦૦૯મા જ આવેલા સ્ટ્રોકે એમની શારીરિક હાલત બગાડી નાખી . છેલ્લે ૨૦૧૫મા ‘ ભારત રત્ન ‘ સ્વીકારતા , વ્હીલચેર પર બેઠેલા અટલજીને પ્રજાએ જોયેલા પણ એ ફોટા જ એવી રીતે લેવાયેલા કે અટલજીનો આખો ચહેરો જોવા જ ના મળ્યો ..!! અને લગભગ એક દશકાથી અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા અટલજી આપણને છોડીને ચાલી નીકળ્યા .  એક અટલ યુગનો અંત થયો પણ અટલજી દેશના લોકોના હ્રદયમાં અટલ છાપ છોડી ગયા છે જે સદા યાદ રહેશે .

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૯ ઓગષ્ટ ૨૦૧૮ )

Advertisements

સ્વતંત્ર ભારતના નાગરીકો …. કોન્ગ્રેચ્યુલેશન …!!!!!

Featured

સ્વતંત્ર ભારતના નાગરીકો …. કોન્ગ્રેચ્યુલેશન …!!!!!

લ્યો , વધુ એક સ્વતંત્રતા દિવસ આવી ગયો ..!!! ખુશ થવાની , સેલીબ્રેટ કરવાની અને ઓફકોર્સ રજાની મજા કરવાની ઓર એક તક આવી ગઈ …!!! તિરંગાને સલ્લામીની સાથે સાથે તિરંગાની આંન-બાન અને શાન જાળવવા પ્રતિ આપણા કર્તવ્યને યાદ કરાવતો દિવસ આવી ગયો . સ્વતંત્ર ભારતની સ્વતંત્ર હવાના દમ ભરતા વી ધ પીપલને એ યાદ અપાવવા આ દિવસ આવી ગયો છે કે સ્વતંત્રતાને આપણે કેટલી જાળવી , કેટલી ઉપયોગમાં લઇ શક્યા છીએ ? કે પછી જેમ જેમ સ્વતંત્રતાના વર્ષો વિતતા જાય છે એમ એમ આપણે સ્વતંત્રતાનો આપણી રીતે મનઘડત અર્થ કાઢતા થઇ ગયા છીએ ? સ્વતંત્રતા મારી …સ્વતંત્રતા તમારી અને સ્વતંત્રતા સ્વતંત્ર દેશની આ બધાની વ્યાખ્યા દિનપ્રતિદિન બદલી રહી છે અથવા તો એમ કહો ને કે આપણે એને આપણી સગવડતા – અનુકુળતા મુજબ બદલી રહ્યા છીએ …!!!

સ્વતંત્રનો મતલબ છે આપણા પર આપણા ખુદનું જ શાશન …’ સ્વ ‘ ‘ તંત્ર ‘..!! સ્વતંત્રનો અર્થ થાય એક વ્યક્તિ , એક નાગરિક તરીકે આપણા પર આપણા ખુદનો જ કન્ટ્રોલ હોય , પણ આપણે આઝાદીનો અવળો અર્થ લેતા થઇ ગયા છીએ . ૨૦-૨૫ લાખની દુકાન લીધા પછી પણ આગળની ૧૦ કે ૫૦ ફૂટ જગ્યા દબાવી લેવી એને આપણે સ્વતંત્રતા ગણીએ છીએ ….બિન્દાસ ટ્રાફિકથી ભરચક રોડ કે લોકોથી ફાટફાટ થતી વસાહતોમાં પશુઓને છુટા મૂકી દેવા આ છે આપણે મન સ્વતંત્રતા …!! ભલે ને બધાને નડતા હોય તો પણ આડેધડ વાહનો પાર્ક કરવા આ છે આપણી સ્વતંત્રતા……બીજા જાય ભાડમાં પણ આપણું કામ થતું હોય તો ઘૂસ આપવાની છે આપણી સ્વતંત્રતા …. ઘરના ૧૦ ફૂટ આંગણું છોડીને કચરો ફેંકવાની કે જાહેર સ્થળોએ બિન્દાસ ગંદગી ફેલાવવી એ છે આપણે મન સ્વતંત્રતા ,….સરકારી લાભ લેવા તોફાનો કરવાની …નિર્દોષ લોકોની લાશો ઢાળવાની ….સમગ્ર શહેર કે વિસ્તારને બાનમાં લેવાની સ્વતંત્રતા આપણે જ વિકસાવી છે ..!!! જાતિના નામે કઈ પણ થઇ શકે આ છે આપણી સ્વતંત્ર વિચારસરણી ….ધર્મના નામે લોકોને ઉશ્કેરવાને આપણે આપણી ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના રૂપાળા ઓઠા નીચે જસ્ટીફાય કરીએ છીએ….!!! બંધારણ અને બંધારણીય સ્વતંત્રતાને આપણા લાભમાં- હિતમાં તોડી મરોડીને રજુ કરવી આ છે આપણે મન સ્વતંત્રતા

દાયકાઓથી સ્વતંત્ર થયેલા ભારત દેશમાં અફસોસ એ વાતનો છે કે દરેકને મન સ્વતંત્રતાની પરિભાષા અલગ અલગ છે . હા એ માન્યું કે આટલા મોટા દેશમાં બધાની વિચારસરણી એક સમાન – મિલતી જુલતી ના પણ હોય શકે પણ એક વાત છે કે જ્યારે જ્યારે ‘ અમે સ્વતંત્ર દેશના સ્વતંત્ર નાગરિક છીએ ‘ એવો પડઘો પડે ત્યારે ત્યારે એ જ પડઘાના જવાબમાં બીજા પડઘાઓ અચૂક પડે જ ‘ ના રે મારી સ્વતંત્રતા તો આમ જ ‘ કે ‘ ના રે અમારી સ્વતંત્રતા અલગ છે ‘..!!! નો ડાઉટ સ્વતંત્રતા અને બંધારણીય સ્વતંત્રતા દરેક માટે સમાન છે પણ એને સાર્વજનિક કે પછી દેશના પરિપેક્ષમાં કોણ ઓળખે છે ? કોણ માને છે ? કોને ખબર છે ? જો તમે એમ કહેવા માંગતા હોવ કે આઝાદીના આટલા વર્ષો પછી વી ધ પીપલની દેશને પ્રથમ રાખીને વિચારવાની શક્તિ સુધરી છે તો તમે ખાંડ ખાવ છો …!!! સ્થિતિ બદલી જરૂર છે પણ સુધરી બિલકુલ છે જ નહિ . દાયકાઓની સ્વતંત્ર હવાઓ ફેફસામાં ભર્યા પછી પણ હજુ આજેય આપણે સમાજ – ધર્મ – જાતી અને સામાજિક વિષમતાઓના ભાર નીચે ‘ સ્વતંત્રતા અમર રહો “ ના ખોખલા નારાઓ દર ૧૫ ઓગષ્ટે પોકારે જઈએ છીએ …!!!

શું છે સ્વતંત્રતા ? આવું પૂછવા કરતા એમ જ પૂછી લઈએ કે કેવી છે સ્વતંત્રતા ? હજુ આજે પણ સામાજીક કે આર્થિક મોરચે જે કાઈ ૧૦-૨૦ % પ્રગતી કર્યા પછી પણ આપણે જાતીય તફાવતો , બાળ શોષણ , સેક્સ્યુલ હેરેસમેન્ટ , ભ્રષ્ટાચાર , મોંઘવારી , ગરીબી , બળાત્કારો , આતંકવાદ , અંધવિશ્વાસ , કન્યા ભ્રુણ હત્યા , પર્યાવરણ …………એકેય પર કોઈ સ્વતંત્ર કહી શકાય એવી દ્રષ્ટિ અને મક્કમતાથી રોક લગાવી શક્યા છીએ ?….પોલીટીશયનોને છોડો …એમનું તો કામ જ છે આંબા-આંબલી બતાવીને પોતાની દુકાનો ચાલતી રાખવાનું પણ કોઈ પણ દેશની જે ખરી તાકાત કે જેને ડીસીસીવ ફોર્સ કહી શકાય એવા નાગરીકો તરીકે આપણે આપણને મહામહેનતે અને લાખો લોકોના લોહી રેડાયા પછી મળેલી સ્વતંત્રતાનો ઉપયોગ કરીને ઉપર કહ્યા એમાંથી એકેય અને એના જેવા અનેકો મુદ્દાઓ પર કશું ઠોસ કહી શકાય એવું કશું કરી શક્યા છીએ …? બોલો…બોલો….!!! સ્વતંત્રતા સેનાનીઓએ ધર્મ-જાતી-અસમાનતાની નાગચૂડથી ગુલામ ભારતને મુક્ત કરાવવા માટે સ્વતંત્રતાની વેદી પર જાનની કુરબાનીઓ આપેલી પણ …હરીફરીને આપણે ફરી એ જ દિશામાં જઈ રહ્યા છીએ કે શું ?

આઝાદીને સાત દાયકાથી વધુ સમય થઇ ચુક્યો છે …દેશ વિકાસના રસ્તે દોડી રહ્યો છે …અવકાશમાં મંગલયાનો અને જમીન પર પરમાણુશક્તિથી દેશ સમૃદ્ધ થઇ રહ્યો છે . સરસ અને ખુશ થવાની વાત છે , પણ શું મહિલાઓને એના મૂળ અધિકારો વાપરવાની સ્વતંત્રતા મળી છે ??? ભ્રષ્ટાચારથી દેશને સ્વતંત્રતા મળી છે ?? ખેડૂત અને મજુરોને મુડીવાદીઓથી સ્વતંત્રતા મળી છે ? શું આપણે આપણા લોકતંત્રની જાન કહી શકાય એવી દેશની પોલીટીકલ સીસ્ટમને અવસરવાદ અને હલકી રાજનીતિથી સ્વતંત્ર કરી શક્યા છીએ ??? શું સાંપ્રદાયિકતાથી દેશ સ્વતંત્ર થઇ ગયો છે ? સવાલો ઘણા છે અને જવાબો નહીવત છે …!!! એવું નથી કે આ અને આવા અનેકો સવાલોના જો જવાબો ના મળતા હોય તો દરેક વખતે હું ને તમે જ જવાબદાર હોવાના પણ પણ અને પણ હકીકત એ છે કે કોઈ પણ દેશને સાચો સ્વતંત્ર ત્યારે જ ઘોષિત કરી શકાય કે જ્યારે સમાજના મૂળભૂત પ્રોબ્લેમો અને દેશ જે બુનિયાદ પર સ્વતંત્ર થયો હોય એ બુનિયાદ પર- એ પ્લેટફોર્મ પર દેશનો હરેક નાગરિક ગર્વભેર અને સન્માનભેર ખભ્ભાથી ખભ્ભા મિલાવીને બધાની સાથે ઉભો રહી શકે ..!!!

સાવ એવું પણ નથી કે આપણે સ્વતંત્રતાનો દેશને બહેતર – બેટર બનાવવા ઉપયોગ નથી કરતા – કરીએ છીએ જ પણ ખાટલે મોટી ખોટ એ છે કે સ્વતંત્રતાનો હરેકનો અલગ અલગ અર્થ દેશને સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર થતા રોકી રહ્યો છે …!! સ્વતંત્રતાની સાચી મજા , સાચો આનંદ અને સાચો સંતોષ ત્યારે જ આવશે જ્યારે આપણે આપણી સ્વતંત્રતા નહિ પણ બીજાની સ્વતંત્રતાનો વધુ ખ્યાલ રાખતા થઈશું ..!! આપણે આઝાદીના નામે – સ્વતંત્રતાના નામે અધિકારોની વાત તો કરવી છે પણ આપણા એક નાગરિક તરીકેના કર્તવ્યો સગવડપૂર્વક ભૂલી જવા છે ..!! આપણે ‘ સ્વતંત્રતા ‘ નો અર્થ ‘ સ્વછંદતા ‘ કરતા થઇ જઈએ છીએ …!!! દેશે આપણા માટે શું કર્યું એ પ્રશ્ન તો પછી પુછજો પણ પહેલા એ પૂછો કે દેશ માટે – દેશની સ્વતંત્રતાને વધુ નિખારવા માટે આપણે શું કર્યું ? ખાલી ૧૫ ઓગષ્ટે તિરંગો ફરકાવવાથી…જન ગણ મન બુલંદસ્વરે ગાવાથી …વોટ્સઅપ – ફેસબુક પર તીરંગુ ડીપી રાખવાથી ….’ આઝાદી અમર રહે ‘ ના ફોરવરડીયા મેસેજો શૂટ કરવાને જો હું ને તમે સ્વતંત્રતાનું સેલીબ્રેશન ગણતા હોઈએ તો એ સ્વતંત્રતા નહિ પણ માનસિક ગુલામી જ છે અને એમાંથી છૂટવા …ફરીથી જેના માટે દેશ આઝાદ થયેલો એ મૂળ ભાવનાને ચરિતાર્થ કરવા મારી ને તમારી નહિ પણ બધાની સ્વતંત્રતાનો વિચાર કરવો જ રહ્યો અને સ્વતંત્રતાના અધિકારોની ચર્ચા પછી પણ સ્વતંત્ર ભારતના નાગરિક તરીકેના કર્તવ્યોને પહેલા યાદ રાખવા પડશે , એનો અમલ કરવા કટિબદ્ધ રહેવું પડશે …!!! સ્વતંત્રતા દિવસની શુભકામનાઓ ..!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ “રઝળપાટ ” ૧૨ ઓગષ્ટ ૨૦૧૮ )

“ ઇક નયા જખમ મિલા ઇક નઈ ઉમર મીલી , જબ કિસી શહરમે કુછ યાર પુરાને સે મિલે “ ..!!!

Featured

“ ઇક નયા જખમ મિલા ઇક નઈ ઉમર મીલી , જબ કિસી શહરમે કુછ યાર પુરાને સે મિલે “ ..!!!

“ રહી ગઈ મુજ દોસ્તોની આબરૂ , મેં મુસીબતમાં મદદ માંગી નહીં. “ ( મરીઝ )…હેએએએએએએ……મરીઝ્સાબની કઈક ભૂલ થઇ લાગે છે લખવામાં , કેમકે ખરેખર તો મુસીબતમાં સાથ આપે એ જ દોસ્ત ..!!! અને મુસીબતમાં સાથ નાં આપે એ વળી શેના દોસ્ત ? પેલું કહે છે ને કે તાલી મિત્ર સો મળે …એની જેમ એ બધા તાલી મિત્ર – ગલ્લા મિત્ર – અપડાઉન મિત્ર- પાળી મિત્ર – થાળી મિત્ર ..વગૈરાહ વગૈરાહ …!!! જી હા દોસ્ત તો એ જ કહેવાય ને જે મુસીબતમાં અડગ અને સાથે ઉભો કે ઉભી રહે , જે ટીકા કરવા કરતા દોસ્તને ટકવામાં મદદ કરે., પ્રસંગ સારો હોય કે નરસો પણ પહેલા આવીને ઉભો રહે . જો કે મરીઝ સાહેબે લખ્યું એવું કદાચ થતું પણ હશે એટલે તો ચિનુ મોદીએ લખ્યું છે કે ‘ દોસ્ત ! તારા દિલ સુધી પ્હોંચ્યા પછી સ્વર્ગમાં પણ ક્યાં હવે જાવું હતું ? ‘ અને ‘ પથ્થરો પોલા નીકળશે શી ખબર ? , મિત્ર સહુ બોદા નીકળશે શી ખબર? ‘ . નીકળે નીકળે …ક્યારેક મિત્રો બોદા પણ નીકળે ..એટલે તો કહેવાયું છે કે મિત્રની પસંદગી ખુબ જ સાવધાનીથી કરવી .

‘ દોસ્તી આમ હૈ લેકિન એ દોસ્ત , દોસ્ત મિલતા હૈ બડી મુશ્કિલ સે ‘ ( હાફીઝ હોશિયારપૂરી ). સહી હૈ બીડું , એમ કઈ સારા અને સાચા દોસ્તારું રસ્તામાં નથી પડ્યા કે એકાદી પાન કે સિગરેટ કે હારે નાસ્તા કરવાથી બની જાય – મળી જાય . અહમદ ફરાઝ્નો આ ફેમસ શેર એ જ કહે છે કે ‘ તુમ તકલ્લુફ કો ભી ઇખલાસ સમજતે હો ‘ ફરાઝ ‘ , દોસ્ત હોતા નહિ હર હાથ મીલાનેવાલા ( તકલ્લુફ =શિષ્ટાચાર , ઇખલાસ =દોસ્તી ) . એક્જેટલી આગળ લખ્યું એમ દોસ્ત એમ આસાનીથી ના મળે ક્યુકી સાચો અને સારો દોસ્ત તો ખુશકિસ્મતને જ મળે . કારણ ? એનું કારણ રાજેશ વ્યાસ ‘ મિસ્કીન ‘ ના આ શેરમાં છે ; “ઓરડામાં એકાદ ચિત્ર હોય પૂરતું છે, જીવનમાં એક સરસ મિત્ર હોય પૂરતું છે; મિલાવ હાથ ભલે સાવ મેલોઘેલો છે, હ્રદયથી આદમી પવિત્ર હોય પૂરતું છે.” એક્જેટલી આ જ વાત મેઈન છે દોસ્ત – દોસ્તી – ફ્રેન્ડશીપ – મિત્રતામાં ..!! સરસ મિત્ર હોય એ તો પુરતું છે જ પણ સાથે સાથે એ મિત્ર દિલથી પવિત્ર-સાફ અને નિખાલસ હોવો જરૂરી છે નહિતર પછી સઈદ રાહીનો આ શેર ગણગણવો પડે કે ‘ મુજે મેરે દોસ્તો સે બચાઈએ ‘ રાહી ‘ , દુશ્મનોસે મૈ ખુદ નિપટ લુંગા “..!!

‘અમાં મીલા લો હાથ , સિકંદરને જિંદગીમે બહોત કમ લોગો સે હાથ મિલાયા હૈ “ બીગ બી ના આ જોરદાર ડાયલોગ જેવું જીંદગીમાં બને..અને ખાસ કરીને દોસ્તોની બાબતમાં . ઘણા દોસ્તોને આપણે જોઈએ તો આપણને એમ થાય કે એક દક્ષીણ ધ્રુવ છે અને બીજો ઉત્તર ધ્રુવ , તોય ચ્યમની આ બેયની ભાયબંધી હેન્ડતી હશે દિયોર ? ઘણા સુકામ ? તમારા કે મારા જ દોસ્તોને જરા યાદ કરી લેશો તો અચૂક એક-બે નંગ એવા યાદ આવશે જ કે મને ને તમને એમ થશે કે આ ટણપા હારે દોસ્તી કેમની ટકી છે ? આવા એકાદ બે નંગ માટે કોઈ અનામી શાયરનો આ શેર પરફેક્ટ ફીટ બેસે છે કે “ના શોધ કારણ કોઈ પણ આપણી મિત્રતા ના, મળી જશે એકાદ, તો મુંજવણ વધી જશે.”…!!!! જો કે દોસ્તો આપણા જીવનમાં તબક્કાવાર આવતા હોય છે – બનતા હોય છે . શાળાના દોસ્તો , મુફલિસી ટાઈમના દોસ્તો , નોકરી-ધંધા ને લીધે બનેલા દોસ્તો , શેરી દોસ્તો , ગલ્લા દોસ્તો ,,,અને હવેના ડીજીટલ જમાનામાં ફેહ્બુકીયા – ટ્વીટરિયા , ઈનસ્ટા દોસ્તો …….ઓર નાં જાને ક્યા ક્યા ? પણ હકીકત એ છે કે અંગત કહી શકાય એવા અથવા તો જેની સાથે પાક્ક્ક્કક્કી દોસ્તી છે એમ કહી શકાય એવા દોસ્તો તો ગણ્યા ગાંઠ્યા જ હોવાના ,,,!!! બાકી તો આ લખનારના ફેવરીટ શાયર બશીર બદ્રના આ શેર જેવું થાય કે ‘ ઇસી શહરમે કઈ સાલ સે મેરે કુછ કરીબી અઝીઝ હૈ , ઉન્હેં મેરી કોઈ ખબર નહિ મુજે ઉનકા કોઈ પત્તા નહિ “ ..!!!

હવે દિમાગમાં કોશચ્ન એ ઉઠે કે દોસ્ત બનાવવા કેવી રીતે ? ઓર જરા બોલીવુડ ભાષામાં કહીએ તો દોસ્ત બનતે કૈસે હૈ ? જવાબ પણ બોલીવુડની ઇસ્ટાઈમાં જ આવશે કે ‘ દોસ્ત બનતે નહિ , હો જાતે હૈ “ !!! પણ આ ‘ હો જાતે હૈ ‘ વાળા દોસ્તોની ખરી કસોટી તો મુશ્કેલીના સમયમાં જ થાય એ હકીકત છે . સંસ્કૃતમાં એક સુભાષિત છે કે ‘સંપત્તિ મિત્રો મેળવી આપે છે અને વિપત્તિ મિત્રોની પરીક્ષા કરે છે ‘ ..રાઈઈઇટ !! સેમ ટુ સેમ વાત મોરોક્કોની આ કહેવતમાં કહેવાઈ છે કે ‘તમારા સાચા મિત્રો એ જ જે તમને જેલખાનામાં કે દવાખાનામાં વિના સંકોચે મળવા આવે ‘ બેક ટુ ધ ક્વેશ્ચન …મિત્ર બનાવવા કેમ ? અસલમાં મિત્રો મેળવવા અઘરા નથી , અને એમાયે આજના ટેકનોલોજીકલી એડવાન્સ યુગમાં તો હરગીઝ નહિ , પણ મિત્રતા ટકાવી રાખવી એ જ તો સાચી કસોટી છે . અને મિત્રતા ટકાવી રાખવાનો સૌથી ઈમ્પોર્ટન્ટ પોઈન્ટ કોઈ હોય તો એ છે નિખાલસ બનો !! શક્ય એટલા પારદર્શક રહો અને મિત્રની પડખે સારા કરતા ખરાબ સમયમાં વધુ રહો ..!!! “ દોસ્તી ઔર કિસી ગરજ કે લિયે , વો તીજારત હૈ દોસ્તી હી નહિ “ ( ઈસ્માઈલ મેરઠી) ( તીજારત = વેપાર )..!! બસ , દોસ્તીમાં આ વેપારવૃતિ કે સ્વાર્થીપણું નહિ હોય તો એ દોસ્તી સાલો સાલ ટકવાની જ . દોસ્તીની બુનિયાદ જ કમ્ફર્ટ પર ટકેલી હોય , જ્યાં બે દોસ્તો વચ્ચે વાતચીત – વ્યવહાર – વર્તન અને ભાષાનું કમ્ફર્ટ એકદમ મેચ થતું હોય એ દોસ્તીને કોઈ તોડી શકે જ નહિ .

‘ સાચો દોસ્ત એ છે કે જેના દુશ્મન એ જ છે જે તમારા પણ છે “ . દોસ્તનો દુશ્મન દુશ્મન ગણવાનો વણલખ્યો શિરસ્તો છે દોસ્તીમાં . જો કે એમાં એવું પણ હોય છે કે ‘ જો દોસ્ત કમીને નહિ હોતે , વો કમીને દોસ્ત નહિ હોતે ‘ જી હા , ‘ હું તો આવો નહોતો કે નહોતી મને મારા દોસ્તારુંએ બગાડ્યો કે બગાડી ‘ આવું આપણે બિન્દાસ અને અનેકો વાર ઉવાચી ચુક્યા છીએ , પણ એમાં આઈ ડોન્ટ થીંક કે કશું જ ખોટું છે. દોસ્ત જેમ સારી બાજુ બતાવે એમ ખરાબ બાજુ પણ બતાવે – શીખવાડે . બીકોઝ દોસ્તીમાં તો કાઈ બેરોમીટર કે ફૂટપટ્ટી થોડી મુકવાની હોય કે ‘ ના બકા , આવું આપણાથી ના થાય ?’ એ તો થાય જ ..!! એમાયે કોઈ જુના દોસ્તને મળવાનું થાય તો આહાહાહા એકસાથે કેટલીયે યાદો જીવતી થઇ જાય , એક આખો યુગ આખો સામે ઝળહળી ઉઠે .’ ઇક નયા જખમ મિલા ઇક નઈ ઉમર મીલી , જબ કિસી શહરમે કુછ યાર પુરાને સે મિલે ‘ ( કૈફી આઝમી )

વિશ્વાસ રાખ એ જ તો દફનાવશે તને ! કોણે કહ્યું કે દોસ્ત ને તારી કદર નથી ? ( શૂન્ય પાલનપુરી )..!! હા, તો આમાં જખમ પણ આવે જ ભયલા???? દોસ્તીમાં દુશ્મની – દોસ્તીમાં દરાર ના થાય એવું કોણે કહ્યું ? ઈનફેક્ટ ભાયબંધીમાં ડખ્ખા થાય થાય ને થાય જ ..!!! ‘ હર ફૂલ કે સાથ એક કાંટા , હર દોસ્ત કે સાથ એક અદુ હૈ ‘ ( મુજ્તર ખૈરાબાદી ) ( અદુ = દુશ્મન )..!! રીઝન …? રીઝન એક જ કે દોસ્તી હક્ક આપે ઝગડાનો – રંજીશનો – તકરારનો – રીસાવાનો – રીઝાવાનો – બ્લેક ને બ્લેક ઓન ધ ફેસ કહેવાનો …!! મીઠું મીઠું બોલે , ખુલીને વિચાર રજુ ના કરે, તકવાદી હોય , મુત્સદી હોય , મતલબી હોય , ટાણે પીઠ બતાવે ….આમાં ડખ્ખા જ થાય ને પછી !! પણ જનરલી જો દોસ્તી દિલથી કરેલી હોય તો કોઈ એક પક્ષે તો પશ્ચાતાપ થાય જ . દોસ્તીની એ જ મજા છે , જેટલું જલ્દી બ્રેકઅપ થાય એટલું જલ્દી પેચઅપ પણ થાય જ , અને નાં થાય તો દોસ્તની યાદ દિલમાં સંઘરીને મુવ ઓન થવું જ પડે પણ ઊંડે ઊંડે આશા તો રહે જ કે ‘ વો વાપીસ જરૂર આયેગા ‘..!! ‘ એ દોસ્ત અગર સુબહ કા ભૂલા હૈ તો ઘર આ , કુછ આંખ મેરી ભીગે કુછ તેરી સજલ હો ( જયકૃષ્ણરાય તુષાર ) …!!! ‘ દોસ્તી દિવસ ‘ ની શુભકામનાઓ ..!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૫ ઓગષ્ટ ૨૦૧૮ )

આ પ્રોબ્લેમ જલ્દી ‘ પાર્ક ‘ કરવો પડશે ..!!!

Featured

આ પ્રોબ્લેમ જલ્દી ‘ પાર્ક ‘ કરવો પડશે ..!!!

હવે ‘ નો પાર્કિંગ ‘ ની લાલ-કાળી સાઈન ગંભીરતાથી લેવાનો સમય આવી ગયો છે
….હવે ફૂટપાથોના દબાણો ઉપરાંત રાહદારીઓએ આડેધડ થતા પાર્કિંગ સામે
લડવાનો સમય પણ આવી ગયો છે …હવે ખરીદી કરવા જતા રસ્તે રઝળતા મુકાતા
વાહનોને ટોઈંગ કરવા કમર કસવી જ પડશે …હવે કોમર્સિયલ કોમ્પ્લેક્સમાં
પાર્કિંગના નામે થતી ઉઘાડી લુંટને અટકાવવી પડશે …હવે ટ્રાફિક પોલીસે
૨૫-૫૦ ની લાલચ જતી કરીને પણ ટ્રાફિકને નડતર વાહનો અને એના માલિકોને દંડ –
આકરામાં આકરો દંડ ફટકારવા તૈયાર થવું જ પડશે …હવે રમતગમતનું મેદાન તો
ઠીક પણ વિદ્યાર્થીઓ માટે પાર્કિંગની વ્યવસ્થા ન રાખતી શાળાઓના સંચાલકો પર
લાલ આંખ કરવી જ પડશે …..!!!! હવે,,,,,,,,હવે,,,,હવે,,,,, આ હવે હવે હજુ
ઘણું દુર છે એવું જો માનવામાં રહીશું તો ટ્રાફિક અને પાર્કિંગનો વિકરાળ
પ્રશ્નથી રસ્તાઓ – ગલીઓ – કોમ્પલેક્ષો –શાળાઓ – કચેરીઓ ઉભરાતી હશે એ
દિવસો ફટ કરતાંક ને આવી જવાના ….!!!!

વસ્તી ફાટફાટ થઇ રહી છે અને સાથે સાથે લોકોની વાહનો ખરીદવાની ક્ષમતા વધતી
રહી છે બીકોઝ લોનો ઇઝી અવેલેબલ છે અને હપ્તા પોસાય એવા છે એટલે શું છે કે
દરેકનું સ્વપ્ન ‘ મારે પણ એક ગાડી હોય ‘ એ ફટાફટ પૂરું થઇ રહ્યું છે પણ આ
સ્વપ્નની આડઅસરો ધીરે ધીરે દેખાવા લાગી છે . ગુજરાત કે ભારતના કોઈ પણ
મોટા શહેરો કે નાના શહેરોમાં જાવ તો મગજનું દહીં કરી નાખતો એક જ પ્રશ્ન
મુંજવે – પાર્કિંગ ક્યા ???? ‘ માધવ ક્યાય નથી મધુવનમાં ‘ ને ટ્વીસ્ટ
કરીને કહી શકાય કે ‘ પાર્કિંગ ક્યાય નથી આખા શહેરમાં ‘..!!! જી હા , ફોર
કે ટુ વ્હીલ લઈને બહાર નીકળેલો ચાલક બીજું બધું તો ઠીક પણ પાર્કિંગનાં
મામલે નિઃસહાય થતો જાય છે . પોલીસ છે – કાયદા છે – ઈમેમો છે –દંડ છે
–નોપાર્કિંગ ના બોર્ડો પણ છે …પણ આ બધુયે હોવા છતાયે પાર્કિંગ ક્યાં ?

આપણને એમ કે આ ખાલી આપણા એકલાની જ પળોજણ છે ..ના બબુઆ ના …પાર્કિંગનો
પહેલો પ્રશ્ન ફરજીયાત લગભગ હરેક શહેર –હરેક દેશમાં આટલો જ છે . હા એ ખરું
કે વિકસિત દેશોએ એને હલ કરવામાં ઓછે વત્તે અંશે સફળતા મેળવી છે પણ જો વાત
અપુન કા ઇન્ડિયા કી કરીએ તો આપણે હજુ ઘણું કરવું બાકી છે . ટ્રાફિકની
ડ્રાઈવો ચલાવવાથી કે રોજના લાખો રૂપિયાના મેમો ફાડવાથી આનો હલ આવે એમ છે
નહિ . પૂછો કયું ? ક્યુકી ટ્રાફિક ( આઈ મીન પાર્કિંગ ) ને નાથવાનો સૌથી
બેસ્ટ ઉપાય તો વી ધ પીપલે જ શોધવો અને અમલમાં મુકવો પડે એમ છે . શરૂઆતમાં
જ આનો ઉલ્લેખ કર્યો કે આપણે જ જાગવું પડશે . યસ , ઓફકોર્સ સરકારની
જવાબદારી અનેકોગણી છે એની નાં નહિ પણ ખાલી પાન-માવો ખાવા કે એકલા એકલા
લટાર મારવા ગાડીઓ લઈને નીકળી પડતા એકલદોકલ લોકોએ પહેલા તો પોતાની
ડ્રાઈવિંગ જિજીવિષાને કાબુમાં રાખવી પડશે . મોટાભાગના શહેરોમાં પબ્લિક
ટ્રાન્સપોર્ટ સીસ્ટમ છે જ પણ ના રે બસમાં કે રીક્ષામાં તો કઈ જવાતું હશે
? આવી માનસિકતા બદલવી પડશે . હા કોઈ પ્રસંગમાં કે બહાર ફેમીલી લઈને જતા
હોઈએ તો સ્વાભાવિક છે કે ગાડી જ સારી અને સસ્તી પડે પણ એવા સંજોગોમાં પણ
વ્યવસ્થિત પાર્કિંગ શોધવું અને કરવું એ આપણી જવાબદારી છે કે નહિ ?

અને આ બધું કાઈ આપણે બીજા કોઈ પર ઉપકાર કરવા માટે નથી કરવાનું પણ જો
ક્યાંક શોપિંગ કે ફરવા ગયા હોઈએ ને જોજનો દુર ગાડી પાર્ક કરવી પડે કે
મજબુરીથી નોપાર્કિંગ માં પાર્ક કરેલી ગાડીને છોડાવવા ધરખમ દંડ અને માનસિક
તકલીફો સહન કરવી ના હોય તો આટલું તો કરવું જ જોઈએ . જો કે આનો અર્થ એ નથી
કે બધી જ જવાબદારીઓ આપણી જ બને છે . સરકારે કે સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે
પાર્કિંગની પુરતી વ્યવસ્થા મળી રહે એ જોવું જરૂરી બની રહે છે . છે ઘણા
શહેરોમાં મલ્ટીલેવલ પાર્કિંગ પણ છે  ( પણ પૈસા કોણ ખર્ચે હે ..અને ખર્ચે
પણ ખરા જો વ્યાજબી ચાર્જ હોય તો .!!! )…છે ઘણા શહેરોમાં પેઈડ પાર્કિંગ
પણ છે ( પણ પોસાવા પણ જોઈએ ને .. કલાક ગાડી પાર્ક કરવાના ૨૦ થી ૫૦ થોડા
હોય ??..!! ) . જો કે એક સર્વે એવું કહે છે કે ભારતમાં પેઈડ પાર્કિંગના
ચાર્જ બીજા દેશો કરતા ઓછા છે .  ખાલી અમદાવાદની જ વાત કરીએ તો અંદાજે ૬૦
લાખની વસ્તીમાં લગભગ પચાસેક લાખ વાહનો છે હવે જો આમાંથી માત્ર ૧૦ ટકા પણ
એટ એ ટાઈમ રસ્તાઓ પર નીકળતા હોય તો પણ પાંચ લાખ વાહન થયા . ક્યા છે પાંચ
લાખ વાહન પાર્ક થાય એવી વ્યવસ્થા ? અને આમાં શહેર બહારથી આવતા
મુલાકાતીઓના વાહનો તો આપણે ગણતા જ નથી લ્યા …!!! એવું નથી કે ખાલી
અમદાવાદ , રાજકોટ કે સુરતનો જ આ પ્રશ્ન છે . દેશના લગભગ શહેરોમાં
પાર્કિંગનો પ્રશ્ન જટિલ થતો જાય છે . વહીવટીતંત્ર આયેદિન આનો નિવેડો
લાવવા પગલાઓ ભરતા જ હોય છે પણ વાહનોની કુદકેને ભૂસકે વધતી વસ્તી અને
યોગ્ય ટ્રાફિક સેન્સના અભાવને લીધે હજુ સુધી તો લાચાર બન્યા છે .

વાત કોઈ એક શહેર કે એરીયાની નથી પણ પાર્કિંગનો પ્રશ્ન હવે એટલો પેચીદો
થતો જાય છે કે આ મામલે તો ખૂન પણ થવા લાગ્યા છે . ફલેટોમાં લીમીટેડ
પાર્કિંગ ફેસીલીટીના પ્રતાપે ઘણા કુટુંબો કાર નથી ખરીદી શકતા. જગતના ઘણા
દેશોમાં બે પ્રકારના પાર્કિંગ હોય છે – એક ફ્રી અને બીજું પેઈડ . પણ
ખાટલે મોટી ખોટ એ છે કે નબળા કાનૂનો , ભ્રષ્ટાચાર અને લાગવગશાહીની સાથે
સાથે આપણામાં સિવિક સેન્સનો અભાવ છે એટલે આપણે ફ્રી અને પેઈડનો તફાવત
સમજી શકતા નથી . જો કે હાઈકોર્ટના ફટકાર પછીથી પોલીસ અને ટ્રાફિક શાખા
જાગી છે અને પ્રશંશનીય કામગીરી કરી રહી છે પણ હકીકત એ છે કે ટાઉન
પ્લાનિંગની ખામીઓમાંની એક એવી પાર્કિંગ ફેસીલીટીની ઉણપોને લીધે હજુ જોઈએ
એટલો ફાયદો થયો નથી છતાં પણ પબ્લિકમાં એક અવેરનેસ આવે એ પણ ઘણું છે .
સાથે સાથે વહીવટીતંત્રને પણ અહેસાસ થઇ ગયો છે કે આજે નહિ તો કાલે
પાર્કિંગના આ અઘરા દાખલાનો જવાબ તો શોધવો જ પડશે .

વહીવટીતંત્રના શામ-દામ-દંડ જેવા ઉપાયોની સાથે સાથે સૌથી અગત્યનું છે કે
પબ્લિકમાં ટ્રાફિક અવેરનેસ આવે , ચાર-ચાર પૈડાવાળી લાંબી-ટૂંકી ગાડીઓ
લઈને મહાલવા નીકળતા લોકો થોડા અટકે . મોલો કે શોપિંગ એરિયામાં આવતા લોકો
માટે ફીક્ષ પાર્કિંગ ફેસીલીટી રોડસાઈડ રાખવી ઘટે જેનો નિશ્ચિત સમયમાં
ઉપયોગ કરી શકાય . પબ્લિક પ્લેસીસ પર ફ્રી પણ ચોક્કસ સમય માટે અને
પ્રાઈવેટ ગ્રાઉન્ડ પર પેઈડ પાર્કિંગ અનિવાર્ય રહેવું જોઈએ . દરેક
કોમર્શીયલ કોમ્પ્લેક્ષમાં પાર્કિંગ ફેસીલીટી મસ્ટ અને ફ્રી હોવી જોઈએ .
પાર્કિંગ માટે અંદરની શેરીઓનો ઉપયોગ કરાવી શકાય પણ હા ત્યાના રહીશોને
નડતર થાય નહિ એમ . વિદેશોમાં આ સ્ટ્રીટ પાર્કિંગ બહુ કોમન અને સક્સેસફૂલ
છે . મલ્ટીલેવલ પાર્કિંગ આજના અને આવનારા સમયની જરૂરીયાત છે , પાર્કિંગના
પ્રશ્નો જ્યાં વધુ થતા હોય ત્યાં આ પ્રકારના પાર્કિંગ બનાવવા જોઈએ અને એ
પાર્કિંગ કિફાયતી દરે વપરાવા જોઈએ અને એ પાર્કિંગ વાપરવા પ્રત્યે વધુ ને
વધુ લોકોને જાગૃત કરવા જોઈએ . ટ્રાફિક પોલીસે ખાલી મેમો ફાડ્યે કે દંડ
વસુલ કર્યે રાખી સંતોષ ના માનતા વધુ ને વધુ ચાલકોને પાર્કિંગના આવા
સોલ્યુશન પ્રત્યે અવેર કરતા રહેવા જોઈએ અને મોસ્ટ ઈમ્પોર્ટન્ટ આપણે પણ
અવેર થતા રહેવું જ પડશે.

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૯ જુલાઈ ૨૦૧૮ )

અમેઝિંગ “ એમેઝોન “…..!!!!!

Featured

અમેઝિંગ “ એમેઝોન “…..!!!!!

સાલ ૧૯૯૫ ..વોશિંગટનના એક ઘરના ગેરેજમાં એક પુત્ર પોતાના પિતાને ઇન્ટરનેટ થકી ઓનલાઈન વેપાર કરવાના પોતે શરુ કરવા ધરેલા ધંધામાં ૩ લાખ ડોલર જેટલી મૂડી રોકવા સમજાવે છે . ‘ ઇન્ટરનેટ એટલે શું ?’ પિતાનો સવાલ .!! ‘ આપણે ઇન્ટરનેટ પર નહિ પણ , જેફ પર વિશ્વાસ રાખવાનો છે ‘ – માતા ઉવાચ . કટ ટુ વર્ષ ૨૦૧૮ …માતા-પિતાના આ વિશ્વાસને ખરો પાડતો હોય એમ ઘરના ગેરેજમાં માત્ર ૩ કોમ્પ્યુટર અને જાતે બનાવેલા સોફ્ટવેરથી શરુ કરેલી કંપનીનો માલિક જેફ બેજોસ દુનિયાનો આજે સૌથી અમીર વ્યક્તિ ડીકલેર થાય છે ..!!! છે ને અમેઝિંગ ? ..જો કે વાત અમેજીંગની સાથે સાથે એમેઝોનની થઇ રહી છે …!!! જી હા ફોર્બ્સે હમણાં જ ડીકલેર કરેલા આંકડા મુજબ ૩ લાખ ડોલરથી શરુ થયેલી એમેઝોનનો સ્થાપક જેફ બેજોસ ૧૫૦ અબજ ડોલર સંપતી ( ૧૦ લાખ કરોડ રૂપિયા ) સાથે દુનિયાનો સૌથી અમીર ઇન્સાન બની ગયો છે . એમેઝોનના શેરમાં આવેલા ઉછાળા પછી જેફ ભલે વિશ્વનો સૌથી શ્રીમંત ઇન્સાન બની ગયો હોય પણ એ સ્તરે પહોચવા પાછળ એના આત્મવિશ્વાસ , મહેનત અને દુરન્દેશીતાની કહાની સામાન્ય માનવીની સાથે સાથે પોતાનો બિજનેસ શરુ કરવા માંગતા કે એને સફળ બનાવવા માંગતા દરેક બીજ્નેસમેનોએ સમજવા જેવી , ફોલો કરવા જેવી છે .

૧૭ વર્ષની નાબાલિક મા ને ખોળે જન્મેલા જેફનો બાપ તો એને એ જ્યારે ૧૮ મહિનાનો હતો ત્યારે જ છોડી જતો રહેલો .જેફ સાવકા બાપ પાસે ઉછર્યો , ભણ્યો અને નાનાને ઘરે રહીને ટેકનોલોજી શીખ્યા પછી કોમ્પ્યુટર સાયન્સનો અભ્યાસ પૂરો કરીને વોલ સ્ટ્રીટમાં ફંડ મેનેજર બની ગયેલો પણ નોકરીના ભાગરૂપે એની નજર એ સમયે અજાયબી જેવી ઇન્ટરનેટ ક્રાંતિ પર લગાતાર હતી , અમેરિકામાં ઝડપથી વધતી ઇન્ટરનેટની લોકપ્રિયતા જોઇને એને થયું મારે પણ આનો લાભ લેવો જોઈએ . જેફને ઓનલાઈન ટ્રેડીંગનો વિચાર તો આવ્યો પણ વેચવું શું ? એકબાજુ એના નવાનવા લગ્ન થયેલા અને બિજનેસ માટે નોકરી પણ છોડવી જ પડે . જેફે ઓનલાઈન વેચી શકાય એવી ૨૦ ચીજોની યાદી તૈયાર કરી . યાદ રહે આ એ સમય હતો જ્યારે ઓનલાઈન રીટેલ એવું નામ હજુ પ્રચલિત થવું બાકી હતું . ૨૦ ચીજોની યાદીમાંથી જેફની નજરે પુસ્તકો ચડી ગયા કેમકે એક તો પુસ્તકોની ઓછી કીમત , વિશાળ શ્રેણી અને બીજું કે એની ડીમાંડ સદાયે રહેવાની આવું વિચારીને નોકરીને તિલાંજલિ આપીને જેફે ૧૯૯૫મા શરુ કર્યું એમેઝોન…!!!

જેફ કહે છે ‘ જો તમે લાંબાગાળાનું વિચારશો તો દુખી નહિ થાવ , ઇવન ધંધામાં પણ તાત્કાલિક નફાનું વિચારશો તો સફળતાના ચાન્સીસ ઓછા રહેશે ‘ એમેઝોનના શરૂઆતી તબક્કામાં પણ જેફે આવું જ કરેલું , એણે પણ ૪-૫ વર્ષ સુધી નફો નહિ થાય એમ વિચારીને જુલાઈ ૧૯૯૫મા ગેરેજમાં શરુ થયેલી એમેઝોનનો સિતારો ફક્ત ૩ જ મહિનામાં આસમાનને આંબવા લાગ્યો . પહેલા બે જ વીકમાં એમેઝોનની કમાણી ૨૦૦૦૦ ડોલરે પહોચી ગઈ અને બે મહિનામાં તો અમેરિકાના ૫૦ રાજ્યો અને ૪૫ અન્ય દેશો સુધી એનો પુસ્તકો વેચવાનો ધંધો વિસ્તર્યો . પણ આ બધું આસાન નહોતું . જેફ અને એના સાથીઓ જમીન પર બેસીને પુસ્તકોના પાર્સલો બાંધતા કે એને પોસ્ટ કે ડીલીવર કરવા ઘણીવાર જાતે પણ જતા . ૨૧ મી સદી આવતા આવતા ઘણી ડોટ કોમ કંપનીઓનો ફુગ્ગો ફૂટી ગયો પણ એ છતાયે એમેઝોન વધુ વિકસતી ગઈ અને ૧૯૯૭-૯૮મા જેફે ઓનલાઈન કપડા અને બીજી ચીજો વેચતી કંપનીઓ ખરીદવાની શરૂઆત કરી આમ એમેઝોન માત્ર પુસ્તકો નહિ પણ બીજું પણ વેચવા લાગી અને ૧૯૯૭મા તો આઈપીઓ પણ લાવી તો ૧૯૯૯મા ઇન્ટરનેશનલ વેબ્સાઈટ પણ . જેફ આવકનો મોટો ભાગ ફરીથી ધંધાના વિકાસમાં જ લગાવતો હતો અને આમ પાંચેક વર્ષની મહેનત પછી ૨૦૦૧મા એમેઝોનને નફો હાથ લાગ્યો ..!!

પોતાની ઓનલાઈન રીટેલ કંપનીનું શરૂઆતમાં કેડેબ્રા.કોમ નામ રાખવાની ઈચ્છા ધરાવનાર જેફે પછીથી એનું નામ જગતની બીજા નંબરની સૌથી લાંબી નદી પરથી ‘ એમેઝોન ‘ એટલા માટે રાખ્યું કે જેફની ઈચ્છા પુસ્તકોના વેચાણમાં આ કમ્પની એમેઝોન નદીની જેમ દુનિયાની સૌથી મોટી ઓનલાઈન બુકસેલર બને એવી હતી . જો કે એમેઝોન નામ રાખવાનો બીજો ઈરાદો એ પણ હતો કે ઇન્ટરનેટ પર સર્ચ થાય તો આલ્ફાબેટીકલી એ અક્ષર પહેલા આવે મીન્સ કે સર્ફરને એમેઝોન વધુ વહેલું દેખાય…!!! ખેર પછીથી તો એમેઝોનમાં બુક્સ સિવાય કપડા , ડીવીડી , રમકડા , સોફ્ટવેર ઓર નાં જાને ક્યા ક્યા વેચાવા લાગ્યું . એટલે તો ૨૦૦૧થી એમઝોનનો લોગો પણ એવો જ રખાયો કે જેમાં એક તીર નામના પ્રથમ અક્ષર એ થી શરુ થઈને વચ્ચેના અક્ષર ઝેડ સુધી જાય છે , મીન્સ એમેઝોન પર એ ટુ ઝેડ બધું જ મળે છે …!!! અને વાત પણ સાચી છે લગભગ કોઈ એવી ચીજ નહિ હોય જે એમેઝોન પર નહિ મળતી હોય . અને મળે જ ને કેમકે ૧૯૯૮થી શરુ કરીને ૨૦૧૮ સુધીમાં એમેઝોને નહી નહિ તો વિવિધ પ્રકારની ઓનલાઈન મ્યુઝીક , સોફ્ટવેર, ફોટોગ્રાફી , ઈ-કોમર્સ , બુક્સ , કપડા , ફૂડસ આઈટમ વગેરે વેચતી સોએક કંપની ખરીદીને એમેઝોનને તગડું બનાવ્યું છે . આજે એમેઝોન ખાલી રીટેલ સેલર ના રહેતા એમઝોન.પ્રાઈમ ( ફાસ્ટ ડીલેવરી ) . એમેઝોન મ્યુઝીક ( સંગીત ) , એમેઝોન આર્ટ , ગેમ્સ , વેબ સર્વિસીસ , સ્ટુડિયો , ડ્રાઈવ ( કલાઉડ સોલ્યુશન ) જેવા અનેકો વિભાગોથી સમૃદ્ધ છે .

આજે એમેઝોન દુનિયાની સૌથી મોટી ઓનલાઈન રીટેલ કરતી અથવા તો સૌથી મોટી ઈ-કોમર્સ કંપની છે એમાં કોઈ બેમત નથી પણ ત્યાં સુધી પહોચવામાં કામ લાગેલા જેફના થોડા એથીક્સ બિજનેસ શરુ કરવા કે જમાવવા માટે કામમાં લાગે એવા છે . જેફે શરૂઆતમાં જ નક્કી કરેલું કે ઓછા નફ્ફે વધુ વેચાણ કરવું એટલે જ એણે શરૂઆતમાં ઉંચી કીમતથી વધુ નફો મેળવવા કરતા વધુ વોલ્યુમ અને વેચાણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરેલું . જેફ્નું માનવું હતું કે ઓછો નફો હશે તો વધુ વેપાર માટે કાર્યકુશળતા પર વધુ ધ્યાન અપાશે જેથી ઓછી કીમતે માલ વેચી શકાશે . ‘ હમેશા નવું કરતા રહો ‘ – જેફે પુસ્તકો તો વેચવા શરુ કર્યા જ પણ એમાં ટોચના સ્થાને પહોચ્યા પછી પણ એણે એમેઝોનની સાઈટ પર વન ક્લિક શોપિંગ , વેરીફીકેશન જેવા નવા વિચારો મુક્યા એટલું જ નહિ પણ જોરદાર હીટ થયેલ એમેઝોન કિન્ડલ ઈ-બુક રીડર જેવી નવીન ચીજથી એમેઝોનનો નફો વધાર્યો . પોતાના કશુક નવું કરવાના મંત્રને આગળ વધારતા જેફે ૨૦૧૩મા અમેરિકાના સૌથી જુના અખબાર ‘ વોશિંગટન પોસ્ટ ‘ ને ખરીદીને બધાને ચોકાવી દીધેલા એટલું જ નહિ પણ પોતાની નવીનીકરણ યાત્રાને આગળ વધારતા જેફે અંતરીક્ષમાં ઉડાન ભરવા કોમર્શીયલ રોકેટ બનાવવાની પણ જાહેરાત કરી છે . જેફ્નું માનવું છે કે એમેઝોનની આટલી પ્રચંડ સફળતાનું રહસ્ય ગ્રાહકોની ઉત્કૃષ્ટ સેવા છે . આજે પણ એમેઝોનમાં દર બે વર્ષે બે દિવસ દરેક કર્મચારીએ કસ્ટમર કેરમાં વિતાવવા ફરજીયાત છે , ઇવન સીઇઓ જેફે પણ ..!! જ્યારે ગેરેજમાં એમેઝોન શરુ કરાયું ત્યારે બજેટને લીધે પ્રચાર કે એડવરટાઈઝમેન્ટમાં પૈસા બગાડવાનો પ્રશ્ન જ નહોતો એટલે શરૂઆતથી જ જેફની નીતિ એ રહી કે ઉત્કૃષ્ટ સેવા , કિફાયતી ભાવે વસ્તુ અને બેસ્ટ આફ્ટરસેલ સર્વિસ આપો એટલે ગ્રાહકો જ કંપનીની મૌખિક ( માઉથ ટુ માઉથ ) પબ્લીસીટી કરતા રહેવાના . ૧૯૯૯મા જગવિખ્યાત ‘ ટાઈમ ‘ મેગેજીને જેફ્ને ‘ પર્સન ઓફ ધ યર ‘ તરીકે એમ કહીને નવાજેલા કે એમેઝોનને લીધે દુનિયાભરની ખરીદી કરવાની રીત બદલાઈ ગઈ છે અને મજાની વાત એ છે કે આજે એમેઝોન પર જે મળે છે એમાંથી મોટાભાગની વસ્તુઓ એમેઝોન બનાવતી નથી પણ માત્ર સેલ અને સર્વિસ જ કરે છે અને છતાં પણ આજે દુનિયાની સૌથી મોટી ઈ-કોમર્સ કંપની છે …!!!!.

વિસામો :

એમેઝોનના શરૂઆતી દિવસોમાં કર્મચારીઓ જુના બારણાઓનો ટેબલ તરીકે ઉપયોગ કરતા , જેની યાદમાં આજે પણ નવીન આઈડીયા આપનાર કર્મચારીને અપાતા એવોર્ડનું નામ છે “ ડોર ડેસ્ક એવોર્ડ “ !!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૨ જુલાઈ ૨૦૧૮ )

બ્રેકફાસ્ટ : પ્લીઝ ડોન્ટ સ્કીપ …!!!!

Featured

બ્રેકફાસ્ટ : પ્લીઝ ડોન્ટ સ્કીપ …!!!!

દેશી ચુલા પરથી ઉતરતી મોટા મોટા રોટલા જેવડી રોટલીઓ કે પછી બાજરાના રોટલા ..એની ઉપર શુદ્ધ ઘી કે માખણ …કપમાં સળી ઉભી રહી જાય એવી રગડો ચા ના સબડકાની હાર્યે ચોખા કે ઘઉંનો પાપડ ….આ હતો ગામડાનો નાસ્તો …!! હતો એટલા માટે લખ્યું કે હવે તો ગામડાના નાસ્તાનું પણ શહેરીકરણ થઇ ગયું છે , ત્યાં પણ બ્રેડ-બટર કે સીરીયલનો પ્રવેશ થઇ ચુક્યો છે ( એકતા કપૂરની નહિ પણ મુસ્લી-ફ્રુટ-નટ્સ જેવી વિવિધ આઈટ્મો ધરાવતી સીરીયલ – જેને દુધમાં નાખીને ગટગટાવાય છે ..!! ) પણ એટલું ખરું કે મોટાભાગે ગામડામાં હજુ પણ સવારના નાસ્તાની પ્રથા એમ ને એમ છે તો ખરી …!!! તમને થશે તો શું શહેરોમાં લોકો નાસ્તો નહિ કરતા હોય ?…ના ભૂરા ના , હમારા કહેને કા મકસદ વો કતઈ નહિ થા ..પણ પહેલાના નાસ્તા અને અત્યારના નાસ્તામાં એલીફન્ટ-હોર્સ જેટલો તફાવત આવી જ ગયો છે ..!!! ખેર, બહુ બહુ નાસ્તા નાસ્તા વાંચીને તમને બે-બપોરે કે ઢળતી સાંજે ભૈયાની લારીએ ઉલાળાતી પાણીપુરી કે સમોસા કે વડાપાઉં યાદ આવી જતા હોય તો એ તમારો પોબલેમ છે કેમકે અહિયાં વાત થાય છે સવારના નાસ્તાની …આઈ મીન દેશી ભાષામાં બોલે તો શિરામણ અને ઈંગ્લીશમાં બોલે તો બ્રેકફાસ્ટની …!!!!

સવારની શરૂઆત કરવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે “બ્રેકફાસ્ટ”. બ્રેકફાસ્ટ શબ્દ એ બ્રેકિંગ ધ ફાસ્ટ-ઉપવાસ તોડવાના પરથી ચલણમાં આવ્યો છે. આપણે બધાં જાણીએ છીએ કે જેમ વાહન ચાલતું રાખવા પેટ્રોલ-ડીઝલ જેવા ઇંધણની જરૂર ફરજીયાત છે તે જ રીતે શરીરને ચાલતું રાખવા માટે યોગ્ય ખોરાક પણ ફરજીયાત છે . અને એમાં પણ દિવસના તમામ ભોજનમાં સૌથી અગત્યનું ભોજન છે સવારનો નાસ્તો. ડોકટરો અને ન્યુટ્રીશનો ગળું ફાડી ફાડીને અચૂક કહે કે સવારનો નાસ્તો કરવો જ જોઈએ પણ શું છે કે યે ભાગદોડવાળી જીંદગીમાં કે જ્યાં બધું ફાસ્ટ ફાસ્ટ ચાલે છે ત્યાં ઓબ્વીય્સ્લી નાસ્તો યાની કી બ્રેકફાસ્ટ પણ એટલો જ ઝડપી રહેવાનો, પણ ઘણા આ દોડાદોડીમાં બ્રેકફાસ્ટ મિસ કરી જાય છે અથવા તો ઘરનો બનાવેલો હેલ્થી બ્રેકફાસ્ટ મેલ પડતો ને લારી-ગલ્લાના નાસ્તાથી દિવસની શરૂઆત કરતા હોય છે . ઇટ્સ ઓકે પણ જરૂરી છે કે બ્રેકફાસ્ટ હેલ્થી હોવો જ જોઈએ . હેલ્થી શા માટે હોવો જોઈએ એના કારણોમાં આવો જોઈએ થોડા વૈજ્ઞાનિક તથ્યો . મેડીકલ સાયન્સનું કહેવું છે કે બ્રેકફાસ્ટ ના કરવાથી શરીરમાં સુગર ઓછી થઇ શકે છે જેથી ટાઈપ-૨ ડાયાબીટીસનો ખતરો ૫૪% જેટલો વધી જાય છે તો બ્રેકફાસ્ટ સ્કીપ કરવાથી શરીરમાં ગ્લુકોઝ ઓછું થઇ શકે છે તો શરીરનું મેટાબોલીઝ્મ ઓછું થવાથી કેલેરી બર્ન કરવાની ક્ષમતા ઘટી શકે છે . સૌથી ગંભીર તો સવારનો બ્રેકફાસ્ટ સ્કીપ કરવાથી દીમાગને જરૂરી ન્યુટ્રીશન મળતા નથી એનાથી દિમાગના ફંકશનીંગમાં પ્રોબ્લેમ થઇ શકે છે. ન્યૂ યોર્કમાં માઉન્ટ સિનાઈ હાર્ટ તથા મેડ્રિડમાં હાથ ધરાયેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે બ્રેકફાસ્ટથી મળેલી ઊર્જા, કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર તંદુરસ્તી માટે મદદરૃપ નીવડે છે. સર્વે તો એમ પણ કહે છે કે જે લોકો બ્રેકફાસ્ટ નથી કરતા એ એસીડીટી , કબજીયાત ના રોગી બની જાય છે . એક બીજા સર્વેમાં તો એ પણ સાબિત થયું કે સવારનો બ્રેકફાસ્ટ કર્યા વગર સ્કુલે આવેલા બાળકો બ્રેકફાસ્ટ કરીને આવતા બાળકો કરતા વધુ સુસ્ત અને હજુ ઊંઘમાં જ હોય એવા લાગેલા .

ખેર આ તો થઇ મેડીકલ પરિભાષામાં બ્રેકફાસ્ટ ના કરવાના ગેરલાભોની વાત પણ મેડીકલ કો ડાલો કુએમેં તો પણ એક હકીકત છે કે સવારનો નાસ્તો કર્યા પછી જે સ્ફૂર્તિ અને એક્ટીવનેશ અનુભવાય છે એ અદ્ભુત હોય છે અને એ તો સવારે હેલ્થી નાસ્તા કરતા લોકો જ જાણે…!!! ખેર હેલ્થી – અનહેલ્થીની વાત નીકળી જ છે તો અમારા સૌરાષ્ટ્રમાં સદીઓથી વણેલા કે ફાફડા ગાંઠીયાથી જ હવાર પડે છે અને મેડીકલ વર્લ્ડના આશ્ચર્ય વચ્ચે કોલેસ્ટ્રોલ કે એબોસીટી હજુ સુધી તો મારી ફરે છે …!!! અમદાવાદમાં ખમણ કે બરોડામાં સેવ-ઉસળ કે સુરતમાં લોચો કે ઉત્તર ગુજરાત બાજુ ગોટા જેવા હેવી નાસ્તાઓ કેલરી-બેલરીની લપ્પન-છપ્પનમાં પડ્યા વગર આપણે કરતા રહીએ છીએ કેમકે મેઈન થિંગ ઈઝ ધેટ કે ભૈયા નાસ્તો જરૂરી છે . જો કે લગભગ દરેક ગુજરાતી ઘરનો ફેવરીટ બ્રેકફાસ્ટ તો ભાખરી ને ચા જ છે અને રહેવાના .. ઘઉંના જાડા લોટમાંથી બનેલી, સાવ ધીમા તાપે શેકાયેલી ભાખરીની કકરાટી તો બિસ્કીટથી કમ નહિ. પૌષ્ટિકતામાં તો થેપલાંથીયે ચઢે..!! યસ આ ભાખરીની અવેજીમાં એવરગ્રીન થેપલા તો ખરા જ . ને આ બધા સિવાય બટાકાપૌવા , ઉપમા , ખાંડવી અને એક જ બટકે બધા ન્યુટ્રીશન મેળવવા હોય તો અસલ ગુજરાતી પેટન્ટ એવી સુખડી તો ખરી જ …!!! જો કે હવે તો શિરામણમાં કોર્નફ્લેક્સના છોતરા. બ્રેડબટરના ડુચ્ચા , કે ચોકલેટીયા દુધનો જમાનો આવ્યો છે અને આવા પરંપરાગત શિરામણ ભુલાતા જાય છે .

ખેર , પ્રદેશ પ્રદેશ મુજબ બ્રેકફાસ્ટ અલગ અલગ હોય શકે છે . ઉત્તર ભારતમાં અથાણાં અને દહીં સાથે રોટી કે પરોઠાનો નાસ્તો તો પશ્ચિમ ભારતમાં દૂધ અને ખાખરા, ખારીપુરી, સક્કરપાંરાના નાસ્તાનું મહત્વ જોવા મળ્યું છે. દક્ષિણ ભારતીયો મોટે ભાગે વિવિધ પ્રકારની ચટણી સાથે ઇડલી કે ઢોસાનો નાસ્તો કરે છે. જયારે પૂર્વ ભારતના રહેવાસીઓ દહીં કે દૂધમાં ભાત મિક્સ કરીને તેમાં ગોળ નાંખીને નાસ્તામાં લે છે . આપણને સ્વાભાવિક પ્રશ્ન થાય કે આ બધામાં ભારતનો ફેવરીટ બ્રેકફાસ્ટ કયો ? ઓનલાઈન ફૂડ ડીલીવર કરતી સર્વિસ ‘ સ્વીગી ‘ એ બ્રેકફાસ્ટ પર એક મજાનો સર્વે કરેલો . લગભગ ૧૨૦૦૦ જેટલા રેસ્ટોરાંના સર્વે પછી એ વાત સામે આવી કે બ્રેકફાસ્ટ માટે સૌથી વધુ ઓર્ડર કરાતી આઈટમ છે ઢોસા …!!! જી હા , સમોસા , કચોરી કે પૌઆને પાછળ છોડીને શિરામણમાં ઢોસા એ મેદાન મારેલું . સૌથી વધુ ઓનલાઈન બ્રેકફાસ્ટ બેગ્લોરમાં ઓર્ડર થયેલો અને એમાં પણ પ્રથમ પસંદગી ઢોસા , એના પછી ઈડલી અને છેલ્લે પૌઆ. દિલ્હીમાં સૌથી વધુ છોલે-ભટુરે , મુંબઈમાં મસ્કાબન અને પુનામાં સાબુદાણાની ખીચડી આ લીસ્ટમાં સામેલ હતી …!!! જો કે આ તો ઓનલાઈન ઓર્ડર કરાયેલા બ્રેકફાસ્ટની વાત છે પણ એક અંદાજ આવી જાય ખરો .

કામનું ટેન્શન કે કામ-ધંધે જવાની ઉતાવળમાં આપણે જો સવારનો નાસ્તો નથી કરતા તો ડેફીનેટલી વી મિસિંગ મેની થિંગ ..!!. ખેર અત્યારે કેલરી કોન્સીયસનો જમાનો આવ્યો છે ‘ ના ના બહુ ખાઈશ તો ફૂલી જઈશ ‘ જેવી બીક લાગતા લોકોને ડૉકટરો અને ડાઈટીશિયન કયારેય સવારે નાસ્તો ન છોડવાની સલાહ આપે છે. અને તમને એવી જ બહુ કેલેરીની બીકો લાગતી હોય તો આજકાલ તો ડાયટ નાસ્તા પણ અવેલેબલ છે જ ને , એ શરુ કરી દો . નેટ પર અનેકો રેસીપી અવેલેબલ છે જે તમાર કેલેરી ચાર્ટને કન્ટ્રોલ પણ કરશે અને તમારા શરીરને પોષણ પણ આપશે . એક હકીકત છે કે તમારા આખા દિવસના ભોજનના એક-તૃતીયાંશ ભાગ જેટલો બ્રેકફાસ્ટ તો કરવો જ જોઈએ. કેલેરી નિષ્ણાતો તો કહે છે કે નાસ્તામાં બ્રેડ ના ખાવ , પરોઠા ના ખાવ , ટોસ કે ફરસાણ કે ફ્રીઝમાં રાખેલો ખોરાક ના ખાવ એને બદલે પૌઆ , ફણગાવેલા કઠોળ , સલાડ , જ્યુસ કે નોનવેજ હોવ તો ઈંડું ખાવ . પણ મોસ્ટ ઈમ્પોર્ટન્ટ હોય તો એ છે આ ખાવ અને તે ના ખાવ ની પીન્ઝણમાં પડ્યા વગર નાસ્તામાં જે ભાવે તે ખાવ પરંતુ બ્રેકફાસ્ટ આઈ મીન શિરામણ કર્યા વિના ખબરદાર છે જો ઘર બહાર પગ મુક્યો છે તો …!!!!.

ઠંડક :

સવારનો નાસ્તો રાજા જેવો, બપોરનું ભોજન રાજકુંવર જેવું તથા રાત્રિનું ખાણું ગરીબ માણસ જેવું લેવું જોઈએ – એક કહેવત

– અજય ઉપાધ્યાય ( ‘ નમસ્કાર ગુજરાત – ઓસ્ટ્રેલીયા ‘ —-  કોલમ ” પરબ ” જુલાઈ ૨૦૧૮ )

થામ લુઆંગ નાંગ નોન : જાકો રાખો સાઇયા માર શકે ના કોઇ…..!!!!!

Featured

થામ લુઆંગ નાંગ નોન : જાકો રાખો સાઇયા માર શકે ના કોઇ…..!!!!!

“ અમને ખબર નથી કે આ ચમત્કાર છે , વિજ્ઞાન છે કે બીજું કૈક છે , પણ હકીકત એ છે કે ૧૨ ખેલાડીઓ અને કોચ સહીત ૧૩ લોકો ગુફામાંથી સહીસલામત બહાર આવી ચુક્યા છે “ અંદર ઘોર અંધારું ….ઓક્સિજનની અછત ….ખાવાની અછત …ચોતરફ પાણી જ પાણી …ગુફામાં કાદવનું સામ્રાજ્ય …બહાર મુશળધાર વરસાદ ..એક માણસ પણ માંડ પસાર થઇ શકે એટલી જગ્યાવાળી ગુફા અને એ ગુફામાં છેક ઊંડે લગભગ ૪ કિમી દુર ફસાયેલા હજુ મૂછનો પણ દોરો નથી ફૂટ્યો એવા ૧૬ વર્ષથી નીચેના ૧૨ ઉગતા ફૂટબોલ ખેલાડીઓ અને એનો ૨૫ વર્ષનો કોચ ….અને બધાના મનમાં એક જ બીક …અહીંથી બહાર જીવતા નીકળાશે કે નહી ? ” છે ને કોઈ થ્રીલર ફિલ્મ જેવી સ્ટોરી …!!! પણ આ થ્રીલર સ્ટોરીની ઓરીજીનલ સ્ક્રીપ્ટ એ હતી કે આટલી મુશ્કેલ જગ્યાએ ફસાયેલ લોકોને કાઢવા લગભગ અશક્ય કામ હતું . મોટાભાગનાને તો એમ જ હતું કે આ બધા જ લોકોની ગુફામાં જળસમાધી થઇ જવાની ..!!

પણ કહે છેને કે ‘ રામ રાખે તેને કોણ ચાખે “ બિલકુલ એવું જ થયું થાઈલેન્ડની થામ લુઆંગ નાંગ નોન ગુફામાં ૨૩ જુનથી ફસાયેલા સ્થાનિક અન્ડર ૧૬ ફૂટબોલ ટીમના ૧૨ ખેલાડીઓ અને એમના કોચ સાથે. એવું મનાય છે કે ૨૩ જુનના રોજ થાઈલેન્ડની ચોથી સૌથી મોટી ગુફામાં આ બધા જ લોકો ટીમના જ એક સાથી ખેલાડી મેટનો જન્મદિવસની સરપ્રાઈઝ પાર્ટી માટે ગયેલા . આ ખબર એટલે પડી કે તબિયત ઠીક ન હોવાથી ટીમનો ઓર એક મેમ્બર ગેમ તે દિવસે ગુફામાં નહોતો ગયેલો . ગેમનું કહેવું છે કે અમે આ પહેલા ત્રણ વાર આ ગુફામાં ગયેલા અને દર વખતે અમે પુરતી તૈયારી જેવી કે ટોર્ચ , ખાવાનો સમાન વગેરે લઈને જ જતા . ગેમ કહે છે કે અમે ટ્રેનીંગ સેશન માટે અથવા બર્થડે સેલિબ્રેશન માટે ગુફામાં જઈ ચુકેલા હતા . પણ આ વખતે નિયતીએ કૈક અલગ જ ધારેલું એમના માટે. જો કે શા માટે બાળકો ગુફામાં ગયેલા એ હજુ રહસ્ય છે પણ સ્થાનિક દુકાનદારના કહેવા મુજબ આ લોકોએ લગભગ ૨૨ ડોલરની ખાવા-પીવાની ચીજો ખરીદેલી. એમને ક્યા ખબર હતી કે જન્મદિવસ સેલીબ્રેટ કરવા જે ચીજો ખરીદી છે એ જ પાછળથી એમને ગુફામાં ફસાતી વખતે જીવન ટકાવી રાખવા કામમાં આવવાની હતી .

ખેર પ્રેક્ટીસ સેસન પતાવીને ૨૩ જુન શનિવારે લગભગ ૩ વાગે પોતપોતાની સાઈકલો ગુફાના એન્ટરન્સ પાસે પાર્ક કરીને બાળકો ગુફામાં દાખલ થયા ત્યારે ગુફામાં પાણી નહોતું , ગુફા પણ સુકી હતી પણ અચાનક ધોધમાર વરસાદ શરુ થઇ ગયો , જંગલમાં પુર આવ્યું અને પુરના પાણી ગુફામાં ભરાવા લાગ્યા . બાળકો/કોચને લાગ્યું કે થોડા અંદર જતા રહીએ જેથી પાણી ઉતરે પછી બહાર નીકળી શકાય . આમ આ લોકો જેમ જેમ પાણી અંદર આવતું ગયું એમ એમ ગુફાની અંદર જતા ગયા સરવાળે અંદાજે ૪ કિમી જેટલા અંદર ફસાઈ ગયા . એ તો જ્યારે ફસાયેલા બાળકો અને કોચનો વિડીયો સામે આવ્યો ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે ચોતરફ પાણી વચ્ચે એક ભેખડ પર આ બધા જ કેવા ફસાઈ ગયેલા . રાત સુધી પોતાના પુત્રનો સમ્પર્ક ના થતા એક પિતાએ ફરિયાદ લખાવી એ પછી ખ્યાલ આવ્યો કે આટલા લોકો ક્યાંક ગુમ થઇ ગયા છે . તપાસ કરતા કરતા મધરાતે ગુફાના એન્ટરન્સ પર પડેલી સાઈકલો અને બીજે દિવસે ગુંફામાં આ લોકોના મોજા અને બેગ્સ જોવા મળ્યા અને એક વાતની ખાતરી થઇ ગઈ કે નક્કી બાળકો ગુફામાં જ ફસાયા છે .

પણ પાણીથી છલોછલ ગુફા અને ધોધમાર વરસાદને લીધે છેક ત્રણ દિવસ પછી થાઈ નેવી સીલની ટુકડી ગુફામાં પ્રવેશી શકી . પણ કાદવ જેવું રગડો થઇ ગયેલું પૂરનું પાણી પૂરી ગુફામાં ભરાયેલું હોવાથી ગુફામાં આગળ જવું મુશ્કેલ હતું . ૨૭મી એ ફરી ધોધમાર વરસાદ પડતા કામ અટક્યું , ગુફામાંથી પાણી કાઢવા મુકેલા પંપ પણ ટૂંકા પડ્યા એટલો પાણીનો ભરાવો હતો . ગુફા ઉપરથી પણ સારકામ શરુ કરાયું , ગુફામાં જવાનો બીજો કોઈ રસ્તો હોય તો એની પણ શોધ શરુ થઇ પણ બધું વ્યર્થ. આખી દુનિયા અને ફસાયેલા લોકોના સગાવહાલાઓની પ્રાર્થનાઓ વચ્ચે છેક ૨જી જુલાઈએ બ્રિટીશ ડાઈવરને ફસાયેલા લોકો ક્યાં છે એ શોધવામાં સફળતા મળી . દુનિયાએ પાણીથી ભરપુર ગુફામાં એક ખડક પણ જીવતા બેઠેલા આ ૧૩ લોકોના ચહેરા જોયા . લગભગ નવ દિવસ વિકટ પરિસ્થિતિમાં જીવતા રહેલા અને હસતા હસતા વાત કરતા આ ફૂલ જેવા બાળકોના ચહેરા જોઇને દુનિયાને હાશકારો તો થયો પણ એમને ત્યાંથી બહાર કાઢવાનું અતિવિકટ મિશન હવે શરુ થવાનું હતું અને આગળ લખ્યું એમ પાણીથી ભરપુર ગુફામાં અમુક રસ્તા તો એટલા સાંકડા હતા કે એક માણસ પણ માંડ નીકળી શકે અને એ પણ તરીને ..!! જ્યાં પાણીનો પ્રવાહ સ્પર્શી શકે નહિ એવી ઉંચી ભેખડ પર બેઠેલા આ બધા લોકો સુધી પહોચવાની સ્થિતિ કેટલી કપરી હતી એનો અંદાજ એ પરથી આવી શકે કે ગુફાના પ્રવેશદ્વારથી ત્યાં સુધી પહોચતા તરવૈયાઓને ૧૧ કલાક જેટલો સમય લાગી ગયો .

ખેર પછી જે થયું એને આખી દુનિયાએ ઉચ્ચક્જીવે જોયું જ છે . ગુફામાં લેવાયેલા વિડીયોમાં બધા છોકરાઓ સ્વસ્થ લાગ્યા છતાં પણ ૪થી જુલાઈએ ડોક્ટર અને નૌકા કમાન્ડો દ્વારા દવા અને ખોરાક પહોચાડાયો. મોટાભાગનાને આટલા ઊંડા અને સાંકડા રસ્તે કેમ તરવું એ શીખ્વાયું . બીજી બાજુ પાણીનું સ્તર ઘટાડવાના કામને વેગ અપાયો , ગુફામાં ઓક્શીજ્ન જળવાય રહે એવું કામ શરુ કરાયું તે દરમ્યાન ગુફામાં ઓક્સિજનનું સંતુલન જાળવવાના પ્રયાસમાં એક ભૂતપૂર્વ કમાન્ડોનું મૃત્યુ પણ થયું અને અંતે ૮મી જુલાઈએ શરુ થયેલું બાળકોને વારાફરતી બહાર કાઢવાનું અભિયાન ૧૦ તારીખે સમાપ્ત થયું ત્યારે આ ઘટનાને ૧૮ દિવસ પુરા થઇ ગયેલા. એક સમયે અશક્ય લાગતું આ બચાવ અભિયાન હેમખેમ અને સુખરૂપ પૂરું થતા આખી દુનિયાની સાથે સાથે થાઈ સરકાર અને બાળકોના વાલીઓએ દમ લીધો .

અભૂતપૂર્વ કહી શકાય એવા આ બચાવ અભિયાનમાં ઉડીને આખે વળગે એવી વાત એ હતી કે આ મિશનમાં થાઈ નૌસેના , વાયુસેના ઉપરાંત બ્રિટન , અમેરિકા , જાપાન જેવા અનેક દેશોએ દિલથી સાથ આપ્યો . જે રીતે ગુફાની અંદર ફસાયેલા ખેલાડીઓ ટીમ ભાવનાથી સાથે રહીને સર્વાઈવ કરી શક્યા એ જ રીતે ગુફાની બહાર અનેકો દેશોના બચાવ નિષ્ણાતોએ ખભેખભા મિલાવીને પોતાના જીવ જોખમમાં મુકીને પણ આ માસુમ જીંદગીઓને બચાવવામાં ટીમભાવના બતાવી . ઘણાને આશ્ચર્ય થયું કે આટલા દિવસ આવી વિકટ પરિસ્થિતિમાં ટકી કેવી રીતે રહ્યા ? સસ્તી ટોર્ચો લઈને ગુફામાં ગયેલા આ બાળકોની ટોર્ચ તો ક્યારની ડુલ થઇ ગયેલી એટલે મોટાભાગે તો અંધારામાં જ રહ્યા .એમ કહેવાય છે કે પહેલા બુદ્ધ સાધુ રહી ચુકેલા કોચે બધાને ધ્યાન લગાવતા શીખવાડેલું , કોચે જ બાળકોને પોતાનું ખાવાનું પણ આપ્યું એટલું જ નહિ પણ ગુફામાં એકઠા થયેલા ગંદા પાણી પીવાને બદલે ભેખડોમાંથી ટપકતું પાણી પીવાનું સૂચવ્યું કદાચ એટલે જ ખોરાક સમાપ્ત થઇ ગયો હોવા છતાં પણ મીઠા પાણીને લીધે બાળકો સર્વાઈવ કરી શક્યા. બાળકો એકબીજાને હિમત આપવા ગીતો ગાતા . કોચે જ બાળકોના મનોબળ ટકાવવામાં ખુબ મદદ કરી એ હકીકત છે . ફસાયાના છેક નવ દિવસે આ લોકોની ભાળ મળેલી એ દરમ્યાન ખુબ ઓછા ખોરાકમાં પણ ખેલાડી તરીકેની ફીજીકલ ફિટનેસ જ એમના કામમાં આવી . ભાળ મળ્યા પછીના બચાવ કાર્ય વખતે અમુક બાળકોએ પોતાના પરિવારજનોને ચિઠ્ઠી લખી મોકલાવેલી કે ‘ અમે સલામત છીએ અને બહાદુર છીએ ..ચિંતા ના કરશો ‘ ઇવન આટલું કરવા છતાં કોચે મોકલેલી ચિઠ્ઠીમાં પણ એણે બધાની માફી માંગેલી . ખેર બધા લોકો સલામત છે અને સ્વસ્થ થઇ રહ્યા છે પણ થાઈ ગુફાનું આ પ્રકરણ મનુષ્યની જીવવા માટેની પ્રતિબધ્ધતા , બચાવવાવાળાની નિષ્ઠા અને ‘ ઉપરવાળો છે ‘ એની ઉત્કૃષ્ટ મિસાલ તરીકે ઇતિહાસમાં હમેશા યાદ રહેશે .

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૫ જુલાઈ ૨૦૧૮ )

‘ ડ્રીમ કાર ‘ નો ધી એન્ડ ???

Featured

‘ ડ્રીમ કાર ‘ નો ધી એન્ડ ???

વાત છે ઓગષ્ટ ૨૦૧૬ ની ..જ્યારે કાર શોરૂમ પર એ કાર ના ૭૧૧ યુનિટ મોકલવામાં આવેલા ….તો માત્ર એક જ વર્ષ પછી ઓગષ્ટ ૨૦૧૭મા આ આંકડો માત્ર ૧૮૦ નો જ થઇ ગયેલો ….પછીથી સપ્ટેમ્બરમાં ઘટીને આ આંકડો માત્ર ૧૨૪ અને ઓક્ટોબરમાં સાવ તળિયે એટલે કે માત્ર ૫૭ કાર જ કાર રીટેલ શોરૂમમાં મોકલાવાયેલી ….!!! વાત છે એક સમયમાં સામાન્ય માણસના સપનાની કાર તરીકે પ્રોજેક્ટ થયેલી અને ટૂંક જ સમયમાં લોકપ્રિય થઈને લોકોની આંખોમાં કાર માલિક થવાના સપના જગાડનાર ટાટા નેનો કારની ….!!!! ઉપરના આંકડાઓને જ આગળ વધારીએ તો હમણાં જ સમાચાર આવ્યા છે કે જુન ૨૦૧૭માં જ્યાં ટાટા ના પ્લાન્ટમાં ૨૭૫ નેનો બનેલી ત્યાં જ જુન ૨૦૧૮મા માત્ર ૧ જ નેનો બનાવવામાં આવી છે ….!!!!! એક સમયે સામાન્ય માણસની કાર તરીકે પ્રખ્યાત થયેલી નેનોની પાછલા થોડા મહિનામાં ફક્ત ત્રણ જ કાર વેચાઈ છે …!!! સામાન્ય માણસની કાર તરીકે પ્રચલિત કરાયેલી નેનો કારના એક સુવર્ણ સમયના અંતની શું આ શરૂઆત છે ? શું ખરેખર નેનોનો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ મરણ પામ્યો છે ?..!!!!

‘ અમારો ઈરાદો ટુ-વ્હીલર પર ફરનાર મધ્યમવર્ગને એ જ કિમતમાં કાર આપવાનો છે “ જાન્યુઆરી ૨૦૦૮મા ઓટો એક્સ્પોમાં જ્યારે ટાટા નેનોને લોન્ચ કરવામાં આવી ત્યારે જગતની સૌથી સસ્તી કાર નેનોનું સપનું જોનાર ટાટા મોટર્સના માલિક રતન ટાટાના આ શબ્દો હતા . અને એના એકાદ વર્ષ પછી માર્ચ ૨૦૦૯માં જ્યારે માત્ર ને માત્ર એક લાખ રૂપિયાની કીમતવાળી ટાટા નેનો બજારમાં આવી ત્યારે રીતસર મધ્યમવર્ગના લોકો માટે એ સપના સાચા થવાથી ઓછી ખુશીની વાત નહોતી . એપ્રિલ ૯ થી એપ્રિલ ૨૫ સુધી નેનોનું એડવાન્સ બુકિંગ શરુ થયેલું અને આ પીપલ્સ કારની એટલી લોકપ્રિયતા અને ઉત્સુકતા હતી કે આ ઓલમોસ્ટ ૧૫ દિવસના ગાળામાં લગભગ ૨ લાખ કરતા વધુ નેનો ભારતીય લોકોએ બુક કરાવું નાખેલી . રતન ટાટા માટે તો એ ડ્રીમ કાર હતી જ પણ એ સમયે મળતી મોંઘીદાટ કાર્સ ખરીદી ના શકનાર સામાન્ય લોકો માટે પણ એ કોઈ ડ્રીમથી કમ નહોતી . જો કે, સમયની સાથે તેની કિંમતમાં વધારો થયો હતો. બંધ થયા પહેલા સુધીમાં દિલ્હીમાં ટાટા નેનોની કિંત 2.25 લાખ રૂપિયાથી 3.20 લાખ રૂપિયા સુધી પહોચી ગયેલી . એ અલગ વાત છે કે મધ્યમવર્ગને પોસાય તેવી કીમતે લોન્ચ થયેલી નેનોની કીમત એટ ધી એન્ડ તો બીજી કારોની કીમત કરતા બહુ ઓછી નહોતી . લોન્ચિંગ વખતે જ નેનોના ત્રણ અલગ અલગ વેરીયન્ટ બજારમાં મુકવામાં આવેલા જેની કિમતો ૧ લાખથી શરુ થઈને ૨ લાખ સુધીની હતી .

૨૦૦૮ની શરૂઆતમાં પ્રતિષ્ઠિત મેગેજીન ‘ ન્યુઝ્વીકે ‘ જેને ૨૧મિ સદીની કારોમાં અલગ પડતી કાર ‘ તરીકે ઓળખાવેલી એ ટાટા નેનોના આખાયે પ્રોજેક્ટને શરૂઆતથી જ વિવાદોનું ગ્રહણ લાગી ચુક્યું હતું . પહેલા તો ૨૦૦૬માં એવી જાહેરાત કરાઈ કે નેનોનું ઉત્પાદન પશ્ચિમ બંગાળમાં સિંગુર ખાતે શરુ થવાનું હતું પણ ખેડૂતોની જમીન અધિગ્રહણ કરવાનો વિવાદ શરુ થયો અને એમાં તૃણમુલ કોંગ્રેસના નેતા મમતા બેનર્જીએ જુકાવ્યુ .રાજ્યમાં તોફાનો થયા , બંધના એલાનો આપવામાં આવ્યા અને હિસા પણ વ્યાપક પ્રમાણમાં થઇ . આ બધું લગભગ બે વર્ષ સુધી એટલે કે ૨૦૦૮ સુધી ચાલુ રહ્યું અને અંતે સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮ માં ટાટા મોટર્સે જાહેર કર્યું કે નેનોનો પ્લાન્ટ સિંગુરમાં બંધ કરવામાં આવે છે . ગુજરાતના તે વખતના મુખ્યમંત્રી અને હાલના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ તક ઝડપીને રતન ટાટાના સપનાને પૂરું કરવા માટે ગુજરાતમાં સાણંદ નજીક નેનો પ્લાન્ટ માટે જગ્યા આપી અને આમ આમ આદમીની કારના ગુજરાતમાં પગરણ થયા . જો કે ગુજરાતમાં મળેલી જમીનો અને સાર્કારી ફાય્દાઓના વિવાદો પણ ચાલુ જ રહ્યા પણ આ બધા વિવાદો વચ્ચે ખુશીની વાત એ રહી કે નેનોનું હકીકતમાં શોરૂમ અને લોકોના ઘરઆંગણે હકીકતમાં અવતરણ થયું . નેનો ને ખાલી ભારત જ નહિ પણ પાડોશી દેશો શ્રીલંકા, બાંગ્લાદેશ અને નેપાળમાં પણ લોન્ચ કરવામાં આવેલી .

નેનો લોન્ચ થઇ ત્યારે એને દુનિયાની સૌથી સસ્તી કારનું બિરુદ મળેલું એટલું જ નહિ પણ એ વખતે નેનો ગીનીસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં સ્થાન પણ પામેલી . તે વખતની સસ્તી કાર મારુતિ ૮૦૦ થી ૮% જેટલી નાની હોવા છતાં એમાં અંદર ૨૧% જેટલી વધુ સ્પેસ હતી તો કાર બનાવવાનો ખર્ચ ઓછો આવે એ માટે એમાં ઉત્પાદન પ્રક્રિયા વખતે ઘણા ફેરફારો કરવામાં આવેલા . ઇટાલીની ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ડેવલપમેન્ટ ઇન ઓટોમોટીવ એન્જીનીયરીંગ ખાતે કારની ડિઝાઇન તૈયાર થઇ હતી તો નેનો કારના ઘણા ભાગો બોશ દ્વારા જર્મનીમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યાં હતા . વેલ્ડીંગના ખર્ચથી બચવા માટે કારમાં ઘણી જગ્યાએ એડહેસિવ અને પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવેલો . વ્હીલમાં બીજી કારોના ચાર બોલ્ટની સરખામણીમાં માત્ર ત્રણ જ બોલ્ટ , સિંગલ વાયપર જેવા ખર્ચ ઘટાડનારા ફેરફારો હતા . ગુજરાતીમાં નેનો નો અર્થ નાનું થાય છે . એ અર્થને ચરિતાર્થ કરતી નેનો ખરેખર નાની કાર હતી પણ અંદરથી એ પૂરતા પ્રમાણમાં વિશાળ પણ લાગતી .

૨૦૦૯-૧૦ ના ગાળામાં અનેકો પરિવારો માટે નેનો ખરીદીના ચેક-લીસ્ટમાં રહેતી . શરૂઆતમાં નેનો લઈને રસ્તા પર નીકળેલા ચાલક અને નેનો બંનેને લોકો અહોભાવથી જોઈ રહેતા. પણ ધીરે ધીરે નેનો ની રફતાર ઓછી થવા લાગેલી . ખુદ રતન ટાટા પણ નેનો પ્રોજેક્ટના ધાર્યા જેટલા સફળ નહિ થવા પર દુખી હતા . ખુદ રતન ટાટાએ એક અંગ્રેજી અખબારને આપેલા ઇન્ટરવ્યુંમાં કહેલું કે ભારતમાં કાર પ્રેસ્ટીજનો સવાલ હોય છે અને સસ્તી કારનો ટેગ પોતાના પર લાગે એવું બહુધા લોકો નહોતા ઈચ્છતા. અને આમેય નેનો બીજી કારોની સરખામણીમાં કઈ ખાસ બહુ સસ્તી હતી પણ નહિ , ધીરે ધીરે સસ્તામાંથી નેનો સ્માર્ટ કાર બનવા લાગેલી અને કિમતો પણ એ પ્રમાણે વધતી ગયેલી . બીજું કે હરીફ કંપનીઓએ પણ ભલે નેનો જેટલી નહિ તો પણ પ્રમાણમાં સસ્તી કારો માર્કેટમાં મુકવાનું શરુ કરી દીધેલું અને આગળ કહ્યું એમ પ્રેસ્ટીજનો સવાલ બનેલી સસ્તી કારની જગ્યાએ થોડા વધુ ખર્ચીને લોકો બીજી સસ્તી કારો તરફ વળવા લાગેલા .

ટાટા મોટર્સના ડાઈરેકટર નસ્લી વાડિયાએ તો એટલે સુધી કહેલું કે નેનોને લીધે ટાટા મોટર્સને ગંભીર આર્થિક નુકશાન થઇ રહ્યું છે . અઢી લાખ નેનો દર વર્ષે વેચવાના સંકલ્પ સાથે રોકાણ કરાયેલા પૈસાનું પાણી ત્યારે થતું જોવાયું કે જ્યારે વધુ માં વધુ ૨૦૦૦૦ નેનો વાર્ષિક વહેચાઈ . વાડીયાનું કહેવું હતું કે આનાથી અબજો રૂપિયાનું આર્થિક નુકશાન થઇ રહ્યું છે . જો કે શરૂઆતમાં નેનોમાં લાગતી આગ ને લીધે પણ નેનોની વિશ્વસનીયતા પર શંકા ઉઠાવાઈ એ ઉપરાંત એન્જીનના અવાજને લીધે એને છકડા ની ઉપમા પણ મળી અને એની સુરક્ષાની ખામીએ પણ માર્કેટમાં નેનોના ઓછા વેચાણમાં ભાગ ભજવ્યો . બીજી કારોની સરખામણીમાં ઓછી સગવડતાઓ , લાખ રૂપિયાને બદલે કારની વધતી કિમતો અને બીજી કારોની માર્કેટમાં આવેલી સસ્તી અને સગવડદાયક મોડેલ્સને લીધે શરૂઆતી આતુરતા પછી નેનોનો ગ્રાફ દર વર્ષે નીચે ને નીચે જ જઈ રહ્યો હતો . જો કે કંપનીના અધિકારીઓ એમ કહી રહ્યા છે કે નેનોને બંધ કરવાનો હજુ કોઈ નિર્ણય નથી લેવાયો પણ આ સ્થિતિમાં નેનો ૨૦૧૯ થી વધુ આગળ નહિ જ ખેચી શકે એવું લાગે છે . એવામાં નેનો નામશેષ થાય એ દિવસો દુર નથી અને જો એવું થશે તો અત્યારે રીઝર્વમાં દોડી રહેલી ભારતીય મધ્યમવર્ગની ‘ ડ્રીમ કાર ‘ થોડા સમયમાં જ ઇતિહાસના પાનાઓમાં રહી જશે .

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૮ જુલાઈ ૨૦૧૮ )

‘ વાયરલ ‘ થી બચો …..!!!!!

Featured

 

‘ વાયરલ ‘ થી બચો …..!!!!!

‘ તમારા શહેરમાં બાળકોને ઉઠાવી જતી ગેંગ આવી ગઈ છે અને બાળકોને ઉઠાવી જાય છે . આ વિડીયો ગઈકાલે પકડાયેલા આવી જ ગેન્ગના સભ્યોનો છે , આને બને એટલા ગ્રુપમાં મોકલો જેથી બધા સાવધાન થઇ જાય ..” આવા એકદમ સાચા લાગતા મેસેજ સાથેનો ઓડિયો અને વિડીયો મારા ને તમારા બધાના વોટ્સઅપ પર આવ્યો જ હશે . જોતજોતામાં તો આ મેસેજ અને વિડીયોએ હજારો વોટ્સઅપ ગ્રુપ અને સોશિયલ સાઈટ પર કબજો જમાવી લીધો . એક મોબાઈલથી બીજા મોબાઈલ અને એક પ્રોફાઈલથી બીજા પ્રોફાઈલ પર આ મેસેજ અને વિડીયો ફરતો રહ્યો અને પરિણામે કોઈ જ પ્રકારની ખાતરી વગરના આ વિડીયોને લીધે અનેક શહેરોમાં નિર્દોષ લોકો સાથે બાળક ઉઠાવી જનાર ગેંગની શંકા રાખીને ટોળાઓ દ્વારા મારઝૂડ કરવામાં આવી એટલું જ નહી પણ આ ટોળાના મારથી એકાદ-બે વ્યક્તિના મોત પણ થયા અને અનેકોના હાડકા પણ ભાંગ્યા .

આજકાલ સોશિયલ મીડિયાનો જમાનો છે , આંગળીના ટેરવે અને મોબાઈલની એક ક્લિક પર આખી દુનિયા છે . એક સમયે પૈસાદારને જ પોસાતો મોબાઈલ ડેટા ઓલમોસ્ટ મફતના ભાવે ઉપલબ્ધ છે અને તીવ્ર હરીફાઈને લીધે લગભગ દરેક હાથમાં એક મોબાઈલ રમતો થઇ ગયો છે અને વધુ મહત્વની વાત તો એ છે કે એમાંના મોટાભાગના યુઝર્સ લેખની શરૂઆતમાં લખ્યો એવા મેસેજ ‘ ના આવ દેખા ના દાવ ‘ ની જેમ ફોરવર્ડ કરવામાં માહિર છે , પરિણામ ?..પરિણામે આગળ લખ્યું એમ નિર્દોષોની જાન જાય છે . ચાલો માનીએ કે કદાચ આ મેસેજ સાચો હોય તો પણ એની કોઈ વૈધાનિક સત્યતા ખરી ?? વોટ્સઅપ કે સોશિયલ મીડિયા પર તમારા મોબાઈલના નોટીફીકેશનમાં ઝબકતા આ અને આવા બીજા ધડ-માથા વગરના અનેકો મેસેજોની સચ્ચાઈ જાણવા જેટલી અક્કલ અને સબુરી ક્યાં છે કોની પાસે ?

અને એનું કારણ છે ફોરવર્ડ કરવાની ચટપટી ….કશુક જલ્દી વેહ્ચી દેવાની તાલાવેલી ….હું રહી ગયો નો ઇર્ષાભાવ …!!!! સંદેશાના માધ્યમ જેમ જેમ વધતા જાય છે એમ એમ સોશિયલ સાઈટ્સ પર નવરીબજારુંની સંખ્યા પણ વધતી જાય છે . ધાર્મિક ફોટાઓ સાથે ૧૦ કે ૨૦ ગ્રુપમાં શેર કરો અને ચમત્કાર મેળવો આવા મેસેજો તો હવે જુના થતા જાય છે પણ સમાજને હલબલાવી નાખતા આ બાળક ઉઠાવ ગેંગ જેવા મેસેજોની સંખ્યા વધતી જાય છે . સાઈબર નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા ફેક અને ખોટા વાયરલ થતા મેસેજોને રોકવાની અસરકારક રીત હજુ સુધી તો મળી નથી . એનું કારણ છે કે હજુ તો સાઈબર સેલ કે બીજા કોઈ નિષ્ણાતો આ મેસેજોની સચ્ચાઈ અને કુળની તપાસ લગાવે ત્યાં સુધીમાં તો આવા મેસેજો જંગલમાં લાગતા દાવાનળની જેમ કેટલાયે ગ્રુપ અને પ્રોફાઇલો પર પથરાઈ ચુક્યા હોય છે .

સોશિયલ સાઈટ્સ પર અચરો કચરો બધું જ અપલોડ થતું રહેતું હોય છે અને ગંભીર વાત તો એ છે કે સાઈબર કાનુન અને સાઈબર સેલો હોવા છતાં પણ મોટાભાગના કિસ્સામાં ફેક અને ખોટા મેસેજો સુધી પહોચાતું નથી અને અથવા તો પહોચી જવાય તો પણ જે પ્રમાણમાં એનો વિસ્તાર થઇ ગયો હોય છે એ બધા જ ને ખોળી કાઢવા અશક્ય છે એવું તો ખુદ સાઈબર નિષ્ણાતો પણ કબુલે છે એવામાં યુઝર્સની ફરજ બને છે કે તમારા સુધી પહોચેલા આવા ફેક મેસેજની સચ્ચાઈને તમારી બુદ્ધિના ત્રાજવે તોળીને પછી જ આગળ સ્પીડ પોસ્ટ કરવો ..!!! તકલીફ એ છે કે ઘણા બધા શિક્ષિત લોકો પણ આવા મેસેજ દ્વારા ભોળવાઈ જતા હોય છે તો સામે છેડે અર્ધશિક્ષિત કે અભણ લોકો તો આવા મેસેજોને સાચા માની જ લે એમાં શું નવાઈ ?

આજકાલ તો દરેકના હાથમાં મોબાઈલ છે અને એ મોબાઈલમાં ઓલમોસ્ટ મફત ડેટા..પરિણામે તમારા ગામ કે શહેરથી હજારો કિલોમીટર બનતી ઘટનાના વિડીયો કે ફોટા ભળતા-સળતા લખાણો સાથે એક મોબાઈલથી બીજા મોબાઈલ પર ફર્યા જ કરે છે . હિંસા , ઉશ્કેરણી , જાતીય ભેદભાવ જેવા બનાવોને ઝટથી વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યા છે . ભલેને તમને અસર કરે કે નાં કરે પણ તમારા મોબાઈલ અને મોબાઈલ થ્રુ દિમાગ પર સતત ઠલવાતા જતા આવા ફેક કે પછી સાચા હોય તો પણ સંદેશાઓને લીધે ધીરે ધીરે જુઠની એક જાળ તમારી આસપાસ વીંટાતી જાય છે અને સરવાળે બને છે એવું કે જ્યાં તમારા ઈમોશન્સ કામ કરવા માંડે એવા સમાચારો તમે પણ જોયા વિચાર્યા વગર વાયરલ કરવાના અધમ કામમાં લાગી જાવ છો .

આજકાલ લગભગ દરેક ભાષાની ન્યુઝ ચેનલ પર ‘ વાયરલ વિડીયોનું સત્ય ‘ જેવા કાર્યક્રમો રોજ બતાવવામાં આવે છે કે જેમાં વાયરલ થયેલા વિડીયો સાચા છે કે ખોટા એની છણાવટ કરવામાં આવે છે પણ સાઈબર નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ બધું ઘોડા છૂટી ગયા પછી તબેલાને તાળું મારવા જેવું છે . સાવ એવું પણ નથી કે વાયરલ મેસેજોના મૂળ સુધી નથી પહોચાતું , ઘણા બધા કિસ્સામાં પોલીસ આવા ખોટા મેસેજો વાયરલ કરનાર સુધી પહોચી પણ ગઈ છે પણ ત્યાં સુધી પોલીસ પહોચે એ પહેલા એ વાયરલ મેસેજે સમાજ પર કરેલી અસરો સુધી પહોચી શકાતું નથી . ત્યાં સુધી પહોચવા માટે કોઈ કાનુન કે કોઈ સેલ ટૂંકો જ પડવાનો એવામાં જરૂરી છે કે તમારા સુધી પહોચેલ મેસેજ માત્ર અફવા છે કે ખરેખર આવું છે એની પુરતી તપાસ કરાય . આ એટલા માટે પણ જરૂરી છે કે ખોટા મેસેજ ફોરવર્ડ કરવાના ચક્કરમાં ક્યારેક મુસીબતમાં પણ મુકાઈ શકો છો . મોટાભાગે તો ટીવી ન્યુઝ પર ખોટી અફવાઓની સત્યતા ચકાસી શકો છો એટલું જ નહિ પણ જો તમારી આસપાસના વિસ્તારનો બનાવ હોય તો ત્યાં કોઈ ઓળખીતાને ફોન કરીને પણ પૂછી શકો છો . અને છતાયે કશું ઠોસ સાબિત ના થઇ શકતું હોય તો બહેતર છે કે તમને શંકાસ્પદ લાગતા કોઈ પણ મેસેજને આગળ મોકલવાનું બંધ કરી દો. ઠીક છે કે ઘણા મેસેજો સાચા છે કે ફેક એનો ટપ્પો ના પડતો હોય તો ફોરવર્ડ પર ક્લિક કરવાનું ટાળો ને …શું ફર્ક પડવાનો છે દોસ્ત …???

મજાક કે મસ્તી માટે કે પછી ફિલ્મોને લગતા કે કોઈ સંભારંભમાં બની ગયેલા બનાવોના વિડીયો ઠીક છે કે ગમ્મત ખાતર પણ તમે ફોરવર્ડ કરો કે જુઓ પણ રાષ્ટ્રીય અને સમાજને લગતી કોઈ સંવેદનશીલ બાબતને કોઈ ચકાસણી વગર ફોરવર્ડ કરતા પહેલા સો વાર વિચારવું . સોશિયલ મીડિયા શેરીંગનું માધ્યમ છે એટલે એનો ઉપયોગ સારી બાબતો કે ઘટનાઓ કે મેસેજો શેરીંગ કરવા થાય એ યોગ્ય છે પણ આજકાલ અનેકો એવા મેસેજો આવે છે કે પહેલી નજરે જ તમને ખ્યાલ આવી જાય કે આ મેસેજ કોઈ સંદેશો નહિ પણ ઉશ્કેરણી કે પછી વિખવાદનું મૂળ છે એવા મેસેજો મત ફોરવર્ડ કરો યાર …!! સાઈબર ક્રાઈમ અંતર્ગત આવા મેસેજો ફોરવર્ડ કરવા એ પણ ગુનો છે એટલું તો હવે બધા જ જાણે છે . ઠીક છે કોઈએ તમને આવા કોઈ મેસેજ મોકલ્યા તો જોઇને ડીલીટ કરવા વધુ હિતાવહ છે . એવા કોઈ પણ ગ્રુપમાંથી વહેલી તકે નીકળી જાવ કે જે ગ્રુપમાં આવી મો-માથા વગરની કલીપો સતત ફરતી રહેતી હોય છે . એવા કોઈ પણ મેસેજને ફોરવર્ડ ના કરો કે જેને લીધે કોઈ જાતી , ધર્મ , સમ્પ્રદાય કે રાષ્ટ્રને ખતરો હોય શકે. ફોરવર્ડ કરતા પહેલા અપની અક્કલ લગાઓ …નહિતર ક્યારેક પસ્તાવાનો વારો આવશે એ ચોક્કસ છે …!!!! કારણકે આ ‘ વાયરલ ‘ કરવાનો રોગ એક ચેપની રીતે ફેલાઈ રહ્યો છે અને અફસોસ એ વાતનો છે કે એના બીમાર બનેલા લોકોને એ ખબર પણ નથી કે એ લોકો ખુદ તો ઝૂઠ ફેલાવવાની બીમારીથી ત્રસ્ત તો છે પણ સાથે સાથે આ ગંભીર બીમારીને અજાણતા જ વધુ ને વધુ ફેલાવી રહ્યા છે અને સાથે સાથે સમાજ અને સામાજિક સમરસતાને નુકશાન પહોચાડી રહ્યા છે ….!!!!! થીંક બીફોર મેક ઈટ વાયરલ ….!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧ જુલાઈ ૨૦૧૮ )

પેઈંન્ટીગ અને પૈસા : કળાકાર અને કદરદાન …..!!!!!

Featured

પેઈંન્ટીગ અને પૈસા : કળાકાર અને કદરદાન …..!!!!!

‘ ધ ક્રાઈંગ બોય ‘ આ છે ઇટાલીના ચિત્રકાર બ્રાગોલીન દ્વારા ૧૯૫૦ માં બનાવેલા એક ચિત્રનું નામ . આ ચિત્રમાં ચિત્રકારે એક રડતું બાળક બનાવેલું . આ ચિત્ર એ સમયે લોકોને એટલું બધું પસંદ આવ્યું કે પછીથી જેમ દરેક સફળ પેઈંન્ટીગ સાથે થાય છે એમ બ્રાગોલીને આની એક આખી સીરીઝ જ બનાવી નાખેલી . ત્યાં સુધી તો બધું બરાબર હતું પણ ૧૯૮૦ની આસપાસ એવી અફવાઓ ફેલાવા માંડી કે આ ચિત્રને લીધે ઘરમાં આગ લાગી જાય છે !! જ્યાં જ્યાં આગ લાગી ત્યાં આગ બુજાવવા ગયેલા ફાયરબ્રિગેડના લોકોનું કહેવું હતું કે એ ઘરમાં આ પેઈંન્ટીગ મોજુદ હતું અને નવાઈની વાત એ બની કે આગ લાગેલા દરેક ઘરમાં આગ વચ્ચે પણ આ પેઈંન્ટીગ સહીસલામત દીવાલે લટકેલું મળ્યું ..!! મોટાભાગનાએ આ પેઈંન્ટીગને શ્રાપિત માની લીધું , ઘણાને તો એ ચિત્રમાં રહેલા રડતા બાળકના સાક્ષાત દર્શન પણ થયા અંતે બીકના માર્યા જે લોકો પાસે આ પેઈંન્ટીગ હતું એ લોકોએ ‘ હેલોવન ફેસ્ટીવલ ‘ દરમ્યાન આ ચિત્રો સળગાવી દીધા પછી એમ કહેવાય છે કે આગની ઘટનાઓમાં કમી આવી . આના પર ટીવી સીરીયલ્સ પણ બની …!!! સારા અને સચોટ પેઈંન્ટીગમાં આવી પણ તાકત રહેલી છે એનો આ દાખલો .

પેઈંન્ટીગ અથવા તો ચિત્રની આ વાત યાદ આવવાનું કારણ એ છે કે હમણાં જ આપણા સન્માનીય દિવંગત ચિત્રકાર તૈયબ મહેતાનું ૧૯૮૯મા એમણે બનાવેલું પેઈંન્ટીગ ‘ કાલી ‘ ઓનલાઈન નીલામીમાં અધધધ કહી શકાય એવા ૨૬.૪ કરોડ રૂપિયામાં વેચાયું . તૈયબસાહેબ તો ૨૦૦૯મા જ અવસાન પામ્યા છે પણ આટલા વર્ષો પછી પણ એમના ચિત્ર ‘ કાલી ‘ એ ભારતના સૌથી મોંઘા વેચાયેલા પાંચ પેઈંન્ટીગમાં સ્થાન મેળવ્યું છે . ‘ કાલી’ ની પહેલા પણ ૨૦૧૩ માં તૈયબ મહેતાની જ બનાવેલી પેઈંન્ટીગ ‘ મહિષાસુર ‘ ૧૯.૭ કરોડમાં વેચાયેલી . આ હિસાબે ‘ કાલી ‘ એ તૈયબસાહેબનો જ રેકોર્ડ તોડ્યો ગણાય . ભારતીય ચિત્રકારોના પાંચ સૌથી મોંઘા ભાવે વહેચાયેલા પેઈંન્ટીગમાં પહેલા નંબરે ૨૦૧૩મા આવી જ રીતે ઓનલાઈન વહેચાયેલું વી.એસ.ગાયતોંડેનું એક અનટાઈટલડ ચિત્ર છે જે અંદાજે ૩૦ કરોડમાં વહેચાયેલું .

ભારતીય ચિત્રકારોના નામ આવે એટલે પ્રસિદ્ધ ચિત્રકારોમાં અમૃતા શેરગીલ , એમ.એફ.હુસેન , એસ.એચ.રજા , મંજીત બાવા , જેવા નામો યાદ આવે પણ જો સૌથી વધુ કીમતે વેચાયેલા ચિત્રોની યાદી જુવો તો એમાં પ્રસિદ્ધ ગણાતા એમ.એફ.હુસેનનું નામ ક્યાય નથી …!!!! આગળ લખ્યું એમ ગાયતોંડે અને તૈયબ મેહતા પછી નું નામ એસ.એચ.રાજા નું છે કે જેનું પેઈંન્ટીગ ‘ લા તેરે ‘ ૧૮ કરોડમાં વેચાયેલું . એ જ રીતે અમૃતા શેરગીલ નું સેલ્ફ પોટ્રેટ પેઈંન્ટીગ પણ અંદાજે ૧૮ કરોડમાં જ વેચાયેલું . નંબર વન રહેલા ગાયતોંડેનું જ ઓર એક પેઈંન્ટીગ ૨૦૧૫માં જ ૧૮ કરોડમાં વેચાયેલું . ભારતીય ચિત્રકારોના ટોપ ૧૫ ઉંચી કીમતે વેચાયેલા પેઈંન્ટીગનું લીસ્ટ જુવો તો મોટાભાગે તૈયબ મેહતા , અમૃતા શેરગીલ કે ગાયતોંડે જ છવાયેલા છે . જો કે હુસેને ઉભા કરેલા વિવાદો અને એના પોતાના વિચિત્ર વર્તનને બાજુએ રાખીને વાત કરીએ તો ભારતીય કલાકારોમાં ચિત્રોની મો – માંગી કિમતો મેળવવાના આ દોરની શરૂઆતનો આછો – પાતળો જશ આ વિવાદિત કલાકારને જાય છે . હુસેનની સાથે સાથે મંજીત બાવા , ભૂપેન ખખ્ખર , તૈયબ મેહતા , એસ.એચ.રઝા , સોઉઝા વગેરે જેવા કલાકારોના વર્ક ઉંચી કીમતે વેચતા અને ખરીદાતા રહ્યા છે .

આ તો ખાલી ભારતીય ચિત્રકારોની વાત છે , બાકી દુનિયાના સૌથી મોંઘા પેઈંન્ટીગ વિષે વાત કરીએ તો આ ૨૬ કરોડની રકમ ચણા-મમરા જ લાગે . ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં નીલામ થયેલી મશહુર ચિત્રકાર લીયાનાર્ડો વિન્ચી ની પેઈંન્ટીગ ‘ સાલ્વાટર મુંડી ‘ અધધધ એવા ૨૯ અબજ રૂપિયામાં વેચાયેલી . એકદમ પ્રાચીન ગણાતી આ પેઈંન્ટીગ ૧૦ વર્ષ પહેલા જાહેરમાં આવી ત્યારે ક્ષત-વિક્ષત હાલતમાં હતી જેને પછીથી કરોડો રૂપિયાના ખર્ચે રીસ્ટોર કરવામાં આવી . રીસ્ટોર મતલબ એને ફરીથી હમણાં જ બનાવી હોય એ હાલતમાં કરવામાં આવી . આ રહસ્યમય પેઈંન્ટીગ માટે એમ કહેવાય છે કે લગભગ ૫૦૦ વર્ષ પહેલા લીયાનાર્ડો એ બનાવેલી આ પેઈંન્ટીગમાં ઘણાને ઈસા મસીહ દેખાય છે તો ઘણા આને મોનાલીસાનો પુરુષ અવતાર માને છે તો ઘણા આને લીયાનાર્ડોની લાસ્ટ પેઈંન્ટીગ માને છે . આને ખરીદનાર સાઉદીના પ્રિન્સને આમાં શું દેખાયું હશે એ ખબર નહિ પણ વિશ્વની સૌથી મોંઘી આ પેઈંન્ટીગ હાલ સાઉદીના સંસ્કૃતિ અને પર્યટન વિભાગની શાન છે ..!! મજાની વાત એ છે કે ઘણા વર્ષો ગુમ રહેલી આ પેઈંન્ટીગને ૨૦૦૫મા અમેરિકાના કોઈ આર્ટ ડીલરે માત્ર ૧૦૦૦૦ ડોલરમાં જ ખરીદેલી પણ ૨૦૧૭મા આ જ પેઈંન્ટીગ ૪૫ કરોડ ડોલરમાં નીલામ થઇ …!!! છે ને અજબ – ગજબ ..!!!

લેખની શરૂઆતમાં જે વાત લખી છે એ પણ કળા અને પેઈંન્ટીગની માન્યતા પર વધુ પ્રકાશ પાડે છે . જેમ લીયાનોર્ડોની આ બહુમુલી કૃતિનું મહત્વ છે એનું અતિ પ્રાચીનપણું એવી જ રીતે હમણાં જ ૭૭૩ કરોડમાં ખરીદાયેલ પિકાસોની કૃતિ નું મુલ્ય પણ એ ૧૯૦૫ માં બનેલી એ તો છે જ પણ સમાજસેવી ડેવિડના અંગત કલેકશનમાં રહેલા આ પેઈંન્ટીગ ના વેચાણની આવક ચેરીટીમાં જવાની હતી એ પણ એક કારણ હતું . પિકાસો કે વિન્ચી તો સમજ્યા કે સ્ટાર ચિત્રકાર કહેવાય પણ ગયા વર્ષે સ્વર્ગસ્થ અમેરિકન ચિત્રકાર બાસ્કીયાનું એક પેઈંન્ટીગ ૧૨ કરોડ ડોલરમાં વેચાયેલું કે જેની પ્રાઈઝ થોડા જ સમય પહેલા વેચાયેલા પિકાસોના પેઈંન્ટીગ ‘ ન્યુડ ‘ કરતા વધુ હતી જેને કોઈ જાપાનીઝ આર્ટ ડીલરે ખરીદેલું . કલાજગતની દ્રષ્ટીએ આ એક ભંગાર પેઈંન્ટીગ હતું કે જેમાં કેનવાસ પર એક ભીસાયેલા દાંતવાળી ખોપરી , કલરના લસરકા અને ખોપડીના માથા પર ગણિતનો કોઈ હિસાબ અને કેજી ના બાળકે લખેલા અક્ષરોમાં એ અને ડી એવું બનાવેલું . પણ ખરીદારનું માનવું હતું કે આ પેઈંન્ટીગ અમેરિકન કલ્ચરમાં ઘુસેલા ડ્રગ ના ડ્રેગન, હિંસા અને નસલ્વાદનું પ્રતિક છે . કળાનીવેશકો અને કલાવીવેચકોને માટે આ બદસુરત પેઈંન્ટીગ હતું પણ છતાયે વેચાયું પિકાસોના પેઈંન્ટીગ કરતા પણ વધુ કીમતે …!!! કળા ની આ જ મજા છે જોનાર દરેકને એમાં જુદું જુદું દેખાઈ શકે છે …!!!!

અબજો રૂપિયામાં ખરીદાતી આ પેઈંન્ટીગના સમાચારો વાંચીને એમ થાય કે એવું તે શું હશે આ પેઈંન્ટીગમાં કે પછી એવું શું જોઈ ગયો હશે ખરીદનાર ? ખેર , અસલમાં આર્ટ જોવું , એની સરાહના કરવી એ અલગ વાત છે અને કરોડો અને અબજોમાં કોઈ આર્ટ ખરીદવું એ પણ એક અલગ વાત છે . પહેલા તો અબજો કરોડોની આ રકમ જ અધધધ લાગી શકે તો તેની સાથે સાથે એ પણ વિચાર આવે કે ચિત્રો માટે કેમ આટલી મોટી રકમ ? એવું તો શું મુલ્યવાન હશે આમાં ? પણ આમાં કળા અને રોકાણ બંનેનો સુભગ સમન્વય છે . જેમકે મોટાભાગે અધ્ધ્ધ કીમતોમાં ખરીદાતી આ પેઈંન્ટીગ એક પ્રકારનું આર્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ જ કહેવાય પણ એ ઇન્વેસ્ટમેન્ટમાં કળા પ્રત્યેની જાગરૂકતા અને કળા પ્રત્યેનો લગાવ પણ ભળતો હોય છે . એક સમયે ઠીક છે ચિત્રો દોરે છે કે ચીતકડા કાઢે છે જેવા સમયમાંથી પસાર થયેલા ભારતીય ચિત્રકારોની કળાને છેલ્લા થોડા વર્ષોમાં રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બંને સ્તરે સારો અને આર્થિક પ્રતિભાવો મળવા લાગ્યા છે એ અતિ આનંદની વાત છે કેમકે ભારત પાસે કળાનો એક સમૃદ્ધ વારસો છે અને એની યોગ્ય કદર આવકાર્ય છે અને તૈયબ મેહતા જેવા કલાકારોની કદર થાય એ આવનારી આર્ટીસ્ટ પેઢી માટે ખુશીની ખબર છે .

વિસામો :

ભારતના મહાન ચિત્રકાર રાજા રવી વર્મા પર કેતન મહેતા એ રણદીપ હુડ્ડા ને લઈને હિન્દી અને ઇંગ્લીશમાં ફિલ્મ બનાવેલી જેનું અંગ્રેજીમાં નામ હતું ‘ કલર ઓફ પેશન્સ ‘ અને હિન્દીમાં ‘ રંગ રસિયા ‘..!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૪ જુન ૨૦૧૮ )

https://www.gandhinagarsamachar.com/wp-content/epaper/june2018/24062018-4.pdf

બાય બાય “ વાય ! મેસેન્જર “ …..!!!!!

Featured

બાય બાય “ વાય ! મેસેન્જર “ …..!!!!!

‘ ભારતીય છોકરાએ કેનેડાની યુવતી સાથે લગ્ન કર્યા , બન્ને મેસેન્જર પર ચેટ કરતા કરતા પ્રેમ માં પડેલા “.. આવા સમાચારો આજે અનેક પ્રકારના મેસેન્જરના ઇન્સ્ટોલેશન વચ્ચે સાવ સામાન્ય લાગે છે પણ હકીકતે આવા સમાચારો સૌપ્રથમ આવવાની શરૂઆત ૯૦ ના દશકમાં થયેલી અને એનો સઘળો અને સમ્પૂર્ણ શ્રેય જો કોઈને આપવો હોય તો એ હતું “ યાહુ મેસેન્જર “..!!!! હતું એટલા માટે લખ્યું કે આ લેખ તમે વાંચતા હશે તેના એક્જેટ એક મહિના પછી યાનીકી ૧૭ જુલાઈથી એક આખી પેઢીનું પ્યારું ‘ યાહુ મેસેન્જર ‘ કામ કરવાનું બંધ કરી દેવાનું છે ..!! આજે અનેકો પ્રકારના અને ટેકનીકલી સાઉન્ડ મેસેન્જર્સ માર્કેટમાં આઈ મીન મોબાઈલ સ્ટોરમાં ઉપલબ્ધ છે એવામાં યાહુ મેસેન્જર એ આ આખીયે ચીટ-ચાટ નું જનક ગણી શકાય . ૯૦ ના દશકની એક આખીયે પેઢી યાહુ યાહુ કરતી ઉછરી છે . યાહુ ના આ મેસેન્જર સાથે એક આખી પેઢીની અનેકો યાદો જોડાયેલી છે એ હકીકત છે …!!!!

અત્યારે જેમ જીમેલ નો જમાનો છે એવી રીતે ૯૦ ના દશકમાં યાહુ મેલ નું સામ્રાજ્ય હતું . કોઈને પણ ઈ-મેલ આઈ.ડી. પૂછો તો ૧૦૦ માંથી ૯૦ ના ઈ-મેલ આઈ.ડી.યાહુ જ હતા . હા એ વખતે રેડીફ કે એમ.એસ.એન. પણ હતા ખરા પણ યાહુ એનાથી એક ડગલું એટલા માટે આગળ હતું કેમકે યાહુ પાસે દમદાર અને લોકપ્રિય ‘ યાહુ મેસેન્જર ‘ હતું . એ વખતે કોઈની પણ સાથે ચાટ કરવા એકમાત્ર યાહુ મેસેન્જર જ હતું અને એ લોકપ્રિય એટલા માટે હતું કે એ વખતે એના ફીચર જમાનાથી પણ આગળ હતા …!! યાહુ મેસેન્જર ના અલગારી , વિવિધ અને દેશ-વિદેશના યુઝર્સ સાથે જોડતા ચાટરૂમ તો હજુ આજે પણ એટલા જ યાદ હશે . ત્યારે નેટ હજુ એટલું બધું હાથવગું નહોતું એવામાં સાંજ કે રાત પડ્યે સાઈબર કાફેમાં જઈને યાહુ માં લોગીન કરીને ચાટરૂમમાં ઘૂસીને એય ને અલક મલકના લોકો સાથે ચેટ કરવાની જે મજા હતી એવી મજા તો આજે ભલે ને અનેકો મેસેન્જર હોય તો પણ ના આવે ..!! જો કે યાહુના ગબડતા ભાવો અને લથડતી લોકપ્રિયતા વચ્ચે ડીસેમ્બર ૨૦૧૨ થી ચેટરૂમની આ ફેસીલીટી પણ બંધ કરવામાં આવેલી . યાહુ મેસેન્જર ની એ મજા હતી . કેવું કહેવાય નહિ કે એક જમાનામાં બધાથી આગળ અને હમેશા કશુક નવીન આપીને ટોચ પર રહેનાર યાહુ મેસેન્જર બદલાતા જમાના સાથે અને વધુ અપડેટે’ડ મેસેન્જરો વોટ્સઅપ , જીટોક , ફેસબુક મેસેન્જર જેવા સાથે હરીફાઈમાં ટૂંકું પડ્યું …!!!

ખેર દરેક સારી ચીજનો એક એન્ડ હોય છે એમ યાહુ મેસેન્જર પણ ૧૭ જુલાઈ પછી બંધ થશે . જો કે યાહુ મેસેન્જર કામ કરતું બંધ થશે પણ કંપનીનું કહેવું છે કે તે યાહુ મેસેન્જર ની જગ્યાએ થોડા ફેરફારો સાથે ‘ સ્કીવરલ ‘ નામનું નવું મેસેન્જર એપ લાવી રહી છે જેના પર વર્તમાન યાહુ યુઝર્સ ઓટોમેટિકલી શિફ્ટ થઇ જશે . પરંતુ આ ‘ સ્કીવરલ ‘ હજુ તો બેટા વર્ઝનમાં છે અને ટેસ્ટીંગ મોડમાં છે એમ કહી શકાય અને આમેય ‘ યાહુ મેસેન્જર ‘ ની જે યાદો જોડાયેલી છે એનું સ્થાન તો લઇ નહિ જ શકે એ હકીકત છે . જેણે પણ યાહુ મેસેન્જર વાપરેલું છે એને પૂછી જોશો તો તરત જ કહેશે કે ભલે વોટ્સઅપ ની ફેંટાસ્ટીક સર્વિસ હોય કે પછી ફેસબુક મેસેન્જર કે બીજા મેસેન્જર-કમ- વિડીયો કોલિંગ એપ હોય પણ જે મજા અને નેટ-વિશ્વ ની મુલાકાત યાહુ મેસેન્જરે કરાવી છે એ મુલાકાતો , નેટ નો અભૂતપૂર્વ અનુભવ , શેરીંગ ની મજા , પાછળથી યાહુમાં એડ થયેલ યાહુ કેમ ચેટ પર અનેકો અજાણ્યા લોકો સાથે ફેસ ટુ ફેસ વાત કરવાની મજાની તુલના કોઈ એપ સાથે થઇ શકે નહિ ..!!!

જો કે અત્યારે તો વધુ અપડેટેડ મેસેન્જર એપ્સ ની આખીયે જામત ઉપલબ્ધ છે ત્યારે ‘ યાહુ મેસેન્જર ‘ કોણ વાપરતું હશે એ પણ પ્રશ્ન છે પણ એક જમાનો હતો કે જયારે માત્ર ને માત્ર યાહુ મેસેન્જર જ ઉપલબ્ધ અને ટોચ પર હતું . આવું યાહૂ મેસેન્જર કેમ બંધ કરી દેવાયું એ અંગે કંપનીએ કોઈ સ્પષ્ટ કારણ આપ્યું નથી, પણ ઉડીને આંખે વળગે એવું એક જ કારણ છે કે આધુનિક મેસેન્જર એપ્લીકેશનો સાથેની હરીફાઈમાં એક જમાનાનું લોકપ્રિય યાહુ મેસેન્જર કદમ સાથે કદમ મિલાવી શક્યું નથી . યાદ રહે કે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર યાહૂ મેસેન્જરની ડાઉન લોડની સંખ્યા ૫,૦૦,૦૦,૦૦૦થી પણ વધુ છે. યાહૂ મેસેન્જર વેબ મેસેજિંગ એપના મામલે સૌથી જૂની એપ છે. યાહૂ મેસેન્જર ૧૯૯૮થી ૨૦૧૮ ૧૯૯૮માં યાહૂ મેસેન્જરને યાહૂ પેજર તરીકે લોન્ચ કરવામાં આવેલું પણ ૯૦ના દાયકામાં યાહુ મેસેન્જર ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ સર્વિસમાં પોતાની નવીનતા અને ફાસ્ટ અને લોકભોગ્ય ગ્રાફિક્સને લીધે ટોપ બની ગયું હતું. એ વેળા લાખો લોકો તેનો ઉપયોગ કરતાં હતાં. યાહુ મેસેન્જર તેના બીજા સ્પર્ધકો કરતાં કેટલાક ફીચરોમાં પછડાટ ખાતું હતું, છતાં તે વર્ષો સુધી લોકપ્રિય રહ્યું. ૨૦૦૯માં યાહૂ મેસેન્જર એપ આઇઓએસ એપ સ્ટોર પર લોન્ચ થઈ. તેને કારણે મોબાઇલ ફોન ઉપર તેનો ઉપયોગ શક્ય બન્યો. એક સમયે ખુબ જ લોકપ્રિય હોવા છતાં આધુનિક બનવાના અભાવને લીધે યાહૂ મેસેન્જર ફેસબુક, એપલ અને ગૂગલ જેવી મેસેજિંગ સર્વિસની સ્પર્ધામાં ઝઝૂમતી રહી.

જો કે ડીસેમ્બર ૨૦૧૫ માં યાહુ એ મેસેન્જરને રિલોન્ચ પણ કરેલું , કંપનીએ એક આખરી ટ્રાય તરીકે અગાઉના વર્ઝનને સ્થાને ટોટલી નવું , મેસેજીસની નવી ડીઝાઈન સાથેનું અને દેખાવ સાથેનું મેસેન્જર રિલોન્ચ કરેલું જેમાં મેસેજ અનસેન્ડ જેવું અનોખું ફીચર પણ હતું છતાં પણ મેસેન્જર બીજા મેસેન્જરો સ્પર્ધામાં ડચકા ખાવા લાગ્યું અને આ નવા યાહુ મેસેન્જર ને પણ જોઈ એવો પ્રતિભાવ મળ્યો નહિ અંતે કંપનીએ યાહુ મેસેન્જર ને જ સમૂળગું બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવો પડ્યો . યાહુ મેસેન્જર ને સૌથી વધુ પડકાર ગુગલ તરફથી મળ્યો એમ કહી શકાય . યાહુ મેસેન્જર ના વેબ વર્ઝનને પહેલા ગુગલની જ મેસેન્જર સર્વિસ ‘ જીટોક ‘ દ્વારા પડકાર મળ્યો તો યાહુ મેસેન્જર ના એપ વર્ઝનને પહેલા ગુગલના ‘ હેંગઆઉટ ‘ અને પછીથી વોટ્સઅપ અને ફેસબુક મેસેન્જર તરફથી આકરી સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડ્યો . યાહુ મેસેન્જર ના મુકાબલે લોકોને હેંગઆઉટ કે વોટ્સઅપ કે ફેસબુક મેસેન્જર વધુ ગમવા લાગ્યું અને અહી જ યાહુ મેસેન્જરે માર ખાધો . એક જમાનાનું મેસેન્જર કિંગ કહેવાતું યાહુ મેસેન્જર ઓછું વપરાવા લાગ્યું . યાહુ એ સમય સમય પર મેસેન્જરને અપડેટ કરવાની કોશિશ પણ કરેલી . હજુ હમણાં જ ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ માં જ યાહુ મેસેન્જરના એન્ડ્રોઇડ , આઇઓએસ અને વેબ વર્ઝન અપડેટ કરેલા પણ વોટ્સઅપ , ફેસબુક , જીટોક અને બીજી મેસેન્જર એપ્સની આક્રમક અને લોકપ્રિયતા વચ્ચે યાહુની આ કામગીરી કામ ના લાવી શકી ..!! નો ડાઉટ યાહુ મેસેન્જરના અપડેટેડ વર્ઝનમાં એ બધું જ હતું જે આજકાલના મેસેન્જર એપમાં છે છતાં પણ કહે છે ને કે થોડા સમય માટે નિષ્ક્રિય રહેલ યાહુ મેસેન્જરના સ્થાને આવેલા બીજા મેસેન્જરો એ મેળવેલું સ્થાન યાહુ મેસેન્જર પાછું મેળવવામાં ઉણું ઉતર્યું અને આજે એ નોબત આવી કે એક વખતના હોટ ફેવરીટ મેસેન્જરને એક મહિના પછી અલવિદા કહેવી પડશે ..!! યાહુ જેને લોન્ચ કરવા જઈ રહ્યું છે એ ‘ સ્કીવરલ ‘ તો હજુ આવવું પણ બાકી છે અને કેવું નીવડશે એ જોવું પણ બાકી છે પણ યાહુ મેસેન્જરની એ ચાટરૂમ , અવનવાં ઈમોજી , વિડીયો ચાટ હમેશા યાદ રહેશે મારા ને તમારા દિલમાં …!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૭ જુન ૨૦૧૮ )

https://www.gandhinagarsamachar.com/wp-content/epaper/june2018/17062018-4.pdf

પપ્પા : સુખ પ્લસ સિક્યોરીટી …!!!!

Featured

પપ્પા : સુખ પ્લસ સિક્યોરીટી …!!!!

‘ એ તો તું બાપ બનીશ ને એટલે ખબર પડશે …!! ‘…’ બાપ બાપ હોતા હૈ ઔર મા મા ..’….’ આવવા દે તારા બાપા ને , હમણાં બધી હોશિયારી નીકળી જાશે ..’….’ગભરાતો નહિ , કોઈ તકલીફ પડે તો કહેજે મને ..’ …’ બસ હવે રડવાનું બંધ કર , પડ્યા – આખડ્યા વગર તે કાઈ સાઈકલ આવડતી હશે ..’…’ વાહ મને તો એસએસસી માં માંડ ૫૫% આવેલા…’ …’ આ મહિનો જવા દે , આવતા મહીને પગાર આવે એટલે પહેલા તારી વસ્તુ આવી જશે ..’ ..’ મહેનત કર , ફળ મળશે તો તને જ ફાયદો છે – મને નહિ , સમજ્યો ‘…’હવે નાનો નથી , ગંભીર થા થોડો ‘…’ મારી દીકરી તો હજુ નાની જ છે , ભણવું હોય એટલું ભણ ‘ ….!!!!! પરીક્ષાની ભાષામાં પૂછીએ તો આ વિવિધ પ્રકાર અને સ્વભાવ છતાં કરતા સંવાદો કોણ કહે છે અને કોને કહે છે એના જવાબ આપો તો કોને કહે છે એ પણ ઓળખાય જશે અને કોણ કહે છે એ પણ ….!!! સંવાદો અઢળક અને અસંખ્ય લખી શકાય પણ સંપૂર્ણ ડાયલોગ ડીલેવ્રીઝ નો લ.સા.અ. જો કાઢી શકો તો એક જ નીકળે …અને એ છે ….પિતા …પપ્પા …બાપ …ફાધર …ડેડ…ડેડી …ડેડુ…….વગૈરાહ …વગૈરાહ ….!!!!

કોઈએ સાચું જ કહ્યું છે અને આ લેખની શરૂઆત પણ જે વાક્યથી કરવામાં આવી છે એ ‘ એક બાપને સમજવો હોય તો એના માટે બાપ બનો પછી જ સમજાય ‘ ..વાત સો આના સચ છે . પિતાના બલિદાનો , એની મહેનતો , એના સપનાઓ અને એની આશાઓ સમજવા માટે યુ શુડ વેઇટ ટીલ યુ બીકેમ ફાધર …!! જી હા , મધર્સ ડે એટલે કે માતૃદિવસ પર લાંબુ લચક બોલી કે લખી શકતા વી ધ પીપીલને એમ કહેશો કે ચલ બકા ફાધર્સ ડે એટલે કે પિતૃ દિવસ પર બે લીટી બોલી કે લખી બતાવ તો ટકો ખંજોળવા માંડશે ….સાલું પપ્પા પર શું બોલી કે લખી શકાય ? …જલ્દીથી મગજમાં ઘણુય આવી જશે પણ એને તમે વ્યક્ત નહિ કરી શકો , બીકોઝ પિતા માટે શબ્દોમાં વર્ણવું મુશ્કેલ છે , ખાલી મારા કે તમારા માટે નહિ પણ બધા માટે ..!! શ્રીલંકન સ્કોલર વાનીરાચીચીએ સાચું જ કહ્યું છે કે ‘ પિતાના આંસુ અને પિતાનો ડર અદ્રશ્ય હોય છે , આપણે જોઈ નથી શકતા પણ અનુભવી શકીએ છીએ એ જ રીતે એનો પ્રેમ પણ અદ્રશ્ય હોય છે પણ પિતાની સંભાળ અને સુરક્ષા દ્રશ્યમાન હોય છે અને એ જ આપણી જિંદગીનો મહત્વનો પીલ્લર સાબિત થાય છે “

જી હા , બાપ એ તમારા જીવનનો એવો કુંભાર છે કે જે તમારા જીવનરૂપી માટલાને ઉપરથી આકાર તો આપે જ છે પણ સાથે સાથે પાછળથી હાથનો ટેકો પણ આપતો રહે છે . મા વિષે ઘણું લખાય છે અને લખાતું રહેશે પણ . માંની મમતા અને વાત્સલ્યની કોઈ જોડ નથી જ પણ મૂંગા રહીને પણ કુટુંબ અને સંતાનો માટે ખુવાર થઇ જતા બાપ વિષે કદાચ હજુ આપણે વધુ બોલી કે લખી શકતા નથી . કેમકે પિતા કદાચ આ બધી ચીજોનો મોહતાઝ છે જ નહી અને ખાસ તો એને ગીવ એન્ડ ટેક પોલીસી ફાવતી જ નથી . એ તો માત્ર ગીવ ..ગીવ અને ગીવમાં જ માને છે . હા , એ વાત જરૂર છે કે ઉમરના એક ચોક્કસ પડાવ પર આવીને એને પણ એમ થાય કે હવે ગીવ ગીવનું રીટર્ન આવે તો વધુ સારું . છતાં પણ જો રીટર્ન ના આવે તો એને કોઈ હરખ અફસોસ નથી રહેતો . મા ને જતી ઉમરે અળગા રહેતા સંતાનોનો અહાંગરો વધુ લાગે છે , બાપને ઓછો . કેમકે પહેલેથી જ એને મન સંતાન અને કુટુંબ સુખી અને સુરક્ષિત રહે એ જ લક્ષ્ય હોય છે ., પછી ચાહે એ સંતાન દુર હોય કે પાસે .!!! કોઈની વાહવાહ કે થેંક્યુંની અપેક્ષા રાખ્યા વગર પોતાનું કામ કર્યે જાય એ જ પિતા ..!!

બાપ કદીયે નિવૃત થાય નહિ ..જી હા મરતે દમ તક બાપ તો બાપ જ રહે – ઓલ્વેઝ ઓન ફાધર્સ ડ્યુટી !! કારણ કે પિતૃત્વ એ એની ફૂલટાઈમ નોકરી છે ..!! વૃદ્ધ થયા પછી પણ ઘરમાં પગ મુકતા સંતાનને પહેલા પૂછતો એમ જ એ પૂછે ..’ કેવું રહ્યું આજે ?’ …પુત્રના ચહેરા પરની ચિંતા કે દુખની લકીરો બાપ ગમે તે ઉમરે પણ આસાનીથી ઉકેલી શકે ..!! ‘ મુંજાઈશ નહિ હું છું ને ..” આ દરેક બાપનો તકિયા કલમ કહી શકાય અને ખાલી બોલીને જ નહિ પણ સંતાનનો મુંજારો એ દુર કરી ને જ જંપે ..!! નાનપણમાં રમકડા લાવતો બાપ ….યુવાન થતા સંતાન માટે છાનાખુંણે ફી ની વ્યવસ્થા કરતો બાપ ,,,ભણ્યા પછી સંતાન માટે નોકરી કે ધંધા માટે ધોડા કરતો બાપ ….પગભર સંતાનને પરણાવવા આખી નાતમાં નજર દોડાવતો બાપ ….સંતાનના સંતાન એટલે કે મૂડીના વ્યાજને આંગળીએ વળગાડી બગીચામાં રમવા લઇ જતો બાપ …..!!! રૂપ અનેક છે પણ બાપના બાયોડેટાનો પ્રોફાઈલ એક જ લીટીમાં આવી જાય ..” સંતાનનું સુખ વિથ ટોટલ સુરક્ષા ‘…!!!

ઘણી વાર મને ને તમને પ્રશ્ન થાય કે ‘ આ બધું કોના માટે કરો છો ?’ પણ જ્યારે ખબર પડે કે આ બધું પોતા માટે નહિ પણ કુટુંબ કે સંતાન માટે થઇ રહ્યું છે ત્યારે આંખ ભીની થયા વગર રહે નહિ . મા માટે કહેવાય ને કે પોતે જમીન પર સુઈને પણ પોતાના બાળકને પથારીમાં સુવડાવે એ મા …બિલકુલ એમ જ પોતાની જરૂરિયાતોને લીમીટેડ રાખીને સંતાન અને સંતાનના સમૃદ્ધ ભવિષ્ય માટે નોકરી હોય તો ઓવરટાઈમ , ધંધો હોય તો ઓવરવર્ક બાપ પણ કરતો હોય છે . ભાગ્યે જ કોઈ પિતા એવો હશે કે જે પોતાની પૂરી તાકાત સંતાનો કે કુટુંબના સુખરૂપ ભવિષ્ય બનાવવામાં લગાવતો નહિ હોય . એ એની ફરજ પણ છે અને એ જ એનું પિતૃત્વ છે . સંતાનને ક્યારે અને શું જોઇશે એનું એડવાન્સ પ્લાનિંગ બાપ કરતો જ રહે છે . સ્કુલની ફીથી લઈને , નવા કપડા, બાઈક , મોબાઈલ , પ્રવાસો કે પછી સંતાનની કોઈ પણ ઈચ્છાઓનું એડવાન્સ પ્લાનિંગનો જ નતીજો છે કે તમે માગો એ ચીજ પિતા હાજર કરી દે …!!! જેમ માને વાત્સલ્ય વરસાવવામાં ખુશી મળે એમ પિતાને જરૂરીયાતો પુરી કરવામાં ..!!! મજુર હોય કે મોટો માણસ , ગરીબ હોય કે તવંગર દરેક પિતાનો એક જ મોટો હોય છે કે સંતાન સુખી રહે , સારી જિંદગી જીવે , સફળ બને . અને જ્યારે સંતાન આ બધું હાસિલ કરી લે ત્યારે કશું જ બોલ્યા વગર અંતરમાંથી એ સફળતા , સુખનો આનદ લીધા કરે …!!

સવાલ એ નથી કે વર્ષમાં એક દિવસ ઉજવાતો ફાધર્સ ડે તમે કેવી રીતે ઉજ્વો છો પણ સવાલ એ છે કે બાકીના ૩૬૪ દિવસ તમે પિતા સાથે કેવી રીતે વર્તો છો ? યાદ રહે ઉમરલાયક થઇ ચુકેલા માં-બાપ તમારી પાસે એમની ઓછી થઇ ગયેલી જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની અપેક્ષાની સાથે સાથે એટલું તો જરૂર માંગે જ કે જે સેટલ જિંદગી તમે જીવો છો એ તમને અપાવવા પાછળ એમનો મોટો ભોગ અને મહેનત રહેલી છે . મા ને તો ‘ લવ યુ મમ્મી ‘ કહી દેતા હશો પણ બાપને ‘ લાવ યુ ડેડી ‘ નહિ કહો તો ચાલશે પણ હમેશા યાદ રાખજો કે તમારી સફળતા , સુખી જીવન પાછળ એની અનેક અપૂર્ણ આશાઓ , સપનાઓ , જરૂરિયાતો સંતાયેલી છે . એ સનાતન સત્ય છે કે એક પિતા જેટલું પોતાના સંતાન માટે કરે છે એટલું ૧૦૦ સંતાનો ભેગા થઈને પણ એક પિતા માટે કરી શકતા નથી . બાપ દીકરા માટેની એક પણ ફરજ ને ચૂકતો નથી. યથાશક્તિ એ દરેક ઇચ્છાને પૂરી કરે છે ત્યારે દીકરાની પણ ફરજ થાય છે કે મા-બાપ ઘડપણમાં પ્રવેશે ત્યારે એમની તકેદારી રાખવી. ઘરડા મા-બાપ્ને તમારી પાંસેથી પૈસાની અપેક્ષા નથી હોતી પણ પ્રેમની અપેક્ષા હોય છે.તમારી ખુશી જ જેના માટે એકમાત્ર પ્રાધાન્ય રાખતી હતી એની ખુશી જળવાઈ રહે , એના ચહેરા પર સ્મિત આવતું રહે અને એની જરૂરિયાતો સ્વમાનભેર સચવાતી રહે એ જ સાચી પિતૃ દિવસની ઉજવણી કહેવાય ….!!!!!

ઠંડક :

“ હર શખ્શ કો ગુમાન કી મંજિલ નહિ હૈ દુર , એ તો બતાઈયે કી પિતા કિસકે પાસ હૈ “ – બદ્ર વાસ્તી

– અજય ઉપાધ્યાય ( નમસ્કાર ગુજરાત – ઓસ્ટ્રેલીયા – કોલમ ” પરબ ” જુન ૧૮ )

ફ્રોમ રશિયા વિથ લવ …..!!!!!

Featured

ફ્રોમ રશિયા વિથ લવ …..!!!!!

આઇપીએલ સમાપ્ત થઇ ચુક્યો છે અને ક્રિકેટનો બુખાર હજુ ઉતરે એ પહેલા તો
દુનિયાભરને ફૂટબોલનો બુખાર ચડવાની તૈયારીમાં છે . ક્રિકેટ ની જેમ જ
ફૂટબોલનો મહાકુંભ – ફીફા વિશ્વકપ ૨૦૧૮ ૧૪ તારીખથી રશિયામાં શરુ થવામાં છે
. ભારતમાં ભલે ક્રિકેટનો ક્રેઝ હોય પણ ફૂટબોલ દીવાનાઓની સંખ્યા પણ એટલી જ
છે , ઇન્ફેક્ત ખાલી ભારત નહિ પણ ફૂટબોલનો આ જાદુ તો દુનિયાભરમાં છવાવાનો
છે ક્યુકી ક્રિકેટ તો ઠીક કે ૧૦ કે બહુ બહુ તો ૧૨ દેશો રમે છે પણ ફીફા
ફૂટબોલ વિશ્વકપમાં આ વખતે ૩૨ ટીમો એકબીજાને પછાડવા તૈયાર રહેવાની છે .
જુન – જુલાઈ ફૂટબોલનો જાદુ દુનિયાભરમાં છવાઈ જવાનો છે . રશિયા આ વખતે
પહેલી જ વાર ફીફા ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપનું યજમાન છે , આર્જેન્ટીના પછી રશિયા
માં યોજાનાર વર્લ્ડકપ યુરોપમાં યોજાનાર પહેલો કપ હશે , જો કે ૨૦૧૦ માં
જ્યારે રશિયાને ૨૦૧૮ ના વર્લ્ડકપની યજમાની મળી ત્યારે જ વિવાદ શરુ થઇ
ગયેલો કે રશિયાએ ફીફાની એક્ઝ્યુંકેટીવ કમિટીમાં પૈસા વેરીને વર્લ્ડકપની
યજમાની પોતાને નામ કરી છે કેમકે બ્રિટન , પોર્ટુગલ અને નેધરલેન્ડ જેવા
પ્રબળ દાવેદારો હોવા છતાં રશિયાને બીડ મળેલી . જો કે ફીફાની એથીક્સ
કમિટીએ આ આરોપોની તપાસ કરીને અંતે રશિયાને ક્લીન ચીટ આપેલી ..!!!

ખેર , રશિયામાં યોજાનાર આ વર્લ્ડકપ શરુ થતા પહેલા જ વિવાદોથી છવાય ગયો છે
. ૪ માર્ચે બ્રિટનમાં એક પૂર્વ રશિયન જાસુસ અને તેની દીકરીની ઝેર આપીને
હત્યા થયા પછી બ્રિટન અને રશિયા આમને સામને આવી ગયેલા . એક તબક્કે તો
ફીફા વર્લ્ડકપનો બ્રિટન દ્વારા બહિષ્કાર કરવા સુધી વાત પહોચી ગયેલી પરંતુ
ફૂટબોલ બ્રિટનમાં લોકપ્રિય રમત છે એટલે ટીમ મોકલવાનો નિર્ણય લેવાયો પણ
સાથે સાથે એ પણ નક્કી થયું કે ટૂર્નામેન્ટમાં કે કોઇ મેચમાં કે ઉદ્દઘાટન
અને સમાપન સમારંભમાં બ્રિટનનો કોઇ મિનિસ્ટર કે રોયલ ફેમિલી સામેલ નહિ
થાય. ફીફા વર્લ્ડકપના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત હશે જ્યારે રોયલ ફેમિલીના કોઇ
સભ્ય ફીફામાં સામેલ નહિ હોય . એમ તો વર્લ્ડ કપ પર ત્રાસવાદી ખતરો પણ
મંડાય રહેલો જ છે . જો કે રશિયન સરકારનું કહેવું છે કે ખેલાડીઓની ચુસ્ત
સુરક્ષા ગોઠવવામાં આવેલ છે અને સમગ્ર વર્લ્ડકપ શાંતિથી પૂર્ણ થશે .

દરેક ફીફા ફૂટબોલ વર્લ્ડકપ નવા ખેલાડીઓ ને સ્ટાર બનાવતું હોય છે . મેસી ,
રોનાલ્ડો અને નેમાર જેવા સેલીબ્રીટી ખેલાડીઓ પર તો ચાહકોની નજર રહેવાની જ
પણ સાથે સાથે થોડા નામ એવા પણ છે જે કદાચ અત્યારે અજાણ્યા લાગે પણ મેં બી
વર્લ્ડકપ પછી સ્ટાર બની જાય . આવું જ એક નામ છે પહેલો જ વર્લ્ડકપ રમી
રહેલો ઇંગ્લેન્ડ ની ટીમનો કેપ્ટન હૈરી કેન .ગોલ્ડન બુટ નો આ પ્રખર
દાવેદાર માનવામાં આવતો હૈરી એ અત્યાર સુધીમાં ૨૦ આંતરરાષ્ટ્રીય
મુકાબલામાં ૧૩ ગોલ ઝીંકી દીધેલ છે . આવો જ બીજો પ્રબળ દાવેદાર ૨૦૧૦મા
ગોલ્ડન બુટ અને ૨૦૧૪મા જર્મનીને જીતાડવામાં સિંહફાળો આપનાર થોમસ મુલર છે
. આ વખતે અગેન જર્મનીની બધી આશાઓ મુલર પર જ છે . તો સામે છેડે ૨૦૧૪ માં
ફ્રાન્સને ક્વાર્ટર ફાઈનલ સુધી લઇ જનાર ગ્રીઝ્મેન પર પણ ફૂટબોલપ્રેમીઓની
નજર રહેવાની . ગોલ્ડન બુટ પર ફ્રાંસના જ બીજા એક ખેલાડી ૨૫ વર્ષના પોલ
પોગ્બાની પણ નજર રહેવાની જ . પોલ ની જેમ જ ઈજીપ્તના ૨૫ વર્ષના મોહમ્મદ
સાલાહને પણ ગોલ્ડન બુટ મળી શકે છે .સાલાહે પોતાની ક્લબ લીવરપુલ માટે થઈને
ગોલનીઅર્ધી સદી ઓલરેડી કરી નાખી છે જ . આ બધા ઉપરાંત આગળ લખ્યું એમ જો
નેમાર નો જાદુ ચક્યો તો બ્રાઝીલને છઠ્ઠી વાર ટ્રોફી જીતતા કોઈ રોકી
શકવાનું નથી . જો કે બ્રાઝીલને ત્રણ ત્રણ વિશ્વકપ જીતાડી આપનાર મહાન
ફૂટબોલર પેલે ને ઉમ્મીદ નથી કે બ્રાઝીલ આ વખતે વિશ્વકપ જીતશે ..!!

બ્રાઝીલથી યાદ આવ્યું કે બ્રાઝીલ એકમાત્ર એવી ટીમ છે કે જેણે અત્યાર સુધી
પાંચ વાર વિશ્વકપ જીત્યો છે .બ્રાઝીલ પછી લીસ્ટમાં ૪-૪ વાર કપ જીત્નારમાં
જર્મની અને ઇટાલીનું નામ છે . જો કે ખેદની વાત એ છે કે ચાર ચાર વાર
વિશ્વવિજેતા ઇટાલી આ વખતે વર્લ્ડકપ માટે ક્વોલીફાઈ પણ કરી શક્યું નથી .
ખાલી ઇટાલી જ શું કામ આ વખતે ઇટાલી સિવાય બીજી ચાર ધરખમ ટીમો પણ
ક્વોલીફાય નથી કરી શકી જેમ સામેલ છે ત્રણ વારની ચેમ્પિયન નેધરલેન્ડ ,
વર્તમાન કોપ અમેરિકા કપ ચેમ્પિયન ચીલી , કેમરૂન અને અમેરિકા …!!! આ
પાંચેય ટીમો એવી છે કે ભલભલાને કડી ટક્કર આપી શકે પણ અફસોસ કે આ વખતે આ
ટીમોનો જાદુ નહિ જોવા મળે . સામે છેડે પેરુ ની ટીમ છે કે જે ૩૬ વર્ષ પછી
ફીફા વર્લ્ડકપમાં વાપસી કરી રહી છે . છેલ્લે પેરુ એ ૧૯૮૨ ના વર્લ્ડકપમાં
ભાગ લીધેલો …!!!

રશિયામાં આયોજિત ૨૧ મો વર્લ્ડકપ અનેક રીતે અનોખો રહેવાનો . ઓલરેડી
વિવાદોથી તો એ અનોખો બન્યો જ છે પણ રશિયાએ મેચો જોવા આવનાર વિદેશી દર્શકો
માટે વિઝા ને બદલે આઈકાર્ડ અને મેચ ટીકીટને માન્ય દસ્તાવેજ બનાવીને અનોખી
પહેલ કરી છે . વિશ્વકપમાં પહેલી વાર ક્રિકેટની ડીઆરએસ સીસ્ટમની જેવી જ
રીવ્યુ માટે ‘ વિડીયો આસીસ્ટન્ટ રેફરી ( વીએઆર ) નો ઉપયોગ થવાનો છે ,
જેનો ઉપયોગ કરીને ગોલ થયો કે નહિ ? પેનલ્ટી આપવી કે નહિ ? અને રેડ કાર્ડ
આપવું કે નહિ એનો નિર્ણય કરવામાં આવશે ..!!! વર્લ્ડકપની શરૂઆતી મેચોમાં
બોલ બોયને બદલે બોલ ગર્લ જોવા મળશે . રશિયાની એક ફૂટબોલ ટીમની યુવતીઓ
સાઈડ લાઈન પર બોલ ગર્લ નું કામ કરતી નજરે પડશે . વિશ્વકપ ૨૦૧૮મા પાનામાં
અને આઈસલેન્ડ ની ટીમો પહેલીવાર પદાર્પણ કરશે . તો ઇનામના અને ફી ના મામલે
પણ રશિયા વર્લ્ડકપ નવો રેકોર્ડ બનાવશે . આ વખતે વર્લ્ડકપ જીતનાર ટીમને
લગભગ ૨૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુ રકમ મળશે જે પાછલા વિશ્વકપની ઇનામી રકમ કરતા
૪૦% જેટલી વધારે છે .

આમ તો ક્રિકેટની જેમ જ ફૂટબોલ પણ અનિશ્ચિતતાની રમત મનાય છે . કોઈ નાની
અને ઓછી જાણીતી ટીમ પણ કોઈ દિગ્ગજ ટીમને ભૂ પાઈ શકે છે . પણ આ વખતે
ફેન્સની નજરો એવી અમુક તીમોપ્ર રહેવાની કે જે વિશ્વકપ જીતી શકે છે .
એમાંની પહેલી અને હોટ ફેવરીટ છે આર્જેન્ટીના. ૨૦૧૪ માં હોઠે આવેલો વિજયનો
પ્યાલો છીનવાય જવાનો ડંખ મેસી ને ચોક્કસ સત્તાવતો હશે જ . મેસી ની સાથે
સાથે સર્જેઈ , મારિયા અને હિગુએન ફૂલ ફોર્મમાં છે એવામાં આર્જેન્ટીના હોટ
ફેવરીટ ટીમ છે આ વિશ્વકપની . સર્ગીયો માટે કદાચ છેલ્લો વિશ્વકપ છે એમ
માનીને ચાલીએ તો સ્પેન આ વખતે આર્જેટીનાને ટોટલ ફાઈટ આપવાની એ નક્કી છે
તો પોલ પોગ્બાની ફ્રાંસ વધુ તૈયાર અને સતર્ક લાગી રહી છે . બ્રાઝીલને ભલે
પેલે એ જીતવાની ઉમ્મીદ થી દુર ગણાવી હોય પણ નેમાર , ફિલિપ , માર્સેલો
જેવા ખેલાડીઓ જો ચાલ્યા તો બ્રાઝીલ છઠ્ઠી વાર ટ્રોફી ઊંચકી શકે છે . અને
હા નવા કેપ્ટન ટોની ક્રૂસ ની આગેવાનીવાળી જર્મની કેમ ભૂલાય ? ક્લોસ ,
મુલર અને અનુભવી ગોલકીપર નુયેર આ વખતે વર્લ્ડકપ ઉચકવાની કોશિશોમાં કોઈ
કસર નહિ છોડે એ નક્કી છે અને જો એમ થશે તો જર્મની બ્રાઝીલના સૌથી વધુ
વર્લ્ડકપ જીતવાના રેકોર્ડની બરાબરી કરી શકે છે …!!! જો કે આ તો જો અને
તો છે અને ખાસ તો આ બધી ટીમોનું છેલ્લા કેટલાક સમયના પ્રદર્શન પર આધારિત
અનુમાન છે , બાકી તો લગભગ ૬ કિલોથી વધુ ૧૮ કેરેટ સોનાવાળી ટ્રોફી ૧૫
જુલાઈએ કોણ ઊચકશે એ જોવા માટે રાહ જોવી જ રહી ….!!!! સો , ઓવર ટુ
રુસ…!!!!!

વિસામો :

યાદ છે ને ૨૦૧૦ માં વર્લ્ડકપ મેચોના પરિણામની સચોટ આગાહી કરતો ઓક્ટોપસ
…!!આ વખતે ‘ એચીલીસ ‘ નામની સફેદ બિલ્લી આવી આગાહીઓ કરવાની છે …!!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” રવિવાર ૧૦ જુન ૧૮ )

પ્લાસ્ટીક પ્રદુષણનો દાનવ : રોકવો ફરજીયાત છે …!!!!

Featured

પ્લાસ્ટીક પ્રદુષણનો દાનવ : રોકવો ફરજીયાત છે …!!!!

હાર્દિક પંડયાને એક ઓવર ફેંકતા જેટલી વાર લાગે છે એટલી વારમાં તો વી ધ પીપલ ચાર ટ્રક જેટલો પ્લાસ્ટીકનો કચરો દરિયામાં પધરાવી દઈએ છીએ …..!!! દર વર્ષે લગભગ ૮ મીલીયન ટન પ્લાસ્ટિક આપણે મહાસાગરોમાં પધરાવી દઈએ છીએ જે દર મીનીટે કચરાના એક ટ્રક બરાબર થાય છે …!!! અને આટલું પ્લાસ્ટિક દરિયામાં હોમવા પાછળનું એકમાત્ર કારણ એ પણ છે કે દર વર્ષે આખી દુનિયા લગભગ ૫૦૦ અબજ પ્લાસ્ટિક બેગ્સનો ઉપયોગ કરે છે , એટલે સ્વાભાવીક છે કે પ્લાસ્ટિક કચરો પણ વધુને વધુ માત્રામાં નીકળવાનો જ …!!! પ્લાસ્ટિક કચરાની ગંભીરતા એ વાતથી સાબિત થાય છે કે પાછલા એક વર્ષમાં ઉત્પાદિત થયેલ પ્લાસ્ટિકની સંખ્યા પાછલા એક દશકમાં ઉત્પાદીત પ્લાસ્ટિકથી પણ વધુ હતી , ઈટ મીન્સ કે પાછલા દસ વર્ષ જેટલું પ્લાસ્ટિક તો આપણે એક વર્ષમાં જ બનાવેલું , હવે સિમ્પલ વાત છે કે બનાવેલું તો મતલબ કે વપરાયેલું ઈઝ ઇકવલ કે એટલો પ્લાસ્ટિક કચરો તો આપણે બનાવ્યો જ ….!!!

આગળ લખી એ અને હજુ આગળ આવશે એ પ્લાસ્ટિક રામાયણ કરવાનું કારણ એક જ આ વર્ષે ૫ જુને એટલે કે આજથી બે દિવસ પછી આપણે જેની ઉજવણી કે અવેરનેસ અંગે ચિંતન કરવાના છીએ એ ‘ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ ‘ ના મુખ્ય અને વૈશ્વિક યજમાન પણ આપણે યાની કી ભારત જ છે અને એનાથી પણ ખાસ તો ૫ જુનના ‘ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ ‘ પર ચિંતન-મનન કરવાનો વિષય પણ આ જ છે , એટલે કે ‘ પ્લાસ્ટિક પ્રદુષણને હરાવો ‘ ( બીટ પ્લાસ્ટિક પોલ્યુશન )…!!! અબ આયા સમજ મેં કી કયું પ્લાસ્ટિક કથા શુરુ હુઈ …??!!! એનીવેય્ઝ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ પર પર્યાવરણની જાણવણી માટે વિવિધ પ્રકારે ચિંતન , પ્રોગ્રામ અને કાર્યક્રમો થતા રહેતા હોય છે અને એનાથી જનસમાજમાં જાગૃતિ અને પ્રદુષણથી બચવા અને પર્યાવરણની રક્ષા કરવા તરફ ભાર અને દિશાનિર્દેશ કરવામાં આવતો હોય છે . પર્યાવરણ બચાવવા માટે સૌપ્રથમ તો પ્રદુષણને જ નાથવું પડે એ વાતમાં તો દુનિયાના દરેક દેશો સહમત છે જ પણ પ્રદુષણ એટલા બધા પ્રકારે અને એટલી મોટી માત્રામાં ફેલાય છે કે એના માટે ઝડપથી અને સહિયારા પ્રયાસો અતિ આવશ્યક છે ….!!

ભારતમાં કોઈ પત્થર નીચેથી ભગવાન નીકળે કે ના નીકળે પણ પ્લાસ્ટિક અચૂક નીકળવાનું જ …!!! પ્લાસ્ટિક પ્રદુષણ દેખાય એના કરતા એટલા માટે વધુ ખતરનાક છે કે લગભગ અર્ધું પ્લાસ્ટિક માત્ર એક જ વાર વપરાઈને ફેંકી દેવામાં આવે છે અને એના કરતા પણ વધુ ગંભીર વાત એ છે કે વપરાયેલા લગભગ ત્રીજા ભાગનું પ્લાસ્ટિક નાશ કરવા માટે એકત્રિત કરી શકાતું નથી , મતલબ કે આ બિનવારસી પ્લાસ્ટિક આપણા પર્યાવરણને બેરોકટોક નડે છે કે નુકશાન કરે છે . આ વણ-વીણાયેલ પ્લાસ્ટિક આપણા પર્યાવરણમાં ભટક્યા કરે છે , ગલીઓને જામ કરી મુકે છે . સમુદ્રમાં નખાતું વર્ષે લગભગ ૧.૩ કરોડ ટન પ્લાસ્ટિક સમુદ્રી જીવજંતુઓને ખત્મ કરવામાં ભાગ ભજવે છે , સમુદ્રની વનસ્પતિઓને નામશેષ કરે છે . મરીન વૈજ્ઞાનિકો તો ત્યાં સુધી કહે છે કે જો આમ ને આમ પ્લાસ્ટિક સમુદ્રમાં ઠલવાતું રહ્યું તો ૨૦૫૦ સુધીમાં સમુદ્રમાં માછલીઓ કરતા પ્લાસ્ટિક વધુ હશે …!!! સમુદ્રમાં પહોચતું આ પ્લાસ્ટિક પૃથ્વીની ચાર વાર પ્રદક્ષિણા કરી શકે એટલી જંગી કોન્ટીટીમાં હોય છે એના કરતા પણ ચોકાવી દેનાર વાત એ છે કે આ પ્લાસ્ટિકને સંપૂર્ણપણે ખત્મ કે વિલીન થતા ૧૦૦૦ વર્ષ લાગે છે , ત્યાં સુધી એ જેટલું નુકશાન પર્યાવરણને કરી શકે એટલું કરે છે .

પ્લાસ્ટિક મોંઘુ નથી એટલે ઓલ્મોસ્ટ બધે જ એનો ઉપયોગ વધ્યો છે અને એટલે જ એને નષ્ટ કરવું મુશ્કેલ હોવાથી આપણી જમીન અને જિંદગી પર એનો કબજો બળવતર બનતો જાય છે . એકવાર વાપરીને ફેંકી દીધેલી બોટલો અને થેલીઓને લીધે જમીન અને અંતે સમુદ્રી પર્યાવરણ ચકરાવે ચડ્યું છે . પ્લાસ્ટિક બેગ્સ , રમકડાઓ , બોટલો , ઈલેક્ટ્રોનિક સામાનનો કચરો ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારના નદી-નાળા-ગટરોને ચોક કરે છે . પ્લાસ્ટિક ઉત્પાદનમાં વપરાતા કેમિકલ આપણા શરીર પર શું શું અસર કરે છે એ તો પાછો અલગ અને વધુ ગંભીર ચર્ચાનો વિષય છે પણ હાલ તો માત્ર ને માત્ર જળવાયુમાં પ્લાસ્ટિક દ્વારા ફેલાતા પ્રદુષણ પર નજર કરો તો પણ સમજાય જશે કે આમ તેમ ઉડતું કે ભાટકતું પ્લાસ્ટિક પણ અંતે તો નુકશાનકારક જ છે . પોલીથીનનો ઉપયોગ માનવજાત માટે મોટો ખતરો સાબિત થઇ રહ્યો છે . આગળ લખ્યું એમ એનો સમ્પૂર્ણ નાશ કરવો અશક્ય હોવાથી આ પ્લાસ્ટિક કચરો જમીનની ફળદ્રુપતા અને બાળવાથી ઉત્પન્ન થતા ઝેરી ધુમાડાને લીધે આબોહવાને અત્યંત ભયંકર નુકશાન પહોચાડી રહ્યો છે . સમુદ્રમાં પ્લાસ્ટિક કચરાથી માછલીઓ તો વિનાશ પામી જ રહી છે પણ જમીન પર પણ પ્લાસ્ટિક ખાવાથી મરનાર પશુઓની સંખ્યા દિનપ્રતિદિન વધી રહી છે ,

આખી દુનિયામાં પ્લાસ્ટિક પ્રદુષણ પર ગંભીર ચર્ચા અને એને નાથવાના પ્રયાસો થઇ રહ્યા છે . યુરોપીય સંઘે પ્લાસ્ટીકની સ્ત્રો , કાન સાફ કરવા વપરાતી ઈયર બડ અને પ્લાસ્ટીકના કાંટા-છરી પર પ્રતિબંધની દરખાસ્ત કરી છે . આ અને આવી બીજી ચીજો કે જે એકવાર જ વપરાયને ફેંકી દેવામાં આવે છે તેના પર પ્રીતીબંધની હિમાયત કરી છે તો આપણા ભારતમાં દિલ્હી-ઉત્તરપ્રદેશની સરહદે ગાજીપુર ગામે પ્લાસ્ટિક કચરામાંથી વીજળી ઉત્પન્ન કરવાના પાયલોટ પ્રોજેક્ટનો શુભારંભ થઇ ચુક્યો છે . વેફર, બિસ્કીટ અને આવા બીજા પ્લાસ્ટિક પેકીન્ગમાંથી વીજળી બનાવાશે . ચંડીગઢ , મુંબઈ સહીત બીજા આઠ શહેરોમાં આ કામ તુરંતમાં જ શરુ કરવામાં આવનાર છે . ઝારખંડમાં પ્લાસ્ટીકથી બનાવેલી સડકનો સફળ પ્રયોગ થઇ ચુક્યો છે . ફ્રાન્સે તો ૨૦૧૬મા જ આવી ચીજો પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે જે ૨૦૨૦ સુધી ચાલુ રહેશે . સ્વીડને વધુને વધુ પ્લાસ્ટિક રીસાઈકલ કરવાનું શરુ કરી દીધું છે તો રવાન્ડા જેવો નાનો આફ્રિકન દેશ ૨૦૦૮થી જ પ્લાસ્ટિક મુક્ત છે . આંકડાઓમાં પડીએ તો પ્લાસ્ટિક વાપરનાર દેશોમાં ભારતનું સ્થાન ત્રીજા નંબરે છે અર્થાત વપરાશ જેમ વધુ એમ પ્લાસ્ટિક કચરો પણ વધુ . દુખની વાત એ છે કે પ્લાસ્ટિક રીસાયકલ તો થાય છે પણ એનો રેશિયો ઉત્પાદનના માત્ર ૧૫ % ની આસપાસનો જ છે એટલે કે મોટાભાગનું પ્લાસ્ટિક કચરા રૂપે ગલીઓ , નદીઓ , ઉકરડાઓ અને સડકો પર જમા થતું રહે છે ..!!

હા પ્લાસ્ટિકના આ પ્રદુષણ દાનાવથી બચવા એક જ ઉપાય છે કે પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ટાળો પણ આજની ફાસ્ટ લાઈફ અને ઇઝી અવેલેબલ પ્લાસ્ટિક સામાનને લીધે પ્રેક્ટીકલી આ શક્ય નથી લાગતું . હા , પ્લાસ્ટીકનો વપરાશ આપણે આપણા રોજીંદા જીવનમાં ઓછો કરી શકીએ ખરા , એને લીમીટેડ તો કરી શકીએ. . જેમ કે શોપિંગ કરવા જતા પોલીથીન બેગની જગ્યાએ ડિસ્પોઝેબલ કાગળની થેલી કે કાપડની થેલીનો ઉપયોગ કરી શકીએ , શેરી કે આંગણામાં રખડતું પ્લાસ્ટિક એકત્ર કરીને કચરાપેટીમાં નાખી શકીએ કે દરિયાકિનારે જઈએ ત્યારે ઉડતું કે પડેલું પ્લાસ્ટિક વીણીને એને દરિયામાં જતું રોકીએ . એવી ઘણી બધી ચીજો છે જે પ્લાસ્ટીકમાં ઉપલબ્ધ છે અને જેનો એકવાર ઉપયોગ કરીને આપણે ફેંકી દઈએ છીએ આવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ ઓછો કરતો રહેવો પડશે નહીતર પ્લાસ્ટીકનો આ દાનવ એવો ફણીધર નાગ બનતો જાય છે કે જે આવનારી પેઢીઓને ડસી લેવાનો …!!!!

કર ‘ નાટક ‘ … ભાજપ ….કોંગ્રેસ અને ઈલેક્શન ‘ ૨૦૧૯ ‘…!!!!

Featured

કર ‘ નાટક ‘ … ભાજપ ….કોંગ્રેસ અને ઈલેક્શન ‘ ૨૦૧૯ ‘…!!!!

આ લેખ શુક્રવારે લખાઈ રહ્યો છે અને જ્યારે રવિવારે વંચાતો હશે ત્યારે કર્ણાટકના નાટકનો પરદો પડી ગયો હશે કે પછી વધુ બીજા નાટકો ભજવવાના શરુ થઇ ગયા હશે એ કહેવું અત્યારે મુશ્કેલ છે પણ એક વાત ચોક્કસ છે કે કદાચ ટેમ્પરરી સરકાર રચવાની અવઢવની પરીશ્થીતીનો નિવેડો આવી જશે કેમકે આ લખાય છે ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે યાદુરપ્પાને શનિવારે બહુમતી પુરવાર કરવાનો હુકમ કરી દીધો છે . કર્ણાટકમાં ઘોડા-વેચાણ ( હોર્સ ટ્રેડીંગ ) પુરજોશમાં ચાલુ થઇ ગયું છે , ઇવન એ તો પરિણામ આવ્યું ત્યારથી જ શરુ થઇ ગયું છે . કર્ણાટકનો ગઢ જીતવા ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને મરણીયા થયા છે . સત્તા મેળવવા કે ટકાવી રાખવા અનેક પ્રકારના હથકંડા અપનાવાતા થયા છે એ કહેવાની કોઈ જરૂર લાગતી નથી . શનિવારે જે થાય એ પણ એક વાત નક્કી છે કે સરકાર કોઈ પણ બનાવે પણ કર્ણાટક વિધાનસભાની પ્રવાહી સ્થિતિ આગળ પણ ચોક્કસ ચાલુ રહેવાની જ ..કેમકે જો ભાજપ સરકાર બનાવે તો પણ એણે બહારથી ટેકો આપતા લોકોને સાચવવા પડશે અને જો કોંગ્રેસ-જેડીએસ સરકાર બનાવે તો આજે નહિ તો કાલે પણ મોટા પક્ષ તરીકે કોંગ્રેસ અને નાના પક્ષ તરીકે જેડીએસ વચ્ચે ટકરાવ નક્કી જ છે , હા એવું બને કે કદાચ ૨૦૧૯ સુધી આ ટકરાવ દેખાય નહિ !!!

ખેર સરકાર ભાજપ બનાવે કે કોંગ્રેસ અને જેડીએસ પણ એક વાત સાફ છે કે કર્ણાટકના પરિણામોએ દેશના બંને ટોચના પક્ષો ભાજપ અને કોંગ્રેસને જુદી જુદી રીતે વિચારવા મજબુર તો કરી જ દીધા છે . ૨૦૧૯ની સંસદની ચૂંટણી હવે કાઈ બહુ દુર છે નહિ એવામાં ભાજપ ફરીથી સત્તા પર આવવામાં અને કોન્ગ્રેસ્સ ભાજપને ફરીથી સત્તા પર આવવામાં રોકવામાં પોતાનો બધો સમય અને શક્તિ ખર્ચવાના છે એવામાં કર્ણાટક અને કર્ણાટકના પરિણામો બંને પક્ષો માટે લર્નિંગ લેશન બની રહેવાના . અને અત્યારે ખાસ કરીને કર્ણાટકના પરિણામો પછી ભાજપ અને કોંગ્રેસની લડાઈમાં હાલ તુરંત ભાજપનું પલ્લું સહેજ ભારે દેખાઈ આવે છે . મતદાન પછીના મોટાભાગના ઓપીનીયન પોલ કોઈ પણ પક્ષને બહુમતી આપવાની ના પાડતા હતા અને થયું પણ એવું જ અને આમેય કર્ણાટકની જનતાનો ટ્રેન્ડ રહ્યો છે કે એ મોટે ભાગે સત્તાધારીને ફરી રીપીટ નથી કરતા . નો ડાઉટ કોંગ્રેસનું નંબર બે પર રહેવું એ કર્ણાટકની જનતાનો સીદ્ધારામૈયા સરકાર પરનો ગુસ્સો જ છે છતાં પણ જે રીતે કોંગ્રેસ અને જેડીએસ સાથે આવ્યા છે એ જોતા આ સમીકરણો આવનારી રાજકીય સફરમાં નવા મુકામો લાવીને જ રહેશે એવું લાગે છે ..!!!

ખેર શરૂઆત ભાજપથી જ કરીએ કેમકે સત્તા પર એ છે અને આવનારી ચૂંટણીમાં સત્તા ટકાવી રાખવાનું પ્રેશર એના પર વધુ છે . કર્ણાટકમાં સરકાર બનાવવી ભાજપ માટે એટલા માટે પણ વધુ અગત્યની છે કે એનાથી ભાજપના સૂત્ર અને અમુક અંશે ભાજપની મંશા એવા ‘ કોંગ્રેસ મુક્ત ભારત ‘ વધુ આગળ વધશે , કેમકે જો કર્નાટકમાં ભાજપ સરકાર આવે તો ઈટ મીન્સ કે કોંગ્રેસ માત્ર મિઝોરમ , પંજાબ અને પોંડેચરી પુરતી જ સીમિત રહી જશે અને કોંગ્રેસની હાલત રાષ્ટ્રીયમાંથી પ્રાદેશિક પક્ષની થઇ જશે અને એનો સૌથી વધુ અને સીધો લાભ ભાજપને ૨૦૧૯મા થશે . આમેય રાહુલ ગાંધી ગળું ફાડી ફાડીને કહે જ છે કે ભાજપ સરકારમાં વિરોધપક્ષનું કોઈ અસ્તિત્વ છે જ નહિ એ સાચું પડતું જશે કેમકે બાકીના જે પણ પ્રાદેશિક પક્ષો વિરોધપક્ષોમાં છે એ પહેલા પોતાના પ્રદેશમાં પોતાની પોઝીશન તરફ વધુ ધ્યાન આપશે અને એમાંથી નવરા થશે તો મોદી અને ભાજપને ટક્કર આપવાનું વિચારશે .

કર્ણાટક ભાજપ માટે એટલા માટે પણ અગત્યનું છે કે એ દક્ષિણમાં એમણે બનાવેલી સરકારવાળું રાજ્ય છે એક રીતે કહી શકાય કે ભાજપ માટે કર્ણાટક દક્ષિણનું પ્રવેશદ્વાર છે કેમકે કેરળમાં હજુયે કોંગ્રેસ અને સીપીએમનો દબદબો છે તો તામીલનાડુમાં હજુ ગજ વાગે એમ નથી તો આંધ્ર અને તેલંગાનામાં લોકલ પાર્ટીઝનો જ દબદબો છે એવામાં વધ્યું એકમાત્ર કર્ણાટક ..!!! આ વર્ષના અંત સુધીમાં મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનની પ્રતિષ્ઠિત ચૂંટણીઓ પણ આવવાની છે અને ત્યાં પણ ભાજપ વિરુદ્ધ કોંગ્રેસનો સીધો સામનો થવાનો છે એવામાં ૨૦૧૯ પહેલા શક્ય એટલી વધુને વધુ સરકારો બનાવવાનો ઈરાદો મોદી-શાહની જોડીનો હોય એ સ્વાભાવિક છે જ …!! ચિંતાની વાત ભાજપ માટે એ છે કે રાજસ્થાનમાં ઓલરેડી એન્ટીઇન્કમબંસીની શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે તો મધ્યપ્રદેશમાં કદાચ સરકાર રીપીટ થાય તો પણ પહેલા જેવો ઠસ્સો કે સંખ્યા નહિ હોય એવું રાજકીય પંડિતોને લાગી રહ્યું છે એવામાં કર્ણાટકમાં સરકાર હોવી ભાજપ માટે એટલીસ્ટ ૨૦૧૯ને નજરમાં રાખીને પણ બહુ જરૂરી છે જ …!!!

તો સામે છેડે દેશમાં સિમટ કે રહને લગતી હુઈ કોંગ્રેસ માટે કર્ણાટક ટકાવી રાખવું એ રાજકીય કરતા પણ પોતાની હયાતી ટકાવી રાખવા માટે વધુ અગત્યનું છે . કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસ માટે એક આશ્વાશનના સમાચાર એ ગણી શકાય કે પ્રમુખ બન્યા પછી રાહુલે આ ચૂંટણીમાં મોદીને બરાબરની ટક્કર આપવાની કોશિશ કરેલી . ગુજરાત પછી આ બીજી એવી ચૂંટણી હતી કે જેમાં રાહુલે અત્યંત આક્રમકતાથી અને મજબુતાઈથી મોદી સામે હલ્લા બોલ કરેલું . ઇન્ફેક્ટ રાહુલે તો વાતવાતમાં ૨૦૧૯મા મને વડાપ્રધાન બનવામાં કોઈ વાંધો નથી એવું પણ કહેલુ. જો કે કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસનો દેખાવ અપેક્ષાથી ઉણો જ ઉતર્યો કહેવાય છતાં પણ જો કોંગ્રેસ ઓછી સીટવાળી જેડીએસ સાથે મળીને સરકાર રચીં શકે છે તો ભારતીય રાજનીતિમાં અને ખાસ કરીને કોન્ગ્રેસમાં એક નવી નીતિ ઉદ્ભવશે …કોઈ પણ ભોગે ભાજપને સત્તાથી દુર રાખવાની આ ચાલ કદાચ કોંગ્રેસને ૨૦૧૯ની લોકસભા ચૂંટણીમાં કામ આવી શકે છે જો એ પહેલા કોંગેસ ક્ષેત્રય દળો સાથે તાલમેલ બેસાડી શકે તો …!!!

વાત રહી ૨૦૧૯ની તો થોડા સમય પહેલા વિરોધપક્ષો દ્વારા એક ત્રીજો મોરચો રચવાની વાત ચાલેલી અને જેના દ્વારા ભાજપના અશ્વમેઘ યજ્ઞને ૨૦૧૯મા અટકાવવાની આશા જાગેલી એને હાલ તુરંત તો કોંગ્રેસના કર્ણાટકના દેખાવને લીધે બ્રેક લાગી ગઈ છે અને આમેય મમતા જેવી તેજ્તરાર નેતા રાહુલનું આધિપત્ય સ્વીકારે એ વાતમાં રાજકીય પંડિતોને બહુ દમ લાગતો નથી . અને એનું કારણ છે ખુદ રાહુલનું વ્યક્તિત્વ અને એનો વ્યાપ ..!! રાહુલે ભાજપને ચેલેન્જ આપતા પહેલા બીજા પક્ષોમાં પોતા તરફી વિશ્વાસ સ્થાપિત કરવો પડશે . ફક્ત અને ફક્ત ભાજપને ૨૦૧૯મા આવતો અટકાવવા ભેગા થયેલા અનેક પક્ષોના શંભુમેળાને એકબીજાના અહમને કારણે વિખાતા વાર નહિ લાગે અને ભારતીય રાજકારણે આવા દ્રશ્યો જોયેલ પણ છે . જો કે એક વાત નક્કી છે કે ભલે કોંગ્રેસ જો કર્ણાટકમાં સરકાર બનાવે તો ચાર રાજ્યો પુરતો જ હોય છતાં પણ ૨૦૧૯મા પણ ફાઈટ તો ભાજપ અને કોંગ્રેસ વેચ્ચે જ રહેવાની પણ એ પહેલા કોંગ્રેસે અને ભાજપે બંનેએ જ્યાં જ્યાં એમની સ્થિતિ નબળી છે ત્યાં ત્યાં ૨૦૧૯ પહેલા ટેકેદારો શોધી રાખવા પડશે કે જે ૨૦૧૯ની સંસદ જીતવામાં કામ લાગે ..!!! કર્ણાટક , મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન એ ૨૦૧૯ પહેલાનું ટ્રેલર છે એમ ગણીએ તો પરિણામો અને મોટા પક્ષની રીતે ભાજપે કર્ણાટકમાં અમુક અંશે પોતાની શાખ સુધારી છે તો જો સરકાર બનાવી શકે તો કોંગ્રેસમાં એક નવો પ્રાણવાયુ ફૂંકાશે જે ૨૦૧૯ની ચૂંટણીને વધુ ધારદાર , સ્પર્ધાત્મક અને ઈન્ટરેસ્ટીંગ બનાવશે એ નક્કી છે ….!!!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૦ મેં ૨૦૧૮ )

મા ….. પ્યારી મા….મમ્મા ….!!!!

Featured

મા ….. પ્યારી મા….મમ્મા ….!!!!

‘ દુઆ કો હાથ ઉઠાતે હુયે લરજતા હું , કભી દુઆ નહિ માંગી થી માં કે હોતે હુયે ‘ ( ઇફ્તિખાર આરીફ ) ..!! “ મા એટલે શું ? “ કોઈને આવો સીધો સાદો ત્રણ શબ્દમાં સમાઈ જતો સવાલ પૂછો તો જવાબ આપતા પહેલા એણે લાખો વાર વિચારવું પડે કે શું કહું ? એટલા માટે નહિ કે આ સિમ્પલ સવાલનો જવાબ અઘરો છે પણ એટલા માટે કે આ સિમ્પલ સવાલનો જવાબ કલાકો ના કલાકો આપી શકાય એટલો લાંબો છે અને છતાયે અધુરો જવાબ જ રહેવાનો …!!! જી હા ‘ માં એટલે શું ? ‘ આનો જવાબ આપવો મારા ને તમારા બધા માટે મુશ્કેલ છે કારણ કે મા એટલે …? એવું વિચારવા બેસો ત્યાં જ જન્મતા જ પહેલી વાર આંખો ખોલી ને જે પહેલો ચહેરો દેખાયો હોય ત્યાંથી લઈને જો માં વૃદ્ધ થઇ ગઈ હોય તો વૃધ્ત્વ સુધીની આખીયે સફરમાં મા ના અગણિત ઉપકારો અને શીતળ છાયડી જેવા એના આશીર્વાદો સુધીની એક આખીયે ફિલ્મ નજર સામેથી પસાર થઇ જાય ….!!!

એવું હરગીજ નથી કે તાજા જન્મેલા બાળકને એ પગલા માંડતું થાય ત્યાં સુધી મા ની જરૂર પડે કે પછી સ્વતંત્ર થાય ત્યાં સુધી મા ની જરૂર પડે …, મા નો સહારાની જરૂર તો બાળકને હરઘડી ને હરપળ પડવાની જ પછી ચાહે એ ભલેને હજુ ભાખોડિયા ભરતું બાળક હોય કે પછી ૨-૪ છોકરાનો બાપ બની ગયો હોય ..!!! બીકોઝ મા એ એક એવું વાત્સલ્ય ઝરણું છે કે જે પોતાના સંતાન માટે ક્યારે ય સુકાતું નથી જ એમાં સદાબહાર – કોઈ પણ ઋતુમાં વાત્સલ્ય , કાળજી અને પ્રેમનો ધસમસતો પ્રવાહ ચાલુ જ હોય છે . અને આનંદની વાત એ છે કે જેમ જેમ તમારી ઉમર વધે એમ એમ માં નો પ્રેમ વધુને વધુ થતો જાય ….ક્યારેક નોટ કરજો અને અનુંભવજો આ વાત ને ..!!! મા ની ઉમર વધે તો સાથે સાથે શરીર ક્ષીણ થશે , નજર ઝાંખી થશે , ચાલવા-ફરવામાં મુશ્કેલી થશે પણ એક વસ્તુ છે જે એવી ને એવી જ રહેશે અને એ છે સંતાન પ્રત્યેનો પ્રેમ ..!! ‘ કલ અપને આપ કો દેખા થા માં કી આંખો મેં , યે આયના હંમે બુઢઢાં નહિ બતાતા હૈ ‘ ( મુન્નવર રાણા ) . હા , એ અલગ વાત છે કે પરણ્યા પછી ઘણા બધા પત્ની કે મા બેમાંથી કોની સલાહ લઉં એમાં ચકડોળે ચડી જતા હોય છે પણ હકીકત એ છે કે જ્યારે પણ મા ની સલાહ લેવાનો અવસર આવશે ત્યારે એક સચોટ સોલ્યુશન કે રસ્તો અચૂક મળવાનો જ …!!! કારણ ?..કારણ એટલું જ કે માં તમને જન્મથી ઓળખે છે ….!!!! મા એટલે જરૂરત – પહેલો પ્રશ્ન ફરજીયાત જેવું છે મા નું .મા એટલે જ મુરત અને મા એટલે જ નિદાન અને મા એ જ અભિમાન …!!!! એની પાસે હર મર્જ ની દવા હોય જાણે એની પાસે હર ફર્જ નો હલ હોય – ઉકેલ હોય – સોલ્યુશન હોય …!!!!

આજે ‘ મધર્સ ડે ‘ યાની કી ‘ માતૃદિવસ ‘ છે . ઘણાને આ ડે-ફે પશ્ચિમી સંસ્કૃતિની અસર લાગે છે પણ આ લખનારનું માનવું છે કે ચાલો એ બહાને એક દિવસ તો એક દિવસ પણ મા ની મહત્તા તો આપણને સમજાય છે – એની પ્રશંશા કરવાનું સુજે છે – એને ફૂલ/ભેટ આપવાનું થાય તો છે , પશ્ચિમના દેશોમાં તો પરિવારો જ બચ્યા નથી એટલે એમને મન મધર્સ ડે ની મહત્તા અલગ છે જો કે હવે આપણે ત્યાં પણ હૂતો-હુતીવાળા ફેમીલી અને સામે છેડે વૃધ્ધાશ્રમોની સંખ્યા વધતી જ જાય છે એટલે આમ તો સરવાળે પૂર્વ-પશ્ચિમ એક જેવું જ થતું જાય છે છતાં પણ હજુયે સંસ્કૃતિ અને સંયુક્ત કુટુંબો ટકી રહ્યા છે એવામાં મા ને થેંક્યું કે આઈ લવ યુ કહેવાનો આ દિવસ ઉજવાય છે એ આનંદની વાત છે ..!! જો કે ફેક્ટ એ છે કે મા આવી પ્રશંશા – ભેટ કે ફૂલ ની મોહતાઝ હરગીઝ નથી હોતી એને મન તો સંતાનની ખુશી , એની પ્રગતી અને કુટુંબની શુખ્શાંતિ જ સૌથી મોટી ભેટ હોય છે . જો કે સાથે સાથે એ પણ હકીકત છે કે એકાદ દિવસને બદલે રોજેરોજ અને રોજેરોજ શક્ય ના હોય તો સમયાંતરે મા અને મા ની તમારા અને કુટુંબ પ્રત્યેની નિષ્ઠા – લાગણીની નોંધ લેતા રહો , એને વધાવતા રહો , એને એપ્રીશીયેટ કરતા રહો તો વધુ સારું રહે , ‘ માતૃદિવસ ‘ મા પ્રત્યે સન્માન બતાવવાનો દિવસ છે અને એ માત્ર એક દિવસ સુધી સીમિત ના રહે અને ૩૬૫ દિવસ ચાલુ રહે એ વધુ ઇચ્છનીય છે .!! અને ના કરી શકો તો નુકશાન તમને જ છે – મા ને નહિ કેમકે એ તો એનું કામ પ્રેમ-નિષ્ઠા અને વાત્સલ્ય પૂર્વક કરતી જ રહેવાની છે ..!! એટલે જ ખાસ જરૂર છે દરેક દિવસ ‘ માતૃદિવસ ‘ બને એની ..!!

‘ ઇક મુદ્દત સે મેરી માં નહિ સોઈ તાબીશ , મૈને એક બાર કહા થા મુજે ડર લગતા હૈ ‘ ( અબ્બાસ તાબીશ ) આજે ‘ મધર્સ ડે ‘ અથવા તો માતાનો દિવસ છે પણ કોઈ મને કહેશો કે એવો કયો દિવસ છે જે મા વગર સંભવ બની શકે ? દરેક દિવસ માતૃદિવસ જ છે .!! મા છે તો બધું છે એમ કહી શકાય ..! પ્લીઝ નોટ કે અહિયાં મા વિશેની જે કાઈ પણ વાત થઇ રહી છે એ નવજાત શિશુની મા થી લઈને ૫૦-૬૦ કે ૯૦ વર્ષની મા માટે પણ થઇ રહી છે . મા ને ઉમરના પલડામાં જોખવાની કોઈ જરૂર નથી , મા તો મા જ હોય છે ચાહે એ યુવાન હોય કે વૃદ્ધ ..!!! ‘ મૈ રોયા પરદેશ મેં ભીગા માં કા પ્યાર , દુખ ને દુખ સે બાત કી બિન ચિઠ્ઠી બિન તાર ‘ ( નીદા ફાજલી ) ..!!! કદાચ નવી પેઢીને આવું બધું વાંચીને એમ થાય કે આ શું અતિશયોક્તિ માંડી છે પણ હે ટીન્સ મા ચાહે કોઈ પણ અવતારમાં હોય , યુગમાં હોય કે આધુનિકતામાં હોય પણ તમે જેને મોમ …મમ્મી …મમ્મા કહો છો ને એની વાત્સલ્યતા કે પ્રેમ ક્યારેય ઓછો નથી થવાનો જ …ચાહે એ માં મોર્ડન હોય કે પછી જુનવાણી …!!! જમાનો બદલાયો છે , કદાચ માં થી મોમ કે મમ્મા થવામાં અને દુનિયાની સાથે ચાલવાને લીધે મોડર્ન મમ્મીઓમાં વાત્સલ્ય થોડું ઓછું થયું હશે પણ બાળકની દરકાર કે સંભાળમાં કોઈ કમી નથી જ આવી . મિત્ર ભાવેશ ભટ્ટ લખે છે એમ ‘ભલે ભર-ઊંઘમાં હો, તોય થાબડતી એ બાળકને!, જગતની સર્વ માને થાકવામાં જોર આવે છે “

આજની મા મોર્ડન થઇ ગઈ છે , મમ્મી – મમ્મા કે મોમ થઇ ગઈ છે . બદલાતા સમય સાથે તાલ મિલાવવામાં એવું બને કે આજકાલની મા સંતાનની દેખરેખમાં કદાચ ઉણી ઉતરતી હશે પણ એની મમતા , વાત્સલ્ય અને સંભાળની બાબતમાં એ કદાપી ઓછી નહિ જ ઉતરે …!!! “ આજે મા માટે શું કરશો ?” થી લઈને શોશિયલ મીડિયા પર મા ની પ્રશંશા કરતા મેસેજો તો સામે છેડે ‘ આજના દિવસે જ માતૃભક્તિ યાદ આવી ? ‘ એવા મેસેજો પણ તરતા રહેવાના …પણ હકીકત એ છે કે આજે નહિ પણ દરરોજ મા ને એક પ્યારું હગ કે મીઠડી પપ્પી આપતા રહો …મા ની મહેનતને એપ્રીશીયેટ કરતા રહો …મા પણ માણસ છે એ વાત મગજમાં રાખતા રહો ….મા ઘરડી થાય તો એની સંભાળ રાખતા રહો ….તમારી અને કુટુંબની સંભાળમાં મા થી એને ગમતી કોઈ પ્રવૃત્તિ-વાત કે ઘટના ચુકાઈ ગઈ હોય કે અધુરી રહી ગઈ હોય તો એને પૂરી કરવાની કોશિશ કરતા રહો ….!!! સી , મા માટે સંતાનની ખુશી જ સર્વશ્રેષ્ઠ છે એ હમેશા યાદ રાખવું પણ સાથે સાથે મા પાસે બેસીને એને શું ગમે છે , શું કરવું છે એનો પણ ખ્યાલ રાખતા રહો તો એ મા માટે સોને પે સુહાગા રહેવાનું …!! વાત માતૃદિવસની છે તો આજે નહિ પણ હમેશ માટે તમારા સુખ માટે રાત-દિવસ એક કરતી , તમારી સલામતી માટે હરહમેશ પ્રાથના કરતી અને તમારા સુખે સુખી અને દુખે દુખી થતી મા ..મમ્મા કે મમ્મી પ્રત્યે સન્માન , લાગણી અને અવસ્થા થયે એની સંભાળ હરહમેશ લેવાય એ જ માતૃદિવસનો સાચો સંકલ્પ , સાચી ઉજવણી , સાચું સેલીબ્રેસન ગણાય …!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૩ મેં ૨૦૧૮ )

જરૂર છે સામાજીક સલામતી અને કડક કાયદાની !!!

Featured

જરૂર છે સામાજીક સલામતી અને કડક કાયદાની !!!

“ એ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે આજે ભારતની છબી એવી બની ગઈ છે કે વિદેશમાં રહેતા લોકો એમ માને છે કે ભારતમાં માત્ર અપરાધ અને બળાત્કાર જ થાય છે “ આ હું નહિ પણ મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના જજ્સાહેબોનું કહેવું છે . જજસાહેબ આગળ કહે છે કે ‘ એવી ધારણા ( વિદેશોમાં ) બની રહી છે કે ભારત અપરાધો અને દુશ્ક્ર્મોનો દેશ છે કે જ્યાં ઉદાર અને ધર્મનિરપેક્ષ લોકો સુરક્ષિત નથી “ ..!!! ન્યાયમૂર્તિને આવું કહેવું પડે એ કોઈ પણ દેશ અને દેશના નાગરીકો માટે ખરેખર શરમજનક અને વિચારવંત મુદ્દો હોવો જોઈએ . અને આવું જજ સાહેબે કહ્યું એનું કારણ પણ છે ..!! દેશમાં છેલ્લા થોડા સમયમાં કઠુઆ અને ઉન્નાવ જેવા બે સંવેદનશીલ અને ચર્ચાસ્પદ બળાત્કારના બનાવો બન્યા છે . એ ઉપરાંત પણ સુરત , ઝારખંડ જેવા બનાવો પણ ચોપડે નોંધાયા છે . આવી ઘટનાઓ કઈ પહેલી ઘટનાઓ નથી કે છેલ્લી પણ નહિ જ હોય પણ જે રીતે આ બંને ઘટનાએ દેશને વિચારતો કરી દીધો તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાં જે હલચલ મચાવી એ જોતા જજસાહેબના વિધાનો સૂચક તો છે જ …!!!

કઠુઆ અને ઉન્નાવની બંને ઘટનાઓની જેટલી નિંદા થાય એટલી ઓછી છે અને બંને ઘટનાઓમાં કાયદાકીય તપાસ ચાલુ છે એટલે એનો ફેસલો તો આવશે જ પણ આ અને આવી બીજી ઘટનાઓએ દેશમાં એક આક્રોશ જગાવ્યો છે . સોશિયલ મીડિયામાં ક્મ્પેનો ચલાવાયા , દોષીઓને ફાંસી જેવી સજાની હિમાય્તો થવા લાગી , સડકો પર પ્રદર્શનો થવા લાગ્યા અને સૌથી વધુ રાજકીય મોરચે પણ અંધાધુંધી ફેલાઈ . આ બધાને બાજુ પર રાખીએ તો કડક કાયદો હોવા છતાં પણ દેશમાં બળાત્કારની ઘટનાઓ ઘટતી નથી એ હકીકત છે . ૨૦૧૨માં નિર્ભયા બળાત્કાર વખતે પણ આવો જ માહોલ હતો અને ત્યારે સરકારે વર્મા કમિશનના રીપોર્ટના આધારે આઇપીસી અને બીજી કલમોમાં ફેરફાર કરીને કાયદો કડક બનાવેલો છતાં પણ રેપની ઘટનાઓમાં કોઈ ઘટાડો નોંધાયો નથી . નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડસ બ્યુરોના ૨૦૧૪ના રીપોર્ટ મુજબ દેશમાં દર કલાકે ૪ બળાત્કાર નોંધાયા . તો આ જ બ્યુરોના ૨૦૧૬ના રીપોર્ટ મુજબ ૨૦૧૫ના મુકાબલે ૨૦૧૬મા બળાત્કારમાં ૧૨% નો વધારો નોંધાયો …!! ૨૦૧૨ થી ૨૦૧૮ સુધીમાં દેશમાં ઓછામાં ઓછી ૧.૫ લાખ બળાત્કારની ઘટનાઓ પોલીસ ચોપડે નોંધાઈ છે , આ તો ચોપડે નોંધાયેલી ઘટનાઓ છે – નાં નોંધાયેલી કેટલી હશે એ ભગવાન જાણે…!!! અને એનું કારણ છે કે આખી દુનિયાનો દાખલો લઈએ તો બળાત્કારની ઘટના અથવા તો ગુનો જ એકમાત્ર એવો ગુનો છે કે જેનો રીપોર્ટ બહુ ઓછો થાય છે કદાચ એટલા માટે કે દુનિયાભરના કાનુંનોમાં બળાત્કાર સાબિત કરવામાં સૌથી મુશ્કેલ અપરાધ છે . એક તો પીડિતા પોલીસ કે કાનુન પાસે જતા જ ડરે અને પહોચે તો પણ ફોરેન્સીકલી સાબિતીઓ લગભગ નામશેષ થઇ ગઈ હોય અને ઉપરથી પીડિતાએ પોતે પોતાના પર થયેલું દુષ્કર્મ સાબિત કરવાનું કપરું કામ કરવું પડે છે .

ખેર તાજેતરમાં બનેલી બળાત્કારની ઘટનાઓમાં ઉમેરાયેલા રાજકારણે આખીયે વેદનાને બીજા રસ્તે વાળી દીધી એમ કહીએ તો ખોટું નથી . બળાત્કારની આખીયે પીડાભરી પરીશ્થીતીને ધાર્મિક નજરોથી જોવામાં આવી એ દુખદ છે . આખીયે ઘટનામાં રમાયેલા રાજકારણે સમગ્ર દુનિયા અને માનવજાત સામે ઉભા થયેલા આ પ્રાણપ્રશ્નની ગંભીરતા ઘટાડવામાં ભાગ ભજવ્યો . જે દુખદ હતું અને રહેશે ..!!! બળાત્કાર જેવી જધન્ય ઘટનાનો એકીઅવાજે અને સામુહિક રીતે જેટલો વિરોધ કરાય એટલો ઓછો કહેવાય એવામાં હિંદુ અને મુસ્લિમ જેવા ચોક્ઠાઓમાં વહેચાયેલા તરફ્દારીઓ અને વિરોધીઓ જોઇને આમ જનતાને ચોક્કસ દુખ થયું . તો આરોપ પુરવાર થયા પહેલા અને આરોપીઓને બચાવની તક આપ્યા પહેલા ફાસીએ ચડાવવાની અક્કલ વગરની માગણીઓ કરનારાઓએ પણ ફટ ન્યાય ના પાપે આનો કાયમી ઉકેલ શોધવાથી આંખ આડા કાન કર્યા .

સવાલ કોઈ ધર્મ વિશેષનો નથી પણ હકીક્ર્ત એ છે કે ઉપરોક્ત બંને ઘટનાઓ અને આવી જ બીજી ઘટનાઓ વખતે પ્રજાએ ઉઠાવેલા આક્રોશને એક દાદ તો આપવી જ પડે . આગળ લખ્યું એમ રેપના કિસ્સાઓ દિનપ્રતિદિન વધતા જાય છે અને વધુ દુખની વાત એ છે કે આવા મામલાઓમાંથી ભોગ બનનાર લગભગ ૪૦% નાની બાળકીઓ જ હોય છે . ‘ બેટી બચાઓ ‘ ના સ્લોગનો પોકારતા વી ધ પીપલ માટે આનાથી વધુ શર્મનાક વાત કઈ હોય શકે …!! બળાત્કાર અને ખાસ કરીને નાના બાળકો પર થતા આવા શર્મનાક અપરાધો પર હજુ વધુ કડક કાયદો અને ત્વરિત એક્શનની તાતી જરૂર તો આ અને આવા અસંખ્ય કેસો પરથી દેખાઈ જ આવે છે એવામાં બળાત્કારની ઘટનાઓને ધર્મ કે રાજકારણ સાથે જોડીને થતી તરફદારી કે વિરોધ આવા જધન્ય અપરાધોને રોકવામાં નબળી કડી પુરવાર થઇ શકે છે , જે ભયજનક છે જ ..!!!

સવાલ ગરીબ , અલ્પસંખ્યક કે પછી કોઈ વિશેષ જ્ઞાતીનો નથી પણ મહિલાઓની સુરક્ષાનો આ પ્રશ્ન સામુહિક છે અને મહિલા સુરક્ષા માટે જો પૂરતા પ્રયત્નો થાય તો બળાત્કારની આવી ઘટનાઓ પર લગામ લાગી શકે છે . ખાસ તો કાયદામાં બદલાવ વધુ ફાયદેમંદ છે . ભલે ઘણા લોકો સીધી ફાંસીની સજાની જ માંગ કરતા હોય પણ આપણી ન્યાયિક પ્રણાલી જોતા એ ઓછું શક્ય છે એવામાં ભોગ બનનારનો રીપોર્ટ જલ્દીથી અને યોગ્ય રીતે લેવામાં આવે એ પ્રાથમિક જરૂરીયાત ગણી શકાય . નિર્ભયાના બનાવ પછી આવી ઘટનાઓનો રીપોર્ટ વધુ થવા લાગ્યો છે એ સારી વાત છે નહીતર મોટેભાગે તો આવા રીપોર્ટ કરવાની હિમ્મત બહુ ઓછા કરતા હોય છે . બીજું કે સામાજિક અસમાનતા અને ખાસ તો મહિલા અસામનતા અને લિંગભેદ ની આપણી માનસિકતા બદલવી પણ એટલી જ જરૂરી છે . સમાજમાં મહિલાને સમાન હક અને સ્થાન મળે એ જોવું જરૂરી છે . બળાત્કાર જેવા બનાવોમાં ઝડપી અને સચોટ ન્યાય મળે એવું તંત્ર હજુ ગોઠવવું બાકી હોય એવું લાગી રહ્યું છે . કાયદો પણ છે અને એને કડક પણ બનાવાયો છે કે હજુ વધુ બનાવાશે પણ કાયદાનું પાલન કિસ્સા દર કિસ્સા અલગ અલગ થવું ના જોઈએ . ગુનો નોંધાવાથી લઈને તપાસ અને આરોપીઓને દોષી સાબિત થવા સુધીની પ્રક્રિયા ખાસી લાંબી અને ક્યાંક છીંડાવાળી પણ છે અને ઉપરથી રાજકારણ …!!!

બળાત્કાર એ વ્યક્તિગત અપરાધ છે પણ મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં એ સામુહિક કે કોઈ હક્ક જમાવવાનો અપરાધ વધુ બની જાય છે . ભારતના ઘણા બધા ક્ષેત્રોમાં છોકરા છોકરીની સંખ્યામાં ભારી તફાવત જોવા મળે છે . ઘણા ક્ષેત્રોમાં વેરનો બદલો સ્ત્રીની જાતીય સતામણીથી લેવાય છે . ઘણી જગ્યાએ એ બહુમતી વિરુદ્ધ લઘુમતીમાં ફેરવાય જાય છે , પણ અંતે તો એ બલાત્કાર જ છે – પીડિત ચાહે કોઈ પણ ધર્મ કે જાતિની હોય …!!! કેન્દ્રીય મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી મેનકા ગાંધી પોક્સોમાં ફેરફાર કરીને ૧૨ વર્ષથી નાની બાળા ઓ પર થતા બલાત્કાર માટે આરોપીને ફાંસીની સજા લાવવા કટિબદ્ધ છે પણ અગેઇન જ્યાં સુધી સમાજમાં સ્ત્રી પ્રત્યે સન્માનની ભાવના નહિ આવે ત્યાં સુધી કાયદાઓની બીક ઓછી રહેશે

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૩ એપ્રિલ ૨૦૧૮ )

“સમર “ – સુસ્ત છતાયે મસ્ત …..!!!!!

Featured

“સમર “ – સુસ્ત છતાયે મસ્ત …..!!!!!

પરીક્ષાઓ પૂરી થઇ ગઈ હોય અને રીઝલ્ટનો ઇન્તેઝાર કરતા હોવ એવા સમયે એય ને સૌથી લાંબુ વેકેશન મળી જાય તો બાપ્પુ જલસો પડી જાય ને …? જી હા , ઉનાળુ વેકેશન એટલે લોન્ગેસ્ટ હોલીડે ઓફ ધ યર ..!!! જો તમે વિદ્યાર્થી હોવ તો તો જલસો જ જલસો …અને એમાયે બોર્ડની એક્ઝામના રીઝલ્ટનું ટેન્શન ના હોય અને ફક્ત અને ફક્ત નવા ધોરણમાં જવાનો જ પ્રશ્ન હોય તો તો વેકેશનની હારે હારે નવા વર્ગ , નવા દોસ્તો અને નવા સાહેબોને મળવાનો રોમાંચ પણ ઉમેરાય ..!!!  ઉનાળો …સમર કે ગ્રીષ્મના અનેકો લાભાલાભ ગણાવા બેસીએ તો વિદ્યાર્થીઓ આ એક મોટો લાભ અચૂક ગણાવે જ …!!! જી હા વેકેશન તો ચોમાસામાં પણ પડે ને શિયાળામાં પણ , પરંતુ થાય શું કે શિયાળુ વેકેશન તો ટૂંકું હોય ને એમાયે પાછા તહેવારો દિવસો ખાઈ જાય ને ચોમાસામાં વેકેશનને શું ધોઈ પીવાનું આઈ મીન ચોમાસું વેકેશન તો મોસ્ટલી ધોવાઈ જતું હોય છે એટલે ઉનાળુ વેકેશનનું મહત્વ જોરદાર ..!!! ખેર વાત વેકેશનની નથી કરવાની કેમકે એ તો માત્ર ને માત્ર વિદ્યાર્થીઓને હરખની હેલી ચડાવવા માટે પુરતું છે પણ જે વિદ્યાર્થી નથી આઈ મીન ‘ દો ટકીયા કી નૌકરી ‘ વાળા છે કે પછી ધંધા-ધાપા વાળા છે એમના માટે પણ ઉનાળો એટલે ઉનાળો પણ કોઈ એક્સાઈટીંગ સીઝનથી કમ નથી …!!! એક્સાઈટીંગ સીઝન…..???  હઈઈઈઈઇ ટકો ખંજવાળવા લાગ્યા ને ….!!!

દરેક ઋતુની પોતાની એક આગવી મજા છે , એને માણવા માટેના અનેકો રીઝન છે પણ શરત એટલી કે જો એ માણવાની તમારામાં ઈચ્છા હોય તો …!!! શિયાળામાં ઠંડી ની મજા અને ચોમાસામાં પલળવાની મજા …તો ઉનાળામાં શું ? ભૂરો તરત કહેશે કે ઉનાળામાં શું ખાક મજા ..? ગરમીમાં આકુળવ્યાકુળ થવાનું અને પરસેવે નીતરવાનું …!! બીજું શું બોલો ઉનાળામાં …? ના વત્સ ના ….ગલતફેહમીમાંથી બહાર આવ બચ્ચા કેમકે ઉનાળામાં આ ગરમી…પરસેવો…બાફ અને કંટાળાથી પણ આગે જહાં ઔર ભી હૈ …!!! યસ , ઉનાળો એટલે ગરમી એમાં નાં નહિ અને એ તો કુદરતી પ્રક્રિયા છે પણ એ ગરમીનો સામનો કરવા કુદરતે આપણને જે હથીયારો ઉનાળામાં આપ્યા છે એના પર પણ એક નજર ફેંકો વાલા…!!! શરૂઆત આ મસ્ત મજાના અને ઉનાળામાં જ આરોગવાથી અદ્ભુત આનંદ આપતા ફળોથી જ કરો ને ..!! મસ્ત મજાની અને મીઠાસમાં એવન દ્રાક્ષ ….ખાધા જ કરો ખાધા જ કરો કે પછી કટકા કરી ને ખાઓ કે પછી જ્યુસ બનાવીને પણ એના કલરની જેમ જ લોહીને મસ્ત મજાનું બનાવતા અને ગરમીને એક ઝાટકે ગામ બહાર મૂકી આવતા તરબૂચ કે પછી દાંત સારા હોય તો એમ ને એમ નહિ તો રસ તો હાજર છે જ એવી બત્રીસે કોઠે ટાઢક કરતી શેરડી ..આહાહા અદ્ભુત ઠંડક ..!!! ઉભા રો ઉભા રો હજુ છે બીજા પણ …. જેમાં સાકર ઓલરેડી એડેડ છે સાકરટેટી કે પછી એનર્જી અને ટેસ્ટનું અદ્ભુત કોમ્બીનેશન નારંગી છે જ ને ..અને જાંબલી જાંબુ કે સમર સ્પેશિયલ ચીકુ પણ હાજર છે .!! અને હા ધ કિંગ હિમસેલ્ફ યાની કી ફળોનો રાજા ‘મેંગો ‘ ને કેમ ભૂલાય …!! ઈનફેક્ટ ઘણા માટે તો ઉનાળો એટલે જ કેરી અને કેરી એટલે જ ઉનાળો આવું અઘોષિત સૂત્ર અમલમાં મુકાયેલ હોય …!! યસ ઉનાળાની સુસ્તી એક બાજુ અને કેરીનું કમનીય આગમન એકબાજુ …!!! ઉનાળો અને કેરીની આ સુપર ઓવરમાં છેલ્લે તો જીતે કેરી જ …!!! વાટકા મોઢે રસ થી લઈને ડીશું ભરીને કટકા અને ચુસાતા ગોટલાથી લઈને કાચી કેરીનું શરબત …..અહા અહા …!!!!

શરબતથી યાદ આવ્યું કે ગરમી ગરમી કરવા કરતા ઉનાળાના શરબત ઉપર હાથ આઈ મીન હોઠ અજમાવો …ઠંડક ના મળે તો પૈસા પાછા ….શુંઉ કયો છો ? ગમે એવું ઓરેન્જ એલર્ટ હોય ને પણ એય ને એકાદ ગ્લાસ લીંબુ સરબત કે કાચી કેરીનો બાફલો કે કોકમનું શરબત , કાચી કેરીનું શરબત કે પછી કાઈ નહિ તો ઠંડી મજાની મસાલા છાસ પી જાવ તોય આવા એલર્ટ-બેલેર્ટ માર્યા ફરે ..!! જી હા આઈસ્ક્રીમ તો હવે બારે માસ ખવાય છે પણ ઉનાળાની બપોરે કે રાત્રે એકાદ બટરસ્કોચ કે ચોકલેટ આઈસ્ક્રીમ કે પછી માટલા ગુલ્ફી જે ઠંડક આપે છે એ બીજી કોઈ સિઝનમાં ના મળે …!!! ઠંડકની જ વાત નીકળી છે તો ભાઈ મારા શ્રીખંડ કે લસ્સી ને તો શીદને ભૂલાય હે …? અને આઇસક્રીમને યાદ કરીએ અને ગોલા ને યાદ ના કરીએ તો ઠંડક લાજે બકા …!! જી હા ઉનાળે બરફના ગોળા કે ગોલાને ચુસવાના અભૂતપૂર્વ આનંદને જ ગીતામાં સુખ કહ્યું છે …!!! જી હા એવું નથી કે આ બધા જ ઠંડક લાવનારા પદાર્થો બીજી કોઈ સિઝનમાં નથી ખવાતા પણ સત્ય એ છે કે ઉનાળામાં આ બધાનું સેવન અધિક શીતળતા આપે છે …!!! ખાવાની જ વાત છે તો ભલે લીલા શાકભાજી ઓછા મળે પણ થાળીમાં પીરસાતા અથાણાની મજા પણ ઉનાળે જ વધુ આવે ..!!

ખેર ખાવ ખાવ બહોત હો ગયા …ખાવા સિવાય પણ ઉનાળા પાસે બીજું ઘણું છે …!! વેકેશનને લીધે ગૃહિણીઓને પણ સવારની સ્કુલવાન મિસ ના થાય એની કોઈ ચિંતા નથી હોતી અને વિદ્યાર્થીઓ અને વેકેશનને બાજુમાં મુકીએ તો બાકીના લોકો માટે ઉનાળો એટલે બેઝીકલી રીલેક્ષ થવાની ઋતુ , પૂછો વ્હાય ? તો એ એટલા માટે કે કામકાજી લોકો માર્ચ એન્ડીંગના ટેન્શનમાંથી હળવા થયા હોય છે , ટેક્ષ અને રીટર્નની માથાકૂટ ભૂતકાળ બની ગઈ હોય છે અને ઉપરથી બચ્ચાવને પણ વેકેશન હોય છે તો ઓટોમેટીકલી વેકેશન મૂડબની જ જવાનો ..!! જી હા આમેય ઉનાળુ વેકેશન હોય જ લાંબુ અને ઉપરથી મુઆ માર્ચનું ટેન્શન ગાયબ થયું હોઈને આબુ થી લઈને મસુરી અને કોડાઈકેનાલથી લઈને સીમલા તરત યાદ આવવા માંડે …!!! હા અલ્યા ગરમીમાં તો હિલ સ્ટેશન જ યાદ આવે ને જો લગ્નોની કંકોતરીઓ ના આવી હોય તો …!! જી હા ઉનાળામાં આ પણ મજા ( કે સજા ?? ) કેમકે વેકેશન લાંબુ હોય અને પરીક્ષાઓ નડે નહી એટલે બધા આવી શકે એવા શુભ આશયથી ઉનાળે જ લગ્ન કે એવા શુભ પ્રસંગો ગોઠવાય …!! ૪૦-૪૫ ડીગ્રી ગરમીમાં શૂટ-શેરવાની કે ભાયરે માયલા સેલા પહેરીને ડીજેના તાલે નાચવાની મજા ( કે સજા..??? )…!!!

ખેર આખો દહાડો શ્રીખંડ , કેરી , શરબત કે આઈસ્ક્રીમના સથવારે  ‘ હાય ગરમી હાય ગરમી ‘ કરતા ઘરમાં પડ્યા રહો તો પણ ઉનાળાની સાંજ પડે કે એમ થાય આ હે જીવને હવે કાયક ટાઢક થઇ ..!! શિયાળામાં ભલે સવારે વોકિંગ કરવાનો રીવાજ હોય પણ  ઉનાળાની સાંજે કે રાત્રે ચાલવા નીકળો અને એ જે હળવો વાયરો મનને અને તનને ઠંડક આપે એ મજા જ અલગ ..!! તો શક્ય હોય તો ઉનાળાની સાંજે કે રાત્રે અગાસી પર સુવાની અને એ ઠંડકભર્યા વાતાવરણમાં ખુલ્લા આકાશ સાથે વાતો કરવાની મજા  બીજી કોઈ સિઝનમાં ક્યાં ? બહુ ગરમી લાગે તો વોટરપાર્ક , સ્વીમીંગપુલ કે ( જો રહેવા દીધી હોય તો ) ગામની નદીમાં પડ્યા રહેવાની મજા બીજે ક્યાં ? ઉનાળામાં જ જુદી જુદી ફ્લેવરના પાઉડર , પરફ્યુમ કે ડીઓ છાંટવાની મજા તો છે જ પણ સાથે સાથે નહાવાના ચોર ને પણ દિવસમાં બે-ત્રણ નહાવાનું મન થઈ જાય એ પણ મજા જ કે નહિ ? અને એ નહાયા પછી અને પરફ્યુમો છાંટ્યા પછી હળવા કપડા પહેરવાની મજા ..!! ઉનાળો એટલે ફ્રીઝકોલ્ડ પાણીના શીશાને ગોળી મારીને માટલાનું પાણી પીવાની મજા ..!! ઉનાળો એટલે સદરા, લીનન , શોર્ટ્સ સાથે દોસ્તી …ઉનાળો એટલે જાતજાતના મસાલાની સોડમથી ઉભરાતું ઘર ……ઉનાળો એટલે એકદમ સાફસુથરા આકાશથી શરુ થતી સવાર …ઉનાળો એટલે ચિલ્ડ એસીમાં બેસીને ‘ બહુ ગરમી છે ‘ કહેવાના દિવસો …ઉનાળો એટલે ગામ કે શહેરમાં કેટલા બગીચા અને વોટરપાર્ક છે એની ગણતરી કરવાના દિવસો…ઉનાળો એટલે ‘ લીમડો તો પીવો જ જોઈએ ‘ ની મજા  ….ઉનાળો એટલે ‘ ગોગલ્સ ‘ ઠબકારીને હીરો બનવાના દિવસો …. ઉનાળો એટલે આળસુ થઇ જવાની મજા … ઉનાળો એટલે કોયલ નું કુહુ કુહુ …., ઉનાળો એટલે  ………!!!!!  આ ઉનાળે એકાદ-બે આઇપીએલ મેચ ભલે મિસ થાય પણ સાંજે કે રાત્રે અગાસી કે બગીચામાં જઈને બળબળતી બપોર પછીની ટાઢક જરૂર માણજો નહીતર ઉનાળો હજુ વધુ ‘ હોટ ‘ થશે….!!!!!

ઠંડક :

“ ગરમીએ ગાભા કાઢ્યા “ – સૌરાષ્ટ્ર બાજુના અખબારોમાં આકરા ઉનાળા વિશેનું એક હેડીંગ …!!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ” નમસ્કાર ગુજરાત – ઓસ્ટ્રેલીયા ” – કોલમ ” પરબ ” એપ્રિલ ૧૮

 

આ “ લીકેજ “ રોકવું અઘરું છે ……!!!!!

Featured

આ “ લીકેજ “ રોકવું અઘરું છે ……!!!!!

વર્ષ ૨૦૧૩-૧૪ તે વખતે હજુ પણ લોકપ્રિય અને હવે નામશેષ થઇ ચુકેલી યાહુ પરથી લગભગ ૫૦ કરોડ લોકોના ડેટા લીક …..મેં-૨૦૧૪ શોપિંગ સાઈટ ઇબે પરથી ૧૪ કરોડ યુઝર્સના પાસવર્ડ અને ડેટા લીક …..વર્ષ ૨૦૧૬ એડલ્ટ ફ્રેન્ડ ફાઈન્ડર નામની નામીચી વેબસાઈટ પરથી લગભગ ૪૦ કરોડ લોકોના ડેટા લીક …..વર્ષ ૨૦૧૭ ઇકવીફેક્સ નામની સાઈટ પરથી ૧૫ કરોડ લોકોના ડેટા લીક …અને હવે ફેસબુક પરથી અંદાજે ૫ કરોડ લોકોના ડેટા લીક …..!!!!! ઇતના સારા લીકેજ ઔર વો ભી બાર બાર કયું ભાયા…..? સવાલ અઘરો છે તો જવાબ એનાથી પણ અઘરો છે . સાલું દુનિયામાં મફત કાઈ મળતું નથી એ ફરી એકવખત આ ડેટા લીક મામલે સાબિત થઇ ગયું ..!!! હોંશે હોંશે અને મોટા ઉપાડે વગર વિચાર્યે અજાણ્યા કે જાણીતા એપ ડાઉનલોડ કરતા લોકો માટે આ જબરી લાલબત્તી છે …!!!

સાઈબર નિષ્ણાતો વારંવાર એક વાતની ચેતવણી આપતા જ રહેતા હોય છે કે અજાણી કે શંકાસ્પદ લાગતી કોઈ પણ લીંક પર ક્લિક કરવી નહિ …એ વાયરસ પણ હોય શકે છે અને ફીસ્સી લીંક પણ કે જેના પર ક્લિક કરતા જ તમે કોઈ અજાણ્યા સર્વર પર કે વેબપેજ પર જઈ ચડો છો અને પછી લાલચમાં તમારી માહિતી આપી બેસો છો ..!! હજુ હમણાં જ ઘણા બધાને વોડાફોન ના નામે એક ઈમેલ આવ્યો હશે કે એઝ એ લોયલ કસ્ટમર તમને આઈફોન એક્સ ઇનામમાં લાગ્યો છે , આ લીંક ક્લિક કરો ..!! જેવી એ લીંક ક્લિક કરો કે તરત જ ભળતી સાઈટ પર લખેલું આવતું કે એક ડોલર ટોકન મની પે કરો અને મેળવો તમારો આઈફોન …!! લોલ્ઝ ઘણા આ ઝપેટમાં આવી ગયેલા ..અસલમાં કોઈને આઈફોન મળ્યો કે નહિ એ ખબર નથી પણ એક ડોલરની લાલચે તમારું એડ્રેસ, ક્રેડીટ કાર્ડ ડીટેલ અને મોસ્ટ પ્રોબેબ્લી તમારો પીન તો એ સાઈટના ગુરુઘંટાલોના હાથે ચડી જ જાવાનો ,,,!! ખેર દુનિયા ઝૂકતી હૈ ઝુકાનેવાલા ચાહિયે એ મુજબ ભલભલા અક્કલમંદ લોકો આ લાલચમાં આવી જ જાય ..!!!

ખેર વાત ડેટા લીકની કરી રહ્યા છીએ ત્યારે એક વાત લખી રાખો કે કોઈ પણ સોશિયલ સાઈટ કે કોઈ પણ એપ કશું જ મફત આપતા નથી સાથે સાથે એ પણ હકીકત છે કે હું કે તમે કોઈ પણ ડાઉનલોડ વખતની એક્સેસ પરમીશન પણ વાંચતા નથી જ . હજુ તાજેતરમાં જ એપલની સુરક્ષિત મનાતી ડેટા સ્ટોરીંગ ફેસેલીટી આઈ કલાઉડ પરથી સેલેબના અંગત ફોટાઓ લીક થયેલા જો કે એને લીકેજ કરતા હેકિંગ વધુ ગણાય પણ સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તમારા મોબાઈલમાં કે ઇવન પીસી પર ડાઉનલોડ થતા દરેક એપ તમારી પર્સનલ ચીજો વિશેની માહિતી એકઠા કરતા જ રહેતા હોય છે . સિમ્પલ દાખલો આપું , તમે ગુગલમાં જઈને કે બુકિંગ ડોટ કોમ જેવી કોઈ સાઈટ પર જઈને ઉદેપુરની કોઈ હોટેલની ઇન્ક્વાયરી કરશો એ પછીથી માર્ક કરજો કે કોઈ બીજી સાઈટ ઓપન કરશો તો પણ ઉપર-નીચે આજુ-બાજુ ક્યાય પર તમને ‘ હોટેલ્સ ઇન ઉદેપુર ‘ કે ‘ ચીપ ડીલ્સ ઓફ ઉદેપુર હોટેલ્સ ‘ એવી જાહેરાતો આવતી થઇ જ જશે ..!!! કેમ ભાઈ ? કારણ કે ગુગલે કે જે તે સર્ચ એન્જીને જાણી લીધું કે તમે ઉદેપુરમાં હોટેલ શોધો છો ..!!! તમારી એક એક હરકત જે તે એપ કે સાઈટ રેકોર્ડ કરતી જ રહેતી હોય છે ..બસ કઈક આવું જ છે આ ડેટા લીકનું પણ …!!!

ફેસબુકના ડેટા લીક વખતે ઘણાને એવું લખતા કે બોલતા સાંભળ્યા કે ફેસબુક આપણા ડેટા લઈને શું કમાઈ લેવાનું ? પણ હકીકતે તમારા ડેટાની તમને કિંમત હોય કે ના હોય પણ આધુનિક સાઈબર વર્લ્ડમાં એક એક ડેટા કોઈને કોઈ માહિતી તો આપતો જ રહેવાનો અને આ જ તો છે કમાણી ..!! હવે એ તો ખુદ ઝુકરીયાએ પણ કાબુલી લીધું છે કે કેમ્બ્રિજ એનાલીટીકાના એપ દ્વારા કરોડો લોકોનો પર્સનલ ડેટા કે જેમાં એમના ગમા-અણગમા જેવી વાતો સામેલ હતી એ લીક કરીને એનો ઇલેકશનમાં ઉપયોગ કરાયો હતો . ખેર આપણા ડેટામાં એવું શું હોય કે કોઈ લીક કરે એવી વાત કરવી એટલી જ સાચી છે પણ સાથે સાથે એ પણ સાચું છે કે તમારો લીક થયેલો ડેટા એ એક પ્રકારનું સર્વેક્ષણ જ છે કે જેના પરિણામો જે તે સાઈટ કે એપ વેચીને તગડી કમાણી કરતી હોય છે . શેરીઓમાં પ્રોજેક્ટના બહાને કશુક વેચવા નીકળીને પબ્લિક સર્વે કરતા છોકરાઓ કે મોલમાં એકાદ ફ્રી કિચેન કે પેનના બદલામાં તમને શું ગમે છે એવા ફોર્મ ભરાવતા પ્રમોશનલ ઇવેન્ટો જેવું જ આ ડેટા લીક કરીને કરાતું અને પછીથી લાગુ પડતાને વેચાતું એક સર્વેક્ષણ જ છે …!!!

આજે દરેક જગ્યાએ ઈમેલ અને મોબાઈલ નમ્બર આપવો અનિવાર્ય બની ગયો છે , ઇવન પિઝ્ઝા ખાવા જાવ તો એ પણ મોબાઈલ નમ્બર માંગે ( તારી ભલી થાય ચમના ..!! ) અને જો ના આપો તો પણ જ્યાં જરૂરી હોય એવી સરકારી કે બીજી જગ્યાએ આપેલા ઈમેલ અને મોબાઈલ નંબરો ધડાધડ માંડે વેચાવા …!! એ તો તમને ત્યારે ખબર પડે કે તમારા મોબાઈલ પર લોન – રિસોર્ટ કે બેંક જેવા લાગતા લોકોના ફોનો આવવા માંડે કે પછી ઇમેલમાં જુદી જુદી સાઈટો પરથી પ્રમોશનલ ઓફરોના મેલો આવવા માંડે . જગત ઓનલાઈન થતું જાય છે અને આપણે પણ . મુવી ટીકીટ , ફૂડ ઓર્ડર , હાઉસ ટેક્ષ વગેરે વગેરેમાં જ્યાં પણ પર્સનલ ડીટેલ શેર કરી કે પત્યું ….ઈમેલ્સ અને ફોનો ચાલુ …!!! તમારા નમ્બરને ઈમેલ એક સેકન્ડમાં માંડે વેચાવા …!! ઓબામાં નો કે રાહુલનો કે મોદીનો ઈમેલ તમારા ઇન્બોક્ષમાં આવે તો આપણેય માથું ખંજોળવા માંડીએ કે આને ક્યારે આપણે ઈમેલ આપેલો …??? ભારતના સંદર્ભમાં અને ફેસબુક ડેટા લીક પ્રકરણ વિષે વિચારીએ તો ઇન્ડીયામાં ડેટાનું વેચાણ મોટેભાગે પ્રોડક્ટ્સ વેચવા માટેના પ્રમોશન અને સર્વેમાં થાય છે તો ચૂંટણી સમયે આ જ ડેટા જરા જુદી રીતે ચુનાવી પાર્ટીઓને વેચાય છે ..!!

લોકેશન એક્સેસ હમેશા ઓફ રાખો અથવા જરૂર મુજબ જ વાપરો , થર્ડ પાર્ટી એપને બધી પરમીશન ના આપો , ભળતા-સળતા નામવાળા એપ ડાઉનલોડ ના કરો , બને એટલી ઓછી પર્સનલ સામગ્રી શેર કરો , મફતિયા લીંકો પર ક્લિક ના કરો , જુદા જુદા ડીવાઈસ પરથી લોગીન થવાનું ટાળો આવા અનેકો ઉપાયો તો છે છતાં પણ ગમે એટલા સેટિંગ બદલો કે ગમે એટલી સાવધાની રાખો પણ તમારી ઓનલાઈન ફૂટપ્રિન્ટ ગમે ત્યાંથી આ ડેટાચોરો પકડી જ લેવાના . અત્યારે બધાને ઓલ્વેઝ ઓનલાઈન રહેવું છે , ઓનલાઈન વ્યક્ત થવું છે , ઓનલાઈન ઓપન થવું છે – વિચારોથી , વસ્તુઓથી , એક્ટીવીટીઝ્થી એવામાં આ ડેટાચોરો માટે તમારી ડીજીટલ ફૂટપ્રિન્ટ શોધવી અઘરી નથી . આધારનો ડેટા લીક થવાનું બખડજંતર ચાલુ જ છે , વોટ્સએપ પણ આમાંથી બાકાત નથી જ . ઓટીપીના નામે તમારા મેસેજ રીડ કરી લેવાનું તો હવે જુનું બની ગયું છે , ગમે એટલા હોશિયાર રહો તો પણ આ ચોરો એકદમ શાતીર છે અને ગમે ત્યારે તમને શીશામાં ઉતારી જ દેવાના અને એનું કારણ છે તમારી ડીજીટલ ફૂટપ્રિન્ટ . હેકરો તો એક લાખ લોકોના ડેટા માત્ર પાંચ હજારમાં જ વેચે છે એ તો જાહેર વાત છે અને ઉપરથી આવા એપ્સ મફતમાં ડેટા લઈને લાખોમાં વેચે છે એ હવે જાણીતું થઇ ચુક્યું છે મોટાભાગના એપ્સમાં પ્રાઈવસી સેટિંગ આવે જ છે જે તમારી રીતે સેટ કરેલા હોવા છતાં પણ ઘણીવાર એપ અપડેટ થાય ત્યાર પછીથી એ ઓરીઝીનલ સેટિંગમાં આવી જતા હોય છે આ પણ એક પ્રકારની ડીજીટલ ચતુરાઈ જ છે જેમાં ઘણા લોકો ફસાઈ જાય છે . સવાલ ડેટા કીમતી છે કે નહિ એના કરતા પણ મારી ને તમારી પ્રાઈવસી પર તરાપ છે એમ વધુ કહી શકાય અને નબળા સાઈબર લો ને લીધે અને વગર વિચાર્યે વધતી જતી ડીજીટલ ફૂટપ્રિન્ટોને લીધે હાલ તો આને રોકવાનો કોઈ ઠોસ ઉપાય સાઈબર નિષ્ણાતો પાસે દેખાતો નથી ત્યારે યુઝર્સે જાતે જ પોતાની અક્કલ વાપરીને આવા લીકેજથી બચવું પડશે …!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૧૮ )

કાળિયારે કર્યો “ ટાઈગર “ નો શિકાર ……!!!!!

Featured

કાળિયારે કર્યો “ ટાઈગર “ નો શિકાર ……!!!!!

બે માસુમ અને નિર્દોષ તેમજ વન્યજીવ કાનુનથી પ્રોટેકટેડ હરણોનો શિકાર …..વીસ વીસ વર્ષથી કાનૂની ફેસલાનો ઈન્તેજાર અને બોલીવુડના સૌથી મોટા સેલીબ્રીટી / સુપરસ્ટાર એકટરને પાંચ વર્ષની જેલ……!!!! આ અસલી કહાનીમાં રોમાંચ છે ….સસ્પેન્સ છે ….ટ્વીસ્ટ છે અને અચ્મ્બિત કરતું ક્લાયમેક્સ પણ છે …!!! જી હા વાત છે બોલીવુડના ભાઈ સલમાનભાઈને પડેલી પાંચ વર્ષની જેલ સજાની …!!! સલમાનની ‘ બીઈંગ હુમન ‘ થી ‘ બીઈંગ આરોપી ‘ બનવાની વાત !!! જોધપુર કોર્ટમાં ગુરુવારે જજ દેવકુમાર ખત્રીએ ૧૧૫ દસ્તાવેજો , ૧૮ સબૂતો , નજરે જોયેલ સાક્ષી પુનમચંદ અને હરણોના ફરીથી કરવામાં આવેલા પોસ્ટમોર્ટમ રીપોર્ટને આધારે સલમાનને પાંચ વર્ષની જેલની સજા ફરમાવી ત્યારે જોધપુર કોર્ટની એ રૂમમાં ખામોશી છવાઈ ગયેલી …!!! ખત્રીસાહેબના એ ઐતિહાસિક ચુકાદા પર તરફેણ અને વિરુદ્ધમાં બહેસ શરુ થઇ ગઈ ..!! કોઈને એ વધુ પડતું લાગ્યું તો કોઈને બરાબર …!!! પણ ચુકાદો આપતા પહેલા જજ ખત્રીસાહેબે માર્ક કરેલા આ વાક્યો પણ સમજવા જેવા છે ..!

જજ ખત્રી નોંધે છે કે ‘ આરોપી પ્રખ્યાત કલાકાર છે અને એના દ્વારા થતા કાર્યોની સમાજ અને એને ફોલો કરતા લોકો પર અસર પડતી હોય છે છતાં પણ આરોપીએ બે નિર્દોષ વન્યજીવનો પોતાની મોજ-મજા માટે શિકાર કર્યો છે . એટલું જ નહિ પણ આરોપી હીટ એન્ડ રન , ફાયર આર્મ જેવા ગુનાઓ અગાઉ કરી ચુક્યો છે . મૂંગા અને સુરક્ષિત પશુઓની થતી હત્યાઓ અટકે તે માટે અને જાહેર જીવનમાં રહેલા લોકોને પોતાની જવાબદારી સમજાય એ માટે થઈને પણ આ કેસમાં કડકમાં કડક સજા થવી જોઈએ ‘ ખેર સલમાનને તો પાંચ વર્ષની જેલ પડી જ છે અને આ લખાય છે ત્યારે શુક્રવારે સલમાન જોધપુર સેન્ટ્રલ જેલમાં કેદી નંબર ૧૦૬ તરીકે સમય પસાર કરી રહ્યો છે અને એના વકીલો એને જામીન મળે એના માટે પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે . જો કે જામીન અંગે પણ ચુકાદામાં જજ ખત્રીસાહેબે લખ્યું છે કે ‘ આવા કેસમાં જામીન ના મળવા જોઈએ એટલું જ નહિ પણ યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયાનું પણ પાલન થવું જોઈએ “ એટલે હવે સલમાનને જામીન મળે છે કે નહિ એનો ફેસલો શનિવારે કે પછી સોમવારે થઇ શકે છે , કદાચ સલમાનને જામીન મળે પણ અને ના પણ મળે પણ આખીયે સ્ટોરીમાં રોમાંચક વાત એ છે કે સલમાન પુછ્ડે આવીને સલવાઈ ગયો છે …!!!

જી હા આવા જ અને આને લગતા અગાઉના ત્રણ કેસમાં બાઈજજત બરી થયેલો અને ઇવન હીટ એન્ડ રન કેસમાં પણ નિર્દોષ છુટેલા ભાઈ અને એના વકીલો એવા જ આત્મવિશ્વાસથી જોધપુર આવેલા કે આમાં પણ ભાઈને કશું નહિ થાય , પણ કાળિયાર કો કુછ ઓર હી મંજુર થા …!!! ગુરુવારનો ચુકાદો સલમાન અને બીજા ઘણા બધા લોકો માટે શોકિંગ હતો અને એમાં એક રીતે જોવા જાવ તો ન્યાયતંત્રનો વિજય હતો એમ કહી શકાય . કેમકે કાળિયાર કેસમાં શરૂથી જ કશુક જુદું જ રંધાય રહ્યું હોવાની આશંકા ન્યાયતંત્ર સહીત ઘણા બધાને પાડવા લાગેલી . શરૂઆત હરણોના ખોટા પોસ્ટમોર્ટમથી થયેલી જેને પાછળથી ફરીથી પોસ્ટમોર્ટમ દ્વારા સુધારવામાં આવી. જીપ્સી ચલાવનાર અને આ કેસનો મહત્વનો સાક્ષી હરીશ દુદાની પણ વર્ષો સુધી ગાયબ રહેલો કે રાખવામાં આવેલો જેને લીધે આ કેસ આટલો લાંબો ખેચાયો . ખાસ મહત્વનું એ છે કે આખોયે મામલો જેના દ્વારા બહાર લાવવામાં આવ્યો એ બિશ્નોઈ સમાજે છેલ્લે સુધી મક્કમ લડત આપી અને સામ-દામ-દંડ-ભેદને તાબે થયા વગર સલમાન જેવા પહોચતા સેલેબને સજા મળે એ માટેનો જંગ ચાલુ રાખ્યો …!!

પહોચતા એટલા માટે લખવું પડ્યું કે એ વાતથી કોઈ ઇનકાર કરી શકે જ નહિ કે સલમાન જેવા પૈસાપાત્ર અને પહોચતા અને ઉપરથી સેલેબ વ્યક્તિએ કેસને ઢીલો કરવામાં કે પોતાની તરફેણમાં કરવામાં કોઈ જ પ્રકારના પ્રયત્નો નહિ જ કર્યા હોય . ઈનફેક્ટ શરૂઆતમાં મૃત હરણોનું ખોટું પોસ્ટમોર્ટમ થયું એની તો કોર્ટે પણ નોંધ લીધેલી . ઇન્ફેક્ટ ૨૦૦૯મા આ જ બાબતે એક ઇન્ટરવ્યુંમાં સલમાને એવું કહેલું કે “ ઝાડીમાં ફસાયેલા કાળિયારને બહાર કાઢીને મેં તો એને પાણી પિવરાવેલું અને બિસ્કીટ ખવરાવેલા “ હવે આને સલમાનનો અતિ-આત્મવિશ્વાસ ગણવો કે પછી કેસને બીજે રસ્તે લઇ જવાનો પ્લાન એ તો એ જ જાણે પણ ગુરુવારે આવેલી સજા પ્રત્યક્ષદર્શીના નિવેદનના આધારે આપેલી છે કે જેણે સલમાન સહીત અન્ય કલાકારોને હરણનો શિકાર કરતા જોયેલા …!!! એમ તો શરૂઆતમાં કેસની ગંભીરતાને સમજી ના શકેલ સલમાને પછીથી આ કેસના શું પરિણામો આવી શકે એ બાબતે ચિતામાં હતો જ . એક ટીવી ઇન્ટરવ્યુંમાં જ્યારે એને લગ્ન અંગે પૂછવામાં આવ્યું તો એણે કહેલું કે ‘ મારી પર આટઆટલા કેસો છે એમાં લગ્ન કેમ કરવા ?” ખેર કદાચ પોતાની બેડબોય ની ઈમેજ સુધારવા જ એણે ‘ બીઈંગ હ્યુમન ‘ નામની સખાવતી સંસ્થા શરુ કરેલી અને એના દ્વારા ચેરીટીનું સારું કાર્ય કરતો હતો , પણ કોર્ટે જેમ નોંધ લીધી એમ કે ચેરીટી કરવાથી તમે આચરેલા ગુનાની સજા ટળી શકતી નથી …અને અંતે એ જ થયું …!!

નો ડાઉટ સલમાનને થયેલી સજા કરતા એ સજા થયા પહેલાનો ૨૦-૨૦ વર્ષ જેટલો સમય વધુ આકરો જ ગણાય કે જેની દલીલ સલમાનના વકીલે પણ કોર્ટમાં પેશ કરેલી પણ સલમાનના કેસ પરથી એક વસ્તુ તો દરેક સેલેબે સમજવા કેવી છે કે જાહેર જીવનમાં હોવ કે જ્યારે તમને લાખો લોકો ફોલો કરતા હોય ત્યારે સમાજ પ્રતિ તમારી કોઈ જિમ્મેદારી બને છે અને ખાસ તો તમારા આચરણથી ફોલોવરમાં કોઈ ખરાબ મેસેજ જાય નહિ એ જોવાની જવાબદારો બને છે . સાથે સાથે એ મેસેજ પણ જાય છે કે સેલેબ્સ અને પહોચતા લોકો દ્વારા કાયદાને હળવાશથી લેવો નહી કેમકે ભલે દેર સે હી સહી પણ કાનુન કાનુન કા કામ કરતા હી હૈ …!! કાળિયારના કેસમાં એક બાજુ સર્વસ્મ્પન્ન સલમાન અને એક બાજુ સામાન્ય કહી શકાય એવી બિશ્નોઈ કોમ્યુનીટી હતી કે જેને મન કાળીયાર એ ભગવાન ગણાય છે , છતાં પણ ભારતીય ન્યાયવ્યવસ્થા માટે એટલું તો કહી શકાય કે કોઈની પણ આગળ ઝુક્યા વગર ન્યાય તોળાયો અને એના માટે ન્યાયતંત્રની સાથે સાથે બિશ્નોઈ સમાજને એક સલામ તો બને જ છે ..

આજે બોલીવુડ કલાકારોને સલમાનને થયેલી પાંચ વર્ષની સજા ભલે વધુ પડતી લાગે પણ વન્યજીવોને બચાવવા માટે અને ખાસ તો સ્ટેટ્સ અને સ્ટારડમ કે પછી પૈસાના જોરે કાનુનની મજાક બનાવવા ઈચ્છતા એ દરેક વ્યક્તિ માટે આ ચુકાદો લાલબત્તી સમાન છે . એવું બને કે કાનુનમાં રહેલા છીંડાનો લાભ લઈને કદાચ સલમાનને જામીન મળી પણ જાય પણ એક વાત નિશ્ચિત છે કે બધું પૈસાના જોરે કે પ્રસિદ્ધિના જોરે ખરીદી શકાતું નથી એનો આ કેસ દાખલો છે . સાથે સાથે એ દરેક સેલેબ્રીટી માટે પણ દાખલારૂપ છે કે જેઓ એ નથી સમજતા કે સેલેબ્રીટી હોવું એ એક જવાબદારી છે – આચરણની જવાબદારી , વર્તનની જવાબદારી …!! સલમાનને ગુરુવારે જોધપુર સેન્ટ્રલ જેલમાં લવાયો એ સાંજે જેલના જેલર વિક્રમસિંઘે સાચું જ કહેલું કે ‘ જેલમાં આવતી વખતે જેમ બધા ને થાય છે એમ સલમાનને પણ થોડું ડીપ્રેશન હતું “ અસલમાં ૧૯૯૮ની એ રાત્રે સલમાનને ખુદને પણ એ ખ્યાલ નહિ હોય કે મોજ-મજા માટે કાળીયાર પાછળ દોડાવાતી જીપ્સી એક દિવસ એને જોધપુર જેલમાં કેદી તરીકે પહોચાડી દેશે …!! કાળિયાર શિકારનો આ ચુકાદો આવા અનેકો કેસો માટે મિસાલ અને ખાસ તો કાયદો બધા માટે સમાન છે એનો કડક સંદેશો આપી જાય છે .

વિસામો :

સલમાનને જોધપુર જેલમાં લવાયા પછી માહિતી આપતા જેલર વિક્રમસિંહને પત્રકારે પૂછ્યું ‘ જેલમાં કેટલા મચ્છરો છે ?’ વિક્રમસિંહ ઉવાચ : ‘ ગણ્યા નથી ….’!!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૮ એપ્રિલ ૨૦૧૮ )

ઈજ્જત નું ‘ ટેમ્પરીગ ‘……!!!!!!!

Featured

ઈજ્જત નું ‘ ટેમ્પરીગ ‘……!!!!!!!

આઈસીસી છેલ્લા ચૌદેક વર્ષથી ક્રિકેટ ટીમોને ફેર-પ્લે માટે સ્પીરીટ ઓફ ક્રિકેટ એવોર્ડ આપે છે કે જેમાં આખા વર્ષ દરમ્યાન જે તે ટીમે મેદાન ઉપર અને મેદાન બહાર કરેલી વર્તણુક ને વિજેતા થવાની પારાશીશી મનાય છે અને ઓવરઓલ ખરેખર જેન્ટલમેન ગેમ ગણાતી ક્રિકેટ રમતી કોઈ પણ ટીમ માટે આ એવોર્ડ જીતવો ગૌરવ ની અને ખરેખર ગેમ સ્પીરીટ થી ક્રિકેટ રમ્યા એવા સંતોષની લાગણી ગણી શકાય એવું આ એવોર્ડનું મહત્વ છે . આ ૧૪ વર્ષોમાં ન્યુઝીલેન્ડે સૌથી વધુ પાંચ વખત આ એવોર્ડ જીત્યો છે , ઇવન ઇંગ્લેન્ડ ( ૪ વાર ) શ્રીલંકા ( ૩ વાર ) , અને ભારત-પાકિસ્તાન ( ૧ વાર ) પણ આ એવોર્ડ જીતી ચુક્યા છે પણ અનેકો વાર વર્લ્ડ ચેમ્પિયન રહેલી ઓસ્ટ્રેલીયન ટીમ આ એવોર્ડ એક પણ વાર જીતી શકી નથી ….!!!! નવાઈ લાગી ને ?

જો કે આમાં નવાઈ પામવા જેવું કશું છે જ નહિ , ઓસ્ટ્રેલીયન ક્રિકેટ અને ક્રિકેટરોનો ઈતિહાસ ગવાહ છે કે જીતવાની લ્હાયમાં ને લ્હાયમાં ઓસ્ટ્રેલીયન ટીમના હાલના અને ભૂતકાળના અનેકો નામવર ખેલાડીઓએ ક્રિકેટને બટ્ટો લાગે એવી હરકતો કરેલી જ છે …!!! સ્લેજિંગ તો ઓસ્ટ્રેલીયન ક્રિકેટરોનું રામબાણ હથિયાર છે જ પણ સાઉથ આફ્રિકા સામેની કેપટાઉન ટેસ્ટમાં કેમેરામાં જે પકડાયું એ તો ખરેખર ક્રિકેટ પર કલંક જ કહી શકાય કેમકે એક તો બોલ ટેમ્પરિંગની એ ઘટના ક્રિકેટના નિયમોની વિરુદ્ધ છે બીજી ગંભીર વાત એ છે કે બોલ ટેમ્પર કરવાની કોશિશ કર્યા પછી પણ પકડાઈ ના જવાય એ માટે પ્રયત્નો કરવામાં આવ્યા અને સૌથી ગંભીર વાત એ છે કે આ આખીયે બોલ ટેમ્પરિંગ ઘટના એ એક-બે નહિ પણ સામુહિક રીતે અમલમાં મુકાયેલ છે . સાલું એ સમજ નથી આવતું કે લેહમેન , બેન્ક્રોફટ અને સ્મિથ જેવાઓને એવો કેવો ભરોષો હશે કે આપણે પક્ડાશું જ નહિ એ પણ સેંકડો કેમેરા તમારા પર ફોકસ હોય તો પણ ..!!! …તમતમારે છેડચોક બિન્દાસ સેન્ડપેપરવાળી ટેપ ઘસ્યા કરો દડા પર ….!!!!!!

ખેર સ્મિથ , વોર્નરને એક સાલનો ક્રિકેટ વનવાસ અને બેન્ક્રોફટને ૯ મહિનાનો તો કોચ લેહમેનની હકાલપટ્ટી જેવા કડક નિર્ણયો ઓસ્ટ્રેલીયન ક્રિકેટ બોર્ડ અને આઈસીસી દ્વારા તો આઇપીએલમાંથી પણ સ્મિથ , વોર્નરની હકાલપટ્ટી થઇ ચુકી છે એટલું જ નહિ પણ ‘ આરોપી ‘ ખેલાડીઓએ રડતા-રડતા મીડિયા સમક્ષ અમારી ભૂલ થઇ ગઈ એમ કબુલી લીધું પણ છે જ પણ સવાલ એ થાય છે કે પ્યોરલી સ્કીલ અને ટેકનીકથી રમાતી અને જીતાતી ક્રિકેટની ગેમમાં આવું કરવાની જરૂર શું પડી ? અને જો આખુયે ટેમ્પરિંગ કૌભાંડ જેના દ્વારા બહાર આવ્યું છે એ સાઉથ આફ્રિકન ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર ફેની ડી વિલ્યર્સની વાત સાચી માનીએ તો ઓસ્ટ્રેલીયનોએ આ અગાઉના ટેસ્ટમાં પણ બોલ સાથે અનીધીકૃત છેડછાડ કરી હોવાની આશંકા છે .ફેનીને ૨૫મી ઓવરમાં જ બોલ રીવર્સ સ્વીંગ થતા શંકા ગઈ અને એણે જ કેમેરામેનને ઓસીઝ ખેલાડીઓ પર વોચ રાખવાની સુચના આપેલી . મોટી સ્ક્રીન પર દડા પર પીળી પટ્ટી ઘસતો બેન્ક્રોફટ જ્યારે બધાએ જોયો ત્યારે કોમેન્ટ્રી ટીમ સહીત લાઈવ દ્રશ્યો જોનાર બધા જ આઘાતમાં આવી ગયેલા જો કે એ એક્સક્લુઝીવ ફૂટેઝ કેમેરામાં કંડારતા પહેલા કેમેરામેન ઓસ્કારને મેદાન પરના દરેક ઓસીઝ ખેલાડીઓ પર દોઢ કલાક એકદમ ઝીણવટપૂર્વકનું ફોકસ રાખવું પડેલું …તબ કહી જા કે બેનક્રોફટભાય દડા સાથે મસ્તી કરતા પકડાઈ ગયેલા ….!!!!

ખેર પકડાઈ તો ગયા અને પકડાઈ ગયા એટલે સ્વાભાવિક છે કે ભૂલ કબુલ કરવી જ પડે કેમકે સામે સચોટ પુરાવા હાજર હતા એટલે સત્યવાદી સ્મિથભાઈએ આખી ઘટના કેમ અંજામ આપી અને કોના કહેવાથી આપી એના વટાણા પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં વેરી દીધા – ઇન્ફેકટ વેરવા જ પડે ..!!! પણ વધુ ગંભીર વાત એ છે અને જેમ અગાઉ ફેની ડી વિલ્યર્સ ના કહ્યા મુજબ લખ્યું એમ કે પકડાયા નહિ હોય એવી કેટલી વાર ઓસીઝે બોલ ટેમ્પરિંગ કર્યું હશે ??? ફેની તો કહે જ છે કે મને તો અગાઉના મેચમાં પણ આવું કર્યું હશે એવી શંકા છે જ ..!! સજાના ભાગ રૂપે કોચગીરી છૂટ્યા પછી વતન પહોચેલા લેહમેને સાચું જ કહ્યું કે ‘ રમત જીતવા અગ્રેસીવ હોવું જોઈએ અને બધા હોય જ છે પણ આ વખતે અમે ઓસ્ટ્રેલીયનોએ બધી જ બાઉન્ડ્રી ક્રોસ કરી નાખી …!! ‘ ભૂરો હવે સાચું બોલ્યો …!!!! પણ સાથે સાથે લેહમેને એ પણ કહેવું જરૂરી હતું કે ઓસીઝ ખેલાડીઓએ ભૂતકાળમાં ક્યા ક્યા આવું કરેલું છે , કેમકે સો ટકા શંકા જાય જ કે ઓસીઝે આવું અગાઉ કર્યું જ હશે અને ઓબવિયસલી પકડાયા નહિ હોય તો જ એમને આટલો સાહસિક નિર્ણય લેવાનું મન થાય ..!!!

ક્રિકેટમાં ‘ બોલ ટેમ્પરિંગ ‘ કોઈ નવી ઘટના નથી કે કેપટાઉન ટેસ્ટમાં થયું એ કાઈ પહેલી વાર નથી થયું . આ અગાઉ ગ્રેટ સચિન સહીત ઘણા બધા ખેલાડીઓ આ ટેમ્પરિંગના ટેન્શનમાં ફસાઈ ચુક્યા છે . જો કે ‘ બોલ ટેમ્પરિંગ ‘ના સૌથી વધુ આરોપો પાકિસ્તાન ટીમ પર લાગેલા છે અને મજાની વાત એ છે કે જેને ક્રિકેટમાં રીવર્સ સ્વીંગ કહેવાય અને બોલ રીવર્સ સ્વીંગ થાય એટલા માટે એની એક તરફની સપાટી વધુ ખરબચડી બનાવી દેવી કે વધુ શાઈનીંગવાળી કરવા માટે અનીધીકૃત રીતે બોલ સાથે છેડછાડ કરાય છે એ રીવર્સ સ્વીંગની ક્રિકેટ જગતને ભેટ પણ પાકિસ્તાની ક્રિકેટરોએ જ આપેલી . ૧૯૭૦મા પાકિસ્તાની પેસ બોલર શરફરાઝ નવાઝ આનો જનક કહી શકાય પછી આ ‘ વિદ્યા ‘ ઇમરાન , વકાર અને શોએબ અખ્તર સુધી પહોચી , એમ તો ઓસીઝ ફાસ્ટ બોલર ડેનીસ લીલી પણ આમાં માહિર બનેલો અને ઈંગ્લીશ કાઉન્ટી રમતા પાકિસ્તાની ખેલાડીઓ પાસેથી આ કળા ઈંગ્લીશ બોલરો પાસે પણ પહોચી . આપણે મનોજ પ્રભાકર થી ઝહિર ખાન સુધી આ વિદ્યા પહોચેલી જો કે હવે તો રીવર્સ સ્વીંગ બધા બોલરો કરી શકે છે અને બહુ કોમન છે …!!!

પણ આ કોમન લાગતું ‘ રીવર્સ સ્વીંગ ‘ તો દડો જુનો થાય ત્યારે જ શક્ય બને અને ખાસ તો ગ્રીન પીચ અને ગ્રીન ગ્રાઉન્ડ હોય તો દડાને રફ થતા થતા ઘણી ઓવરો થઇ જાય . તો હવે કરવું શું …? હાજીર છે સ્મિથ-લેહમેન બ્રાંડ ફોર્મ્યુલા … ‘ બોલ ટેમ્પરિંગ ‘!!! જો કે આમાં ખાલી ઓસ્ટ્રેલીયનોને એકલાને દોષ દેવો પણ નકામો છે કેમકે આ અગાઉ ડેનીસ લીલીનો ફેમસ વેસેલીન કાંડથી શરુ થઈને ઘણા ક્રિકેટરો આમાં ફસાઈ ચુક્યા છે . સને ૨૦૦૦માં તો આ મામલે વકાર યુનુસને સસ્પેન્ડ પણ કરવામાં આવેલો . વસીમ અક્રમ પર પણ આ આરોપ લાગી ચુક્યો છે . ઈંગ્લીશ કપ્તાન આર્થરટન ખિસ્સામાં ધૂળ ભરીને એનાથી ‘ બોલ ટેમ્પરિંગ ‘ કરતા ઝડપાયેલો અને દંડ પણ લાગેલો તો સાહીદ અફ્રીદી દાંતથી દડાને ખોતરતો ઝડપાયેલો તો જેના વિરુદ્ધ રમતા સ્મિથને આવું સુઝ્યું છે એ આફ્રિકન કપ્તાન દુ પ્લેસીસ પર પણ બે વાર ‘ બોલ ટેમ્પરિંગ ‘ નો આરોપ અને દંડ લાગી ચુક્યા છે . તો આ જ આફ્રિકા સામે ૨૦૦૧ ની સીરીઝમાં ગોડ સચિન પર ‘ બોલ ટેમ્પરિંગ ‘ મામલે એક મેચનો પ્રતિબંધ લાગી ચુક્યો છે .

ખેર જેમ ગૌતમ ગંભીરે ટ્વીટ કર્યું કે “ મને સ્મિથ ચીટર નથી લાગતો પણ મેચ જીતવા માંગતો ડેસપ્રેટ લીડર લાગે છે , હા એણે જે રીત અપનાવી એ સંદેહાત્મક અને ખેલભાવનાથી વિપરીત કહી શકાય ..” તો ગાંગુલીએ તો સ્પષ્ટ જ કહ્યું કે ‘ સ્મિથનું આ પગલું નર્યી મુર્ખામી જ કહેવાય ‘ તો માંજરેકરનું કહેવું છે કે આ થોડી વધુ કડક સજા કહેવાય કેમકે બોલ ટેમ્પરિંગ મેચ ફિક્સિંગ જેવો અપરાધ નથી . માંજરેકરનું લોજીક છે કે આફ્રિકન કેપ્ટન બે વાર બોલ ટેમ્પરિંગમાં ફસાયો અને બંને વાર દંડ સાથે છોડી મુકાયો . ખેર મુર્ખામી કહેવાય કે ફિક્સિંગ જેવો આરોપ કહેવાય કે જે કહેવાય તે પણ હકીકત એ છે કે સ્મિથ-વાર્નર-લેહમેન-બેન્ક્રોફટ ની આ હરકતે ઓસ્ટ્રેલીયન ક્રિકેટ અને ક્રિકેટરની આબરુને તળિયે લાવી દીધી છે , એક નિમ્નતમ સ્તર પર ક્રિકેટ ઓસ્ટ્રેલીયા પહોચી ગયું હોય એવું ઓસ્ટ્રેલીયા અને જગતભરના ક્રિકેટ ચાહકોને લાગી રહ્યું છે . ક્રિકેટની રમતને આમ પણ મેદાન બહારના પરિબળો ખુબ જ અસર કરતા હોય એવા બનાવો છેલ્લા વર્ષોમાં રમ્યા છે એટલામાં ક્રિકેટ ચાહકો એટલીસ્ટ એટલી તો આશા રાખી જ શકે કે ઓન ફિલ્ડ ખેલાડીઓ મૂળ ખેલભાવનાથી રમે …!!! બાકી આવી ( જાણીજોઈને ) મુર્ખામી કરતા ખેલાડીઓ માટે એકાદ વર્ષ નહિ પણ આજીવન પ્રતિબંધ જ હોવો જોઈએ તો જ ખબર પડે કે જેન્ટલમેન ગેમને ટેમ્પર કરવાથી શું પરિણામ મળે …!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧ એપ્રિલ ૨૦૧૮ )

બી પોઝીટીવ ‘ કેપ્સ્યુલ : વ્યસ્ત રહો , મસ્ત રહો ……!!!!!!!

Featured

બી પોઝીટીવ ‘ કેપ્સ્યુલ : વ્યસ્ત રહો , મસ્ત રહો ……!!!!!!!

‘ આલ ઈઝ વેલ ‘…..’ આલ ઈઝ વેલ ‘….થ્રી ઇડીયટનો આમીર ઇડીયટ નહોતો કે વારેવારે આ આલ-વેલનો મંત્રજાપ કરતો રહેતો હતો …આ મહામૃતુંન્જ્ય મંત્ર તો હતો બી પોઝીટીવનો …આ મંત્ર હતો ડર કે આગે જીત નો …આ મંત્ર હતો દિમાગમાં ઘુસવા મથતા કે ઘુસી ચુકેલા ડર કે નેગીટીવ થોટ્સને હટાવવાનો ….આ મંત્ર તો હતો દિલને દિલાસો આપવાનો …દિમાગને સાંત્વના આપવાનો …કે બકા ડરના મના હૈ …સબ ઠીક હો જાયેગા ….!!! ખેર કોઈને આમીરનો આ ઓલ ઈઝ વેલ જો બોલીવુડીયા તકિયા કલામ લાગે તો જસ્ટ ફોર યોર ઇન્ફો કે જીવનમાં ‘ બી પોઝીટીવ ‘ રહેવા માટેનો આ બોલીવુંડીયા નહિ પણ જિંદગીનુમા શ્લોક કહી શકાય ….!!! જાણતા અજાણતા પણ આમીરના આ ડાયલોગને જીવનમાં વણી લ્યો તો પછી ‘ બી પોઝીટીવ ‘ ની કેપ્સ્યુલો ગળવાનો વારો નહિ આવે ..!!!!

પોઝીટીવીટી કે સકારત્મકતા એ જીવનનો એક એવો મસ્ટ હેવ મેચ છે કે જેમાં તમારે દરેક બોલે રન બનાવવા જ પડે , જો જિંદગીની મેચમાં રન-આઉટ ના થવું હોય તો …!!! જિંદગી તમારી અનેક રીતે એકઝામ્સ લેતી રહે છે અને તકલીફ એ છે કે ઘણી વાર એકસાથે ઘણા પેપર આપવા પણ પડે છે અને એથી પણ વધુ તકલીફ એ છે કે જિંદગીની આ બધી જ એકઝામ્સમાં પાસ થવું અનિવાર્ય છે …આઈ મીન પાસ થવાની ભરપુર કોશિશ તો કરતી જ રહેવી પડે છે એવામાં નેગેટીવીટી જો હાવી થઇ ગઈ તો પછી છેલ્લા બોલે સિક્સર મારો તો પણ બે રનથી હારી જાવ એવું બને …!!! પોઝીટીવીટી કોઈ ક્લાસ , કોઈ લેકચર કે કોઈ બુકમાંથી થોડી મળવાની કે પોઝીટીવીટી કાઈ સવાર સવારમાં વોટ્સઅપમાં ઢગલામોઢે ટપકી પડતા મોટીવેશનલ મેસેજોથી થોડી મળે છે …એને તો કેળવવી પડે …એને તો ડેવલોપ કરવી પડે …એને તો સ્ટેપ બાય સ્ટેપ જીવનમાં ઉતારવી પડે …તબ કહી જા કે આપ કિસીકો બોલ શકે કે ‘ બી પોઝીટીવ ‘…!!!

કમનસીબી એ છે કે આપણી આસપાસ ઓલમોસ્ટ નેગીટીવીટીઓ જ પડેલી છે અને ડે બાય ડે એમાં વધારો જ થતો રહે છે . ૯૯% લોકો નેગીટીવ વાતો જ કરતા રહે છે …૯૯% માધ્યમો નેગીટીવ ખબરો જ બતાવતા રહે છે …અને પાછા આપણે બીજાને સલાહો આપતા ફરીએ કે ‘ કૈક પોઝીટીવ વાત કર બકા ..પોઝીટીવ વિચાર બકા ’!!! હવે એ તો આપણે નક્કી કરવાનું છે કે પોઝીટીવ વિચારવું કે નેગેટીવ …!!! ખેર જેટલા જેટલા લોકોને તમે જીવનમાં મળ્યા હોવ કે જેને તમે ‘ પોઝીટીવ પીપલ ‘ કહી શકો , જે પોઝીટીવીટીથી છલોછલ હોય એ લોકો કાઈ પોઝીટીવીટી લઈને જન્મ્યા નથી હોતા એ પણ મારી તમારી જેમ સામાન્ય માણસ જ હોય છે પણ ફરક એટલો હોય છે કે એ લોકો એ પોઝીટીવ રહેવાના અમુક નિયમો બનાવ્યા હોય છે અને એ નિયમોને એ લોકો ચુસ્તતાથી વળગી રહેતા હોય છે , પાલન કરતા હોય છે ..!!! આફ્ટર ઓલ બી પોઝીટીવ એ બીજું કાઈ નહિ પણ ‘ પ્લીઝ ડોન્ટ બી નેગેટીવ ‘ જ છે ને ….!!!

આ ‘ ડોન્ટ બી નેગેટીવ ‘ ની અમુક ફોર્મ્યુલા છે . જેમ કે કશુક નવું કરવાથી ના ડરો. જી હા કશુક નવું કરશો અને સફળ થશો તો સંતોષ થશે અને નિષ્ફળ જશો તો નાસીપાસ થયા વગર બીજા પ્રયત્નની હિમત આવશે અને આમેય ફેય્લોર ઈઝ ધ બાયપ્રોડક્ટ ઓફ સકસેસ ..!!! આનાથી ફાયદો એ થવાનો કે નેગેટીવીટી પર ધીરે ધીરે વિજય મેળવતા જશો . જો કે બી પોઝીટીવ માટે તો એમ કહેવાય છે કે નેગેટીવથી દુર રહો પણ ભાયા નકારાત્મક દુનિયામાં આ તો સાવ શક્ય પણ નથી જ ને ..!! ખેર પોઝીટીવિટીને વધુ ડેવલોપ કરવા માટે એક અમોધ સૂત્ર છે અને એ છે ‘ નો બડી ઈઝ પરફેક્ટ ‘ ..યસ કોઈ સમ્પૂર્ણ છે જ નહિ અને જે સંપૂર્ણ દેખાય છે એ આપણો ભ્રમ છે ..!! પોઝીટીવ વ્યક્તિ ટોટલ પરફેક્શન તરફ નહિ દોડતો હોય પણ જે છે , જે ઉપલબ્ધ છે પછી ચાહે એ વ્યક્તિ હોય કે સંજોગો એને પરફેક્ટ બનાવવાની કોશિશ કરતો હોય છે …..યસ્સ્સ્સ આ છે પોઝીટીવીટી ડેવલોપ કરવાની ઉત્તમ અપેક્ષિત ….!!! જે છે એ સ્વીકારો અને એને વધુ બહેતર કરવાની કોશિશ કરો તો આપોઆપ નેગેટીવીટી માય્રી ફરે હે ….!!!

ઓકે બી પોઝીટીવના આવા તો ઘણા ઉપાયો છે અને સેલ્ફ ડેવલોપ કરી શકાય એવા જ છે એમાંથી એક બહુ સરસ અને સટીક હોય તો એ છે ‘ વ્યસ્ત રહો ‘…!!! ઘરડા કહી ગયા છે ને કે ‘ નવરું દિમાગ શેતાનનું ઘર કહેવાય ‘ સાયકોલોજીકલી વિચારો તો પણ આપણું દિમાગ એકી સમયે એક જ પ્રવૃત્તિ પર કેન્દ્રિત થઇ શકે છે ધેટ મીન્સ કે કૈક ને કૈક કરતા રહેશો ( ઓબવિયસલી પોઝીટીવ જ સ્તો ) તો શેતાન તમારા દિમાગના ગમે એટલા દરવાજા ખખડાવે ને તો પણ એને ‘ નો એન્ટ્રી ‘ જ મળવાની …!!! જો તમે વ્યસ્ત રહો તો થશે એવું કે તમારી સમગ્ર શક્તિ , ધ્યાન એમાં જ લાગેલું રહેવાનું અને એને લીધે બીજા કોઈ નેગેટીવ વિચારો કે ધારણાઓના દરવાજા પણ બંધ જ રહેવાના …!! ચર્ચિલ રોજના ૧૮ કલાક કામ કરતા . કોઈએ એમને પૂછ્યું કે ‘તમારી પર ક્યારેય કોઈ ચિંતા કે એવા બીજા કોઈ બનાવો એ આક્રમણ નથી કર્યું ?’ ચર્ચીલે બહુ સરસ જવાબ આપ્યો કે ‘ મારી પાસે કરવા માટે કામ જ એટલું બધું છે કે બીજી કોઈ વાત પર વિચારવાનો સમય જ નથી ..!!” એ હુઈ ના બાત …!! મહાત્મા ગાંધી , અબ્રાહમ લિંકન જેવા વિશ્વનેતાઓ કે આજના મોદી જેવા નેતાઓ પણ પોતાની જાતને વધુ ને વધુ વ્યસ્ત રાખે જ છે ..!! સીધી વાત છે કે ખાલી દિમાગમાં ચિંતાઓ વધુ ઝડપથી કબજો જમાવી બેસે એ પહેલા દિમાગને કૈક ને કૈક ગમતી પ્રવૃતિમાં વાળો , પરોવો અને એમાં મચ્યા રહો …!! પછી ચિંતા ( યાની કી નેગેટીવીટી ) નું જ ચિંતા તા ચિંતા તા થઇ જવાનું …!!!

પ્રસિદ્ધ વૈજ્ઞાનિક લુઈ પાશ્ચર કૈક આવું જ કહેતા કે પુસ્તકાલય અને વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોમાં કાર્યરત લોકોને ના તો હ્રદયરોગનો હુમલો આવે છે ના તો અર્થહીન વિચારો માટે એમની પાસે સમય હોય છે .!! અર્થાત બીઝી રહેવાથી પોઝીટીવ રહેવાય કે નહિ એ અલગ વાત છે પણ નેગેટીવથી સ્ટે અવે તો રહેવાય જ એ નક્કી …!! વ્યસ્ત વ્યક્તિ ખાલી નેગેટીવ વિચારોને દુર હડસેલી શકે છે એટલું જ નહિ પણ સાથે સાથે જીવનને માણી પણ શકે છે , જીવનની આંતરિક સુંદરતા અને આનંદને પણ ઓળખી શકે છે , બીકોઝ વ્યસ્તતા એનામાં સમવોટ પોઝીટીવ રહેવાની એનર્જી વિકસાવતી રહેતી હોય છે . અને જો ખાલી સમય બચે જ છે તો કોઈક શોખ વિકસાવો ચાહે એ વાંચન હોય , રમત હોય . ચિત્રકામ હોય કે બીજું કઈ ..!! પણ ખાલી દિમાગને કૈક ને કૈક કામ આપતા રહો કે જે તમને ગમતું હોય પછી જુવો કોઈ મહાન પોઝીટીવ થીન્કર ભલે ના બનો પણ એટલીસ્ટ સાવ નકારાતમ્ક તો નહિ જ બનો …!!! આગળ કહ્યું એમ વ્યસ્ત રહેવાથી એક ફાયદો એ પણ થશે કે તમે નિરાશ ઓછા થશો કેમકે આખરે ગમતું કાર્ય કરતા જ નિષ્ફળ થશો તો દિલ કો શકુન મિલેગા કે કોઈ બાત નહિ આઈ હેવ ટ્રાઈડ એટલીસ્ટ …!!!

વિસામો :

આજકાલ વોટ્સઅપમાં ‘ ખિસકોલી અને અખરોટ ‘ વાળું અને ‘ ૪૦ વર્ષ પછી ઉચ્ચ શિક્ષિત અને અલ્પ શિક્ષિત બંને સમાન છે ‘ જેવા ફોરવરડીયા મેસેજોને અને ‘ વ્યસ્ત અને મસ્ત રહેવું એ જ છે સાચું બી પોઝીટીવ ‘ વચ્ચે દુરદુર સુધી ક્યાય સંબંધ નથી “!!! – આ તો એક વાત !!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૫ માર્ચ ૨૦૧૮ )

“ ગુગલ “ છે ને …..!!!!!

Featured

“ ગુગલ “ છે ને …..!!!!!

અચાનક બહાર જમવા જવાનો પ્રોગ્રામ બની ગયો અને આસપાસમાં કઈ નવી રેસ્ટોરન્ટ બની છે એ જાણવું છે ? – નો પ્રોબ્લેમ !! ..અજાણ્યા શહેર કે રસ્તાઓ પર કોઈને પૂછ્યા વગર ગંતવ્ય સ્થાને પહોચવું છે ? – નો પ્રોબ્લેમ !!! …કુટુંબમાં નવું બાળક જન્મ્યું છે અને કોઈક હટકે નામ રાખવું છે – નો પ્રોબ્લેમ !!!…દેશમાં કે ક્યાય પણ બ્રેકીંગ ન્યુઝ ઓન ધ વે જાણવા કે જોવા છે ? – નો પ્રોબ્લેમ !!!…શહેરમાં ચાલતી લેટેસ્ટ ફિલ્મ જોવી તો છે પણ એ ફિલ્મ વિષે જાણવું છે પછી જોવા જવી છે ?- નો પ્રોબ્લેમ !!!…તમારી માતૃભાષા સિવાયની ભાષામાં લખેલા લખાણને ઉકેલવું છે કે પછી બીજી ભાષાની વેબસાઈટ ને તમારી ભાષામાં જોવી છે ? – નો પ્રોબ્લેમ !!!…રજાના મુડમાં કોઈ નવી વાનગી બનાવવી છે પણ રેસીપી ખબર નથી ?- નો પ્રોબ્લેમ !!!… પરીક્ષા નજીક છે અને કોઈ અઘરા સવાલ કે દાખલાનો જવાબ નથી મળતો ? – નો પ્રોબ્લેમ !!! …આ નો પ્રોબ્લેમવાળા પ્રોબ્લેમ્સનું લીસ્ટ તો અનંત થઇ શકે એમ છે પણ આ બધા જ પ્રોબ્લેમ્સ ને નો પ્રોબ્લેમ્સ એટલા માટે કહેવું પડે કે એટ ધ એન્ડ આ બધા જ પ્રોબ્લેમ્સનું જેની પાસે નિરાકરણ છે એ ‘ ગુગલ ‘ છે ને ….!!!

જી હા બહેનો ઔર ભાઈઓ ….દુનિયા જેમ જેમ આધુનિક , ઇલેકટ્રોનિકલી એડવાન્સ થતી જાય છે એમ એમ વી ધ પીપલ વધુ ને વધુ આળસુ થતા જઈએ છીએ અથવા તો એમ કહીએ કે વધુ ને વધુ ઇન્ટરનેટ પર અવલંબિત થતા જઈએ છીએ અને એ આળસુપણા માટે જો કોઈ સૌથી વધુ જીમ્મેવાર હોય તો એ છે ‘ ગુગલ મહારાજ ‘…!!! જી હા પબ્લિક કે પાસ વક્ત બહોત કમ હૈ ઓર કામ બહોત જ્યાદા ….તો એવામાં નાની કે મોટી કોઈ પણ માહિતી બેઇઝ્ડ મુશ્કેલીઓનો એક જ તોડ છે ..અને એ છે ગુગલ …!!! ‘ વેઇટ ગુગલ કરી લઉં “ કે પછી ‘ લાવ ગુગલમાં નાખી જોવ ‘ કે પછી ‘ યુટ્યુબ માં વિડીયો હશે જ “ …આવું હવે ઓલમોસ્ટ બધે સંભળાતું થયું છે અને મજાની વાત એ છે કે ૧૦૦ માંથી ૯૯ પ્રયત્નોમાં ગુગલ કે યુટ્યુબ માં પુછાયેલા સવાલનો સંતોષકારક જવાબ મળી જ રહે છે ..સંતોષકારક એટલે માટે લખ્યું કે ઘણીવાર સાચો જવાબ નથી પણ મળતો પણ છતાયે ગુગલની વિશ્વનીયતા બરકરાર છે ઈનફેક્ટ ઓલમાઈટી ની લગોલગ અને ક્યારેક તો એનાથી પણ વધુ ..!!! યુ કી યે તો ગુગલ નાં હુઆ ભગવાન હો ગયા ….!!!

જો કે આજના આર્ટીફીશીયલ ઈન્ટેલીજન્સવાળા હાઈલી ઇલેક્ટ્રોનીક જમાનામાં ગુગલ ભગવાનથી બિલકુલ કમ નથી એમ ચોક્કસથી કહી શકાય ..!!! ઈનફેક્ટ ભગવાનને પુછેલા સવાલનો જવાબ મળતા કદાચ વાર લાગે કે ના પણ મળે પણ ગુગલ દેવ અચૂક અને ત્વરિત રીપ્લાય આપે ..આપે અને આપે જ …!!! ૧૯૯૮મા ગેરેજમાં ગુગલ નો જન્મ થયો ત્યારે એના શોધકર્તાઓને સપને પણ ખ્યાલ નહિ હોય કે આવનારા બે દશકમાં એમની આ શોધ દુનિયાભરના લોકોની પહેલી પસંદ બની રહેશે ..!!!  જી હા ગુગલ શરુ થયું એ પહેલા યાહુ નો જમાનો હતો . યાહુ ઈમેલ અને યાહુ સર્ચ એન્જીન ઇન્થીંગ હતા . આજે બે દાયકા પછી યાહુ ઓલમોસ્ટ ભૂલાઈ ગયું છે અને ગુગલ ની અનેકો સેવાઓ હીટ છે …હીટ નહિ પણ સુપર હીટ છે એમ કહી શકાય અને એનું કારણ છે ગુગલ નું લોકોના જીવન સાથે વણાય જવું ..!!!

અને વણાઈ જવાનું કારણ પણ છે કે ગુગલે એક પછી એક એવી સેવાઓ ચાલુ કરી કે લોકોની સામાન્ય જિંદગી ને આસાન બનાવવામાં એ વધુ ને વધુ ઉપયોગી થતી ગઈ ,,!! ઈમેલ માટે જીમેલ છે તો વિડીયો માટે યુટ્યુબ ….બ્લોગીંગ માટે બ્લોગસ્પોટ છે તો રસ્તો શોધવા માટે ગુગલ મેપ્સ …મોબાઈલ એટલે દુનિયાની નમ્બર વન ઓપરેટીંગ સીસ્ટમ એન્ડ્રોઇડ છે તો વાંચન શોખીનો માટે ગુગલ બુક્સ છે …તો સમાચારો માટે ગુગલ ન્યુઝ .. શોશિયલ નેટવર્કિંગ માટે ગુગલ પ્લસ છે તો વિડીયો કોલિંગ માટે ગુગલ ડ્યુઓ …ભાષાંતર માટે ગુગલ ટ્રાન્સલેટ છે તો ફોટાઓ માટે છે ગુગલ ઈમેજીસ !!!  ભલે કડવું લાગે પણ એ સત્ય છે કે ગુગલ આજે આપણી જિંદગી સાથે એ હદે વણાય ગયું છે કે ઉપર બતાવી એ ગુગલ સેવાઓનો લાભ ઓલમોસ્ટ લેતા જ રહીએ છીએ અને ભલે ખબર હોય કે કદાચ જવાબ નહિ મળે કે ખોટો મળશે તો પણ એકવાર તો હું ને તમે બધા જ ગુગલ પર સર્ચ કરી જ લઈએ છીએ …આઈ મીન ગુગલ ને પૂછી લઈએ છીએ ..!! અને ગુગલ પણ દૂધ માંગો તો ખીર પીરસે એની જેમ એકસાથે અનેકો જવાબ તમારી સમક્ષ હાજર કરી દે છે , પૂરી ઈમાનદારી અને કશું જ છુપાવ્યા વગર ..!!! ગુગલ પર સર્ચ કરતા કરતા સ્થતિ એવી બની ગઈ છે કે આપને ગુગલને ચલાવીએ છીએ કે ગુગલ આપણને એ નક્કી નથી થતું …!! એટલે તો ગુગલની પેટાકંપની આલ્ફાબેટના સીઈઓ એરિક કહે છે કે ‘ અમે જાણીએ છીએ કે તમે કોણ છો ? શું કરો છો ? શું શોખ છે ? અત્યારે ક્યા છો ? શું વિચારો છો ? અમારી પાસે તમારા દરેક સવાલના જવાબ છે “ એરિક તો એનાથી પણ આગળ વધીને કહે છે કે આવનારા વર્ષોમાં ગુગલ તમને એ પણ કહી દેશે કે આજે રજા છે તો તમારે શું કરવું જોઈએ થવા કઈ નોકરી માટે એપ્લાય કરવું તમારા માટે વધુ સારું છે – વગેરે વગેરે ..!!!

અને આના માટે ગુગલે ઓછી મહેનત નથી કરી ..!! જી હા ગુગલે પાછલા બે દશકમાં ઓલમોસ્ટ ૧૫૦ થી વધુ કંપનીઓ ખરીદી છે કે જેમાં ઈ-કોમર્સ , સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સેવાઓ આપતી કે આર્ટીફીશીયલ ઈન્ટેલીજન્સ જેવી કંપનીઓ સામેલ છે અને આ બધી એ જ કંપનીઓ છે કે જેની મદદથી ગુગલ દિવસે ને દિવસે વધુ બહેતર સેવાઓ આપી રહી છે . ન્યુઝ , બુક્સ , વેબ્સાઈટ , મેપ્સ , બ્લોગ્સ , જીમેલ , એન્ડ્રોઇડ , પિકાસા , યુટ્યુબ , વિડીયો શેરીંગ ઓર ના જાને ક્યાં ક્યાં …!!!! ગુગલ કેટલું યુઝર ફ્રેન્ડલી છે એનો અંદાજો એ વાત પરથી આવશે કે જયારે ૨૦૦૪મા જીમેલ લોન્ચ થયું ત્યારે યુઝરને ૧ જીબી સ્ટોરેજ આપતું હતું જ્યારે એ સમયે હીટ હોટમેલ આપતું હતું માત્ર ૨ એમબી ..!!! યુઝર્સને અપાતી આવી જ રજવાડી ટ્રીટમેન્ટને હિસાબે જ ગુગલ આજે માત્ર પ્રશ્ન પૂછવા માટેનું સર્ચ એન્જીન નથી રહ્યું પણ મનોરંજન થી લઈને મેપ અને વેધર થી લઈને વેર ટુ ગો સુધીની બધી જ માહિતીઓ માટેનું સૌનું પસંદીદા પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે …!!! ઇન્ટરનેટ ડેટા સસ્તા થતા ગયા એમ એમ ગુગલ ને એની આ બધી જ સેવાઓ વધુ ને વધુ વપરાતી થઇ અને આજે સિનારિયો એ છે કે ગુગલ દુનિયામાં સૌથી વધુ નેટવર્થ ધરાવતું બની ગયું છે ..!!!

જો કે ભલે શોધનાર માટે ગુગલ ભગવાન હોય પણ હકીકતે ગુગલ ભગવાન તો છે નહિ એટલે ગુગલના પરિણામોમાં પણ ભૂલો આવે જ છે કેમકે આખરે તો ગુગલ શોધ કરેલ શબ્દ કે માહિતીની ઇન્ટરનેટ પર અવેલેબલ બધી જ સામગ્રી તમારી સમક્ષ મૂકી દે છે અને જ્યારે ખબર પડે કે એમાંની માહિતી ભૂલભરેલી છે તો હટાવી પણ દે છે . ખાસ કરીને ગુગલ મેપ્સ પર આવી ભૂલોની સમભાવના વધુ રહે છે . બીજું કે ગુગલ નું મોબાઈલ ઓએસ એન્ડ્રોઇડ એક ઓપન પ્લેટફોર્મ હોવાથી એમાં પણ સ્કેમ અને ચીટીંગ ની ફરિયાદો વધુ રહે છે આમ છતાં પણ આજે જગતભરમાં એક સેકન્ડે ૬૦૦૦૦ થી પણ વધુ લોકો કશુક ને કશુક શોધવા ગુગલ ક્લિક કરે છે અને આ ક્લીકો ને સહારે ગુગલ દર સેકન્ડે ૬૦૦૦ થી વધુ રૂપિયા કમાય છે !!! ગુગલ ના આવનારા સંશોધનો આપણા જીવન પર પકડ વધુ મજબુત બનાવવાના જેમકે ગુગલ રોબોટ પર કામ કરી રહ્યુછે તો ગુગલ હોમ થી ઘરના ઘણા કામ તો થઇ જ રહ્યા છે પણ હવે ગુગલ મોટા અને નાના મશીનોને પણ ગુગલ હોમ સાથે કનેક્ટ કરવા પર કામ કરી રહ્યું છે . ગુગલની ડ્રાઈવર વગરની કાર નું ઓલરેડી ટેસ્ટીંગ શરુ થઇ ચુક્યું છે તો ગુગલ એક એવા પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યું છે જેમાં તમે અંતરીક્ષમાં ગયા વગર જ અંતરીક્ષ યાત્રા કરી શકશો ..!!! હાથ લગાડ્યા વગર ઇશારાઓથી જ મોબાઈલ ઓપરેટ થાય એવી તકનીક પર ગુગલ આગળ વધી રહ્યું છે તો ગુગલ એન્ટીબોડીઝ દવાઓ પર પણ સંસોધન કરી રહ્યું છે !!! ટૂંકમાં ‘ ગુગલ ‘ વગર આપણને ચાલવાનું નથી એ નક્કી છે ….!!!!!!

ઠંડક :

ગુગલની ઓફિસની લોનમાં ઉગેલા ઘાસ કાપવા માટે મશીન નથી વપરાતું કેમકે એના અવાજથી કર્મચારીઓ ડીસ્ટર્બ થાય , એની બદલે આ કામ માટે ૨૦૦ બકરીઓ નોકરી પર રાખેલી છે ..!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( નમસ્કાર ગુજરાત ઔસ્ટ્રેલીયા – કોલમ ‘ પરબ ‘ માર્ચ ૨૦૧૮ )

પાણી ….પાણી રે …!!!!!

Featured

પાણી ….પાણી રે …!!!!!

હજુ તો ભરચક ઉનાળો શરુ પણ નથી થયો …માથું ફાડી નાખે એવી આકરી ગરમી પડવી બાકી છે …પાણી પાણીના પોકારો પાડવાનો ખરો સમય તો હજુ આવવો બાકી છે ત્યાં તો હજુ માર્ચ પૂરો પણ નથી થયો ને પાણીની રામાયણ શરુ થઇ ગઈ છે …વરસાદ તો છેક જુનમાં કે એના પછી આવશે ઈટ મીન્સ કે ઓલમોસ્ટ ચારેક મહિના પાણીની કિલ્લત ભોગવવામાં જવાના . ખાલી ગુજરાત જ શુકામ પણ દેશના મોટાભાગના રાજ્યો આ ઉનાળે પાણીની આકરી તંગી ભોગવવાના એ નક્કી છે …અને એ તંગી કેટલી આકરી હશે એ તો સમય જ કહેશે પણ એની કલ્પના માત્રથી અત્યારે તો વગર ગરમીએ પરસેવો વળી જાય એવું ચિત્ર ઉપસી રહ્યું છે . મધ્ય અને પશ્ચિમી ભારતમાં જળાશયોમાં પાણીના જથ્થામાં નોંધપાત્ર નહિ પણ અભૂતપૂર્વ ઘટાડો અત્યારથી જોવા મળી રહ્યો છે અને પાણીનું આ જળસ્તર છેલ્લા દસ વર્ષોમાં સૌથી નીચું છે …!!!! મતલબ કે જેમ જેમ ગરમીનો પારો ચડશે એમ એમ પાણીની જરૂરિયાતોમાં વધારો થશે અને એને પહોચી વળે એટલું પાણી જળાશયોમાં નથી તો સિમ્પલ વાત છે કે પાણીની રામાયણ હરેક ઘર – નગર – રાજ્યમાં ભજવાતી હશે ,,,!!!

૨૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮નો જળ સંશાધન મંત્રાલયનો એક અહેવાલ જણાવે છે કે મધ્યક્ષેત્ર મતલબ કે ઉત્તરપ્રદેશ , ઉત્તરાખંડ , મધ્યપ્રદેશ અને છતીસગઢના ૧૨ જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ માત્ર ૩૬ ટકાએ આવીને ઉભો રહી ગયો છે જે પાછલા ૧૦ વર્ષોના ૪૨ ટકા જેવા રેશિયોથી ઓછો છે . હવે આમાં પશ્ચિમી ક્ષેત્રની એટલે કે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર જેવાની વાત કરીએ તો આ ફિગર ૪૦ ટકા એ છે જે પાછલા વર્ષો કરતા ઓછો જ છે ..!! દેશના ઘણા વિસ્તારો આ ઉનાળે પાણીની સમસ્યાથી ત્રાહિમામ પોકારતા થઇ જવાના અને એમાયે આપણા ગુજરાતની વાત કરીએ તો સૌરાષ્ટ્ર જેવા ક્ષેત્રો માટે તો આમેય પાણી પાણીના પોકારો ગમે એટલો વરસાદ થાય તો પણ કાયમના થઇ ચુક્યા છે એવામાં આ વખતે ઓછા પાણીની ઉપલબ્ધી વધુ પોકારો કરાવશે એ નક્કી છે , અને એનું ટ્રેલર અત્યારથી જ શરુ પણ થઇ ચુક્યું છે . રાજ્યમાં જળસંકટ વધુને વધુ ઘેરું બનશે એના સંકેતો મળવાના શરુ થઇ ચુક્યા છે અને એનું કારણ છે જળાશયોમાં બચેલું પાણી …!!!

ઓફિશિયલી ઉત્તર ગુજરાતના જળાશયોમાં ૪૩ ટકા , દક્ષીણ ગુજરાતના જળાશયોમાં ૪૩ , મધ્ય ગુજરાતમાં ૬૦ અને દક્ષીણ ગુજરાતમાં ૪૩ ટકા જેટલું પાણી ભર્યું છે . પાણીના મુદ્દે સમૃદ્ધ ગણાતું ગુજરાત આ વખતે જળસંકટનો સામનો કરશે એવું લાગી રહ્યું છે કેમકે ગુજરાત પાણી માટે જેના પર હેવીલી નિર્ભર છે એ નર્મદા યોજના ઓલમોસ્ટ સુકાવામાં છે અથવા તો એમ કહો ને કે એમાં પાણીની માત્રા આખો ઉનાળો નીકળી શકે એવી પર્યાપ્ત માત્રામાં નથી . મધ્યપ્રદેશમાં થયેલા ઓછા વરસાદને લીધે નર્મદામાં પાણીની આવક ઓછી થઇ છે અને અધૂરામાં પૂરું નિયમ મુજબ જ પાણી ગુજરાત વાપરી શકે એમ છે જે રૂટીન કરતા ૪૦ ટકા જેટલું જ છે . સરકારે સિંચાઇ માટે પાણી બંધ કરી દીધું છે અને માત્ર પીવાનું પાણી બચાવવા પહેલી વાર પાણી પર પહેરો મુક્યો છે જી હા પાણીની ચોરી અટકાવવા એસઆરપીના જવાનો એ કે 47 જેવા આધુનિક હથિયારો સાથે નર્મદા મૈન કેનાલના કિનારે રાઉન્ડ ધી ક્લોક ચોંકી પહેરો ભરી રહ્યા છે .ગુજરાતના ઇતિહાસમા પહેલી વાર નર્મદાડેમમા ઘટતી જતી જળ સપાટી આગામી ઉનાળા માટે જળ સંકટ ઊભું કરી રહી છે . સૌરાષ્ટ્ર , મધ્ય ગુજરાત અને ઉત્તર ગુજરાતમાં હજુ માર્ચ પુરો થાય એ પહેલા જ સ્થિતિ ચિંતાજનક બની ગઈ છે . પીવાના પાણીની તકલીફની સાથે સાથે ખેતીની સિંચાઈ માટેનું પાણી મળવું પણ મુશ્કેલ બની ગયું છે . ગામેગામથી પીવાના પાણીની તંગીના સમાચારો રોજેરોજ મળી રહ્યા છે . જગતના તાતથી લઈને આમ આદમી સુધી સૌને પાણીની આ તંગીની ચિંતા સતાવી રહી છે

દરેકને પીવાનું પાણી અને ખેડૂતને સિંચાઈનું પાણી મળી રહે એ જોવી સરકારની ફરજ છે અને જે પ્રમાણે ગુજરાતમાં પાણીના બગાડની કે સરકારી મિસ-મેનેજમેન્ટની વાતો થઇ રહી છે એ જોતા સરકારે બહુ જલ્દીથી જ પાણી પહેલા પાળ બાંધવી જ પડશે કેમકે ફક્ત અને ફક્ત નર્મદા પર આધારિત આપણી પાણી વિતરણ વ્યવસ્થા આ વખતે ખોટવાવાની છે એવું લાગી રહ્યું છે . વિપક્ષો પાણીની સંભવિત તંગી માટે સરકારને જિમ્મેદાર ગણે છે, સરકારની અયોગ્ય જળનીતિને ગણે છે તો સરકાર ઉપરવાસ ઓછા વરસાદ કે ઓછી સંગ્રહતા ને ..!! જો કે સરકારી જવાબો એ વાતની ચાડી ખાય છે કે આ વર્ષે સરકાર જળસંગ્રહણ બાબતે સો ટકા બેદરકાર જ રહી છે અને સંભવિત જળસંકટ કુદરતી કરતા માનવસર્જિત વધુ લાગી રહ્યું છે …!! ખેર સરકાર એ વાતે આશ્વસ્ત છે કે વરસાદ આવે ત્યાં સુધીનું પાણી નું નેટવર્ક બરાબર ગોઠવેલું છે અને જનતાને મુશ્કેલી નહિ પડે પણ ર્એકબીજાને ખો આપતા આ રાજકીય પક્ષોની આખલા લડાઈમાં ગુજરાતની જનતા પાણી માટે તરફડે નહિ એ જોવું જરૂરી છે . ગુજરાતના અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રના ઘણા હિસ્સાઓ એવા છે કે જ્યાં પાણીની તંગી આમ વાત છે. રાજકોટ જેવા મેગાસિટીમાં તો માર્ચથી જ શુકામ પણ આખુયે વરસ પાણીના ટેન્કરો દોડતા હોય એની કોઈ નવાઈ નથી કે ઉત્તર ગુજરાતના છેવાડાના ગામોમાં આવી સ્થિતિ કાયમી હોય છે એ પણ કાઈ નવું નથી પણ અફસોસ અને વિચારવા જેવી વાત એ છે કે આટઆટલી પાણીને લગતી યોજનાઓ અને એ યોજનાઓમાં કરોડો રૂપિયાના ધુમાડા પછી પણ દર ઉનાળાની શરૂઆતમાં પાણીનો જીન બહાર આવીને ડરાવવા માંડે એ વાત કુછ હજમ નહિ હુઈ …!!!

ખેર પાણીની તંગી માટે સરકારને દોષ દેવો એકદમ વ્યાજબી તો છે જ કેમકે દરેકને પાણી મળી રહે એ જોવી સરકારની ફરજ છે પણ સાથે સાથે પાણી બચાવવાના કાર્યમાં વી ધ પીપલે પણ યોગદાન આપવું જરૂરી છે . વરસાદી પાણીના સંગ્રહ વિષે દર ચોમાસે કે ચોમાસા પહેલા ચર્ચાઓ અને આહવાનો થાય છે એને અમલમાં મુકવું દિવસે દિવસે જરૂરી બનતું જશે . વાહનો કે ગાડીઓ ધોવી કે પાલતું કુતરા નવડાવવા કે શેરીઓને અમસ્તી જ ધોઈ કાઢવામાં વપરાતા ( ઇન્ફેક્ત વેડફાતા ) પાણીનો બચાવ કરવો જરૂરી છે . પાણી હોય ત્યારે બિન્દાસ વેડફો અને ના હોય ત્યારે કકળાટ કરો એવું ના થાય એ માટે પાણીનો ખોટો બગાડ અટકાવવો જોઈએ . જરૂર ના હોય તો નળને બંધ કરતા શીખવું પડશે – પછી ભલેને હજુ પાણી બંધ થવામાં વાર હોય તો પણ ..!! પાણીની ચોરી કરતા લોકો પર આકરી કાર્યવાહી થવી જોઈએ તો શહેરો કે ગામડાઓમાં પાણીનો બગાડ કરનારાઓ પર કાનૂની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ પછી ચાહે એ કોઈ પણ હોય …!! હમણાં જ થયેલા એક સંશોધન મુજબ ૨૦૪૦ સુધીમાં વિશ્વમાં પીવાના પાણીની ગંભીર સમસ્યા ઉભી થવાની . ૨૦૨૫ સુધીમાં વિશ્વની ૨૫ અબજ જેવી જનતા પાણીની મુશ્કેલી ભોગવતી હશે તો ભારતની વાત કરીએ તો ભારતમાં આ મુશ્કેલી વધુ ગંભીર હશે કેમકે વિશ્વની ૧૮ ટકા જેટલી વસ્તી ધરાવતા આ દેશમાં પીવાના પાણીના સોર્સીસ માત્ર ૪ ટકા જેટલા જ છે એટલે પાણીનો વધુ બગાડ ધીરે ધીરે પાણીની મુશ્કેલીનો સમય વધુ ને વધુ નજીક લાવતો જશે .!!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૮ માર્ચ ૧૮ )

એક્ઝામ ટાઈમ : ‘ હાઉ ‘ નહિ પણ ‘ હિંમત ‘ જરૂરી છે ……!!!!!

Featured

એક્ઝામ ટાઈમ : ‘ હાઉ ‘ નહિ પણ ‘ હિંમત ‘ જરૂરી છે ……!!!!!

હજુ હમણાં જ રંગબેરંગી ધૂળેટી પસાર થઇ ગઈ ….વાસંતી વાયરાઓનું આગમન થઇ ચુક્યું છે …એ મુઆ માર્ચ શરુ થઇ ચુક્યો છે ….!!! એ મુઆ માર્ચ એટલા માટે કહ્યું કે આ મહિનામાં બે અભૂતપૂર્વ ઘટનાઓ પામર મનુષ્યજીવને વિહ્વળ કરી મુકવા માટે તૈયાર હોય છે …!!!! જી હા અને આ બંને અભૂતપૂર્વ ઘટનાઓની જો અગાઉથી તૈયારી ના કરી હોય તો પત્યું …..સર્વત્ર ટેન્શન ટેન્શનનો માહોલ છવાય જવાનો ….ખાસ કરીને ઘરમાં …!!! આ બંને ઘટના છે માર્ચ એન્ડીંગ + ઇન્કમટેક્ષ લફરા અને બીજી ઈમ્પો ઘટના છે બોર્ડની પરીક્ષાઓ ….!!! પહેલાવાળું બાપ્પાને જંપવા ના દે અને બોર્ડ વાળું બાબા કે બેબીને …!!! જો કે ઇન્કમટેક્ષ કે માર્ચ એન્ડીંગવાળું તો ઠીક કે ફક્ત પાપાને પરેશાન કરી મુકે પણ આ સાલ્લ્લું બોર્ડવાળું તો આખાયે ઘરને અને ઘરની સાથેસાથે સગા-વહાલા , આડોશી-પાડોશી બધાને ટેન્શન આપી દે …!!!! ‘ બેટા , આ બટેટા-પૌવા આમ ને આમ ઠરીને ઠીકરું થઇ ગયા …હવે છેલ્લે-છેલ્લે કેટલુક વાંચી લેવાની તું ? …….‘ ઓ પીંકુ , પેલા વી.સર વાળા આઇએમપી વોટ્સઅપ કર ને …!! ‘ ….’ એક વિષયના ત્રીસ લેખે લાખેક ખર્ચ્યા છે ટયુશનમાં ,,,જોઈ હવે શું રીઝલ્ટ આવે છે ..? ‘ : બસ હવે પંદર દિવસ કાઢવાના છે ..પછી તું’ય છુટ્ટો અને અમે’ય કાઈક હાશકારો કરીએ ‘….; આ અને આવા સેમ્પલ સંવાદો ૧૨ માર્ચથી શરુ થતી બોર્ડ પરીક્ષામાં અંદાજે પંદરેક દિવસ સંભળાશે ,,!!!!….. વેલકમ ટુ ધ વર્લ્ડ ઓફ એકઝામ્સ ……ઇમ્તિહાન્સ……પરીક્ષાઝ…….!!!!

‘ જિંદગી હર કદમ એક નઈ જંગ હૈ ….” જી હા જીંદગીમાં ડગલેને પગલે અનેકો જંગ , ઇમ્તિહાન કે પરીક્ષાઓ આવતી રહેતી હોય છે અને વી ધ પીપલ બચ્ચાવને એની આગોતરી પ્રેક્ટીસ માટે બોર્ડની પરીક્ષાઓનું સહેલું પેપર અઘરું કરીને ભણાવતા હોઈએ છીએ …!!! ના સમજાયું ને ? માર્કશીટમાં પાસ કે નાપાસનો થપ્પો લગાવવો આપણા માટે એટલો અગત્યનો છે કે બોર્ડની એક્ઝામ અને ખાસ કરીને ૧૦માં ની એકઝામને આપણે એવી રીતે ટ્રીટ કરીએ છીએ કે જાણે ૧૦ પછી કોઈ એક્ઝામ જ નથી આવવાની. ઠીક છે કે વિદ્યાર્થી તરીકે બાળક શું ભણ્યું એનું મૂલ્યાંકન આવી પરીક્ષાઓ કરે છે પણ સાથે સાથે એ પણ અગત્યનું છે કે એ કોઈ સફળતાનું સર્ટી નથી , કેમકે આગે ઔર ઇમ્તિહાન અબ ભી બાકી હૈ …!! બાળક સારું ભણે કે હોશિયાર બને કે પરીક્ષામાં અવ્વલ આવે એ તો મને ને તમને એઝ એ પેરન્ટ સો ટકા ગમે જ પણ આજકાલના ગોખણીયા અને ટયુશનીયા શિક્ષાગ્રહણ જમાનામાં જો આપણે એ ટકાવારી કે માર્કસને જ સ્ટેટ્સ સિમ્બોલ બનાવી લઈએ કે ‘ ઓછામાં ઓછા ૮૦ થી ઉપર તો ટકા આવવા જ જોઈએ ‘ આવું પ્રેસર બાળક પર નાખીએ તો આગળની ઈમ્તીહાનો બચ્ચું કેવી રીતે ક્લીયર કરવાનું ….? બાળકની લર્નિંગ કેપેસીટી જાણ્યા વગર વધુનો આગ્રહ રાખનાર પેરેન્ટ્સ જ અમુક અંશે બાળકની નિષ્ફળતા માટે જવાબદાર હોય છે…..વાંક પરીક્ષાર્થીનો છે કે પછી આપણી ( વધુ પડતી કે સમજ્યા વગરની ) અપેક્ષાઓનો ??? આ સવાલ ૧૦૦ માર્કનો છે અને છે પણ ફરજીયાત !!!!

ઓકે આઈ એગ્રી કે જમાનો બહુ જ કોમ્પીટેટીવ છે અને સાથેસાથે એ પણ સાચું છે કે હવે ઓછા ટકા સાથે સારું ભણવું લગભગ અઘરું થઇ ગયું છે અને એટલા માટે ભલે ટોપર નહિ તો પણ સ્પર્ધામાં રહી શકો એટલું તો રીઝલ્ટ લાવવું જ પડે પણ એ માટે માત્રને માત્ર એક્ઝામ રીઝલ્ટ જ ઓથેન્ટિક છે એવું માનવું જરા ભૂલભરેલું છે . આઈ મીન એક્ઝામનું જે પણ રીઝલ્ટ આવે એ ખરેખર તો એક નવી શરૂઆત ગણાવી જોઈએ ..ઇવન ફેલ થયા તો પણ ..!! બીકોઝ સફળ થાવ તો વધુ આગળ અને નિષ્ફળ થાવ તો એમાંથી કશુક શીખીને ફરી એકવાર પરીક્ષા સાથે બાથ ભીડવા તૈયાર ..હા નાસીપાસ થયા તો ગયા કામથી !! અને બાળક નાસીપાસ થાય નહિ એ જોવાની ફરજ પેરેન્ટની છે . નિષ્ફળતામાંથી શીખવું એ પણ એક પરીક્ષા જ છે ને ? નોનસ્ટોપ ગોખ્યા કરવાથી , સારા ટ્યુશન ક્લાસો કરવાથી , રમત-ગમત , ફિલ્મો, ટીવી વગેરે ઓલમોસ્ટ ઈસ્ટોપ કરી દેવાથી જ સારું રીઝલ્ટ આવશે એવું માનવું પણ જરા વધુ પડતું છે , બીકોઝ બાળકના દિમાગમાં જેટલું સંગ્રહી શકાતું હોય એટલું જ સંગ્રહાવાનું ..!! એક્ચ્યુલી જો બાળકના એક્ઝામ સુધીના અભ્યાસ કે સ્કુલ લેવલની કસોટીઓ ફોલો કરશો તો ખ્યાલ આવી જ જશે કે આપણો આઈનસ્ટાઇન બોર્ડમાં શું લાવવાનો કે લાવવાની ..!! આનાથી ફાયદો એ થાય કે કેપેસીટી ૫૦ ટકાની હોય ને તમે ૮૦ પ્લસની આશા રાખતા હોવ અને એ ના આવે ત્યારે દિલ ચકનાચૂર થવાનું હોય તો એમાંથી બચી જાવ અને તમારા કરતા તો બાળકને વધુ હાશકારો થાય …કેમકે તમારી વધુ પડતી આશાઓના ભાર હેઠળ એને જે પ્રેશર આવતું હોય છે એ પ્રેશર કોઈને કહી પણ ના શકે અને સહી પણ ના શકે એવી પરીશ્થીતી નિર્માણ કરતું જતું હોય છે જે ઘણીવાર જીવલેણ સાબિત થાય છે ..!!

એ વાત સાથે સહમત કે ૧૦ કે ૧૨ ના પરિણામો જ બાળકની આગળની જિંદગી , ભવિષ્ય નક્કી કરતા હોય છે અને બાળક પરીક્ષામાં સારો દેખાવ કરે , સારું પરિણામ લાવે એ જોવાની અને એને અનુરૂપ વાતાવરણ બનાવવાની જવાબદારી પેરેન્ટની જ હોય છે પણ એ જવાબદારીનો બોજ બાળકમાં વધુ પડતી અપેક્ષાઓ રાખવાના નામે ના હોવો જોઈએ કેમકે એ અપેક્ષાઓ ઘણીવાર બાળકને પોતાની રીતે ખીલતા , આગળ વધતા અટકાવતા હોય છે . જો કે કહેવાનો અર્થ એ પણ નથી કે બાળક ઓછું બુદ્ધિશાળી છે કે ઓછું હોશિયાર છે તો એને સ્વીકારી લેવું …હરગીઝ નહિ . પણ એની ક્ષમતાને જાણવી અત્યંત જરૂરી બની જાય છે અને પછી એ ક્ષમતામાં વધારો કરવા શું કરવું પડે એની તબક્કાવાર તૈયારી અગત્યની બની જાય છે . જો એની ક્ષમતાની ખબર હશે તો પછીથી સારી સ્કુલ્સ , મોંઘા ટ્યુશન કલાસીસ કે સતત ભણભણ કરાવવું કે નહિ એની પણ આપમેળે ખબર પડી જ જશે . બોર્ડના પરિણામોમાં ટોચમાં રહેલા વિદ્યાર્થીઓમાંથી મોટાભાગના રીક્ષા ચલાવતા , પંચરની કે કરિયાણાની દુકાનવાળા કે બિલકુલ ઓછા સાધનો ધરાવતા વાલીઓના સંતાનો જ હશે – આ તો એક વાત !! . બુદ્ધિ ખરીદવાથી ઓછી અને જન્મજાત અથવા તો યોગ્ય મહેનત અને પ્લાનીન્ગના લીધે વધુ મળે છે એ સ્વીકારવું રહ્યું , ક્રમબદ્ધ રીતે અને હકારાત્મક પદ્ધતિથી જો બાળકને અભ્યાસને લગતી સગવડતાઓ પૂરી પાડી હોય તો પરિણામ સારું જ આવશે .

પરીક્ષાને ડાઘીયા કુતરાને બદલે એક એવી દ્રષ્ટીએ લઈએ કે પરીક્ષા એ એક માત્ર પડાવ છે જીવનનો , આ કોઈ અંતિમ બિંદુ નથી જીવનનું , ઇસકે આગે જહાં ઓર ભી હૈ ..!!! કેમકે હવે તો અનેકો દિશાઓ , લાઈનો , અભ્યાસક્રમો અને સ્કોપ્સ છે જ . એટલે પરીક્ષાના વિઘાતક હાઉને મગજમાંથી કાઢીને બિલકુલ વિચલિત થયા વગર અને સફળ થાય તો સેલિબ્રેશન અને નિષ્ફળ થાય તો ‘ ડોન્ટ વરી – વિલ ફેસ એક્ઝામ અગેન ‘ એવું બાળકને બિન્દાસ કહેવાની જવાબદારી વિદ્યાર્થી કરતા વાલીની વધુ છે , ખાસ તો આ કઈ પહેલી કે છેલ્લી એક્ઝામ નથી જ એવું એના દિમાગમાં હળવાશથી ઘુસાડવું પડે અને પરીક્ષા સમયે પણ એને પોતાના પર વિશ્વાસ રાખતા શીખવાડવું પડે અને ખાસ તો નિષ્ફળતાની બીક સામે હિમત આપતું રહેવું પડે તો અને તો જ પરીક્ષારૂપી હાઉ કુમળા બાળ-માનસ પર હાવી નહિ થાય અને સરવાળે આગે આનેવાલી અનેકો અને વધુ અગત્યની એક્ઝામો એ વિધાઉટ એટીકેટી પાસ થઇ શકશે ..!!! ઓલ ધ બેસ્ટ ફોર એકઝામ્સ ….!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૧ માર્ચ ૨૦૧૮ )

શ્રી નું મોત અને મીડિયા રીપોર્ટીંગ : ડૂબી મરો !!!

Featured

શ્રી નું મોત અને મીડિયા રીપોર્ટીંગ : ડૂબી મરો !!!

“ ભારતીય મીડીયાએ શ્રીદેવીની મોતની ટ્રાયલ શરુ કરી દીધી છે “ આવું આપણા કોઈ અખબાર નહિ પણ અમેરિકાના પ્રતિષ્ઠિત અખબાર વોશિંગટન પોસ્ટે લખેલું ..!! વોશિંગટન પોસ્ટની આ ખબરના શબ્દે શબ્દમાં સચ્ચાઈ છે અને આ સચ્ચાઈ પાછળનું કારણ પણ આપણું મીડિયા જ છે …!! દેશથી દુર વિદેશી હોટેલમાં હિન્દી સિનેમાની અગ્રીમ અને કરોડો હિન્દી ફિલ્મ ચાહકોની માનીતી અભિનેત્રી રહસ્યમય સંજોગોમાં મૃત્યુ પામે તો સ્વાભાવિક છે કે એના મોતનું રહસ્ય જાણવાની તાલાવેલી એના ચાહકોને હોવાની જ …પણ અફસોસ એ વાતનો થયો કે જે રીતે મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા પર એ આખીયે ઘટનાની ચીરફાડ થઇ એનાથી પત્રકારિતા અને સમાચાર રજુ કરવાના માપદંડ પર એક સવાલિયા નિશાન જરૂરથી લાગી ગયું..!! ટીઆરપી અને બ્રેકીંગ ન્યુઝના જમાનામાં જીવતી ન્યુઝ ચેનલો અને અખબારોએ શ્રીદેવીના મોતનું રીપોર્ટીંગ સેન્ટીમેન્ટલ ઓછું અને સેન્સેશનલ વધુ કર્યું ..અને આ હું નહિ પણ શ્રીદેવીના ચાહકોથી લઈને શ્રી ને જાણનારા અને શ્રી ના અંગત લોકોનું પણ માનવું છે ..!!

ટીઆરપી અને ‘ અમે સૌથી પહેલા ‘ કે પછી ‘ ઓન્લી ઓન ધીસ ચેનલ ‘ કે પછી ‘ એક્સક્લુઝીવ ઓન …’ ના રૂપકડા લેબલો અને કોઈ સસ્પેન્સ થ્રીલર ફિલ્મમાં હોય તેવા બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝીક સાથે શ્રી ના મોતના સમાચારની એકએક નાની નાની વાતોને જે રીતે આપણા મીડીયાએ પેશ કરી એ જોયા પછી ચોક્કસ એમ સવાલ થાય કે દરેક સેલીબ્રીટી મોત કે એવી જ કોઈ ઘટના મીડિયા માટે અને ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રોનિક મીડિયા અને શોશિયલ મીડિયા માટે શું માત્ર તમાશો છે ? કે શું માત્ર દર્શકોને યેનકેન પ્રકારેણ પોતાની ચેનલ સાથે બાંધી રાખવાનો એકમાત્ર ઉપાય છે ? કે છે શું આ ખરેખર ‘ ખબરો કી ખબર ‘..??? શ્રીના મોતના સમાચારોના નોનસ્ટોપ લગભગ ૭૨ કલાક જેવા પ્રસારણ પછી ખબરોના દર્શકવર્ગનો એક જ સવાલ હશે કે શું આ જ છે સાચું પત્રકારત્વ ? શું આ જ છે કોઈ પણ સેન્સેટીવ ઘટનાનું બતાવી શકાય એવું રીપોર્ટીંગ ? શું ટીઆરપી ની લાલચમાં ભોગ બનનાર વ્યક્તિના પરિવારજનોની ભાવનાનો ભોગ લેવાય છે કે નહિ ..?

એવું નથી કે આવું પ્રથમ વાર જ બન્યું છે કે માત્ર ભારતીય મીડિયામાં જ બન્યું છે , વિદેશોમાં પણ બને છે જ પણ બીબીસી કે સીએનએન જેવી ચેનલો પર આવી જ કોઈ ઘટના વખતે જેને કહેવાય ને કે ‘ સેલ્ફ સેન્સરશીપ ‘ એ ઉડીને આંખે વળગતી હોય છે જેનો ભારતીય મીડિયામાં સમ્પૂર્ણ અભાવ જોવા મળે છે ..!! બેશક મીડીયાનું કામ સમાચાર આપવાનું જ હોય છે પણ એ ખરેખર સમાચાર હોવા જોઈએ ..!!! વિશ્લેષણ કરવાનું કામ મીડીયાનું ચોક્કસ હોય શકે પણ એમાં તથ્યો હોવા જોઈએ …!! પણ શ્રી ના મોતના સમાચારો જે રીતે સમાચાર ચેનલોએ રજુ કર્યા એ જોઇને ખરેખર એક પ્રશ્ન થાય કે મીડિયા ટ્રાયલ દર્શકો માટે ચલાવે છે ? ખરેખર સમાચારો માટે ચલાવે છે ? કે પછી માત્રને માત્ર ટીઆરપી માટે ? ચાલો માની લઈએ કે ટીઆરપી એ આજની સમાચાર ચેનલોની આવક માટેનું ફરજીયાત જરૂરીયાત છે તો પણ શું કોઈ જ તથ્યો કે ઠોસ પુરાવા વગર કોઈને અપરાધી બતાવી દેવા કે પછી ભોગ બનનાર વ્યક્તિનું ચરિત્ર ચિત્રણ કરવા માંડવું કે પછી નામ પણ સાંભળ્યા ના હોય એવા વિશેશ્ગનોને સ્ટુડીયોમાં બોલાવીને મારી મચડીને પોતાની લીટી સાચી કરવા માંડવી એ સમાચાર છે ? એ પત્રકારિતા છે ?

આખોયે લેખ એકપક્ષી ના લાગે એટલે માટે શ્રીના મોતને કઈ કઈ રીતે ન્યુઝ ચેનલોએ રજુ કરી એના થોડા ઉદાહરણો પણ જોઈ લો એટલે એમ નાં લાગે કે બેચારે ન્યુઝ્વાલે બેકસુર હૈ …!! શનિવારે રાત્રે આ ન્યુઝ બ્રેક થયા એ પછીથી શરૂઆતી દોરમાં કાર્ડીઅક એરેસ્ટની વાત થઇ . ઘણી ચેનલોએ શ્રી ની કોસ્મેટીક સર્જરી અને ડાયટ પીલથી શરૂઆત કરી અને એના લીધે કાર્ડીઅક એરેસ્ટ સુધી પહોચી ગયા ..!! ચેનલોના સ્ટુડીયોમાં કોસ્મેટીક સર્જનો એના લાભાલાભ ચર્ચવા માંડ્યા ..!! વાત કાર્ડીઅક એરેસ્ટથી બાથટબમાં ડૂબવા સુધી આવી તો ચેનલો એ ‘ મૌત કા બાથટબ “ બતાવવા શરુ કરી દીધા , ટબની ઊંડાઈથી લઈને આમાં કોઈ ડૂબી શકે કે નહિ એના પર સ્પેશિયાલીસ્ટો ચર્ચા કરવા માંડ્યા …!! એક એન્કર તો રીતસર બાથટબમાં જ બેસીને સમજાવા લાગેલો તો કોઈએ ગ્રાફિક બનાવીને બાથટબમાં તરતી શ્રી અને એની પાસે ઉભેલો બોની પણ બતાવી દીધેલો ..!!ઘણી ચેનલો તો અમરસિંહ જેવા રાજકારણીઓ સુધી પણ પહોચી ગઈ માત્ર એ જાણવા માટે કે શ્રી શરાબ પીતી હતી કે નહિ ? અને જો પીતી હતી તો કઈ બ્રાન્ડની ? બોનીના પાસપોર્ટ જપ્ત થવાના સમાચાર આવ્યા તો ચેનલો પર બોની અને શ્રી ની પ્રેમકહાનીની સાથે સાથે જ બંને વચ્ચે કોઈ અણબનાવ કે પછી હત્યાની થીયરી સુધી ‘ ન્યુઝ ડિટેકટીવો ‘ પહોચી ગયા …!! લગભગ દરેક ચેનલો પાસે બીજી ચેનલોથી કશુક જુદું કશુક ‘ એક્સક્લુઝીવ ‘ હતું …!! પછી ચાહે એ શ્રી ની સમ્પતિ હોય કે પછી બોની દેવાળિયો થઇ ગયો છે હોય કે પછી શ્રી ની અંગત જિંદગી વિષે હોય કે પછી શ્રીનું જ્યાં મોત થયું એ હોટેલ વિષે હોય …!!! અને સૌથી મજાની અને સમાચારની ભાષામાં ‘ અન-ઓફીશીય્લ ‘ વાત એ હતી કે આમાંથી કોઈ પણ પાસે ઓફિસિયલ માહિતી તો હતી જ નહિ ..બસ બધા જ દુબઈ પોલીસે ઇસ્યુ કરેલ ડેથ સર્ટી કે બીજા કાગળોને આધારે નોન-સ્ટોપ સ્ટોરીઓ ચલાવતા હતા …!!! આને પત્રકારત્વની ભાષામાં ‘ ટેબલ સ્ટોરી ‘ કહેવાય છે .એનાથી પણ મજાની વાત એ છે કે જેવું દુબઈ ઓથોરીટીએ એન.ઓ.સી. આપ્યું અને કેસ ક્લોઝ કરવાની જાહેરાત કરી એ સાથે જ લગભગ બધી જ ચેનલોએ છેલ્લા બે-ત્રણ દિવસથી એમણે ચલાવેલી હત્યા-શરાબ-ટેન્શન જેવી સ્ટોરીઓને એક ઝાટકે જ પૂર્ણવિરામ આપી દીધું ….!!!! ઈનફેક્ટ શ્રી ની સ્મશાનયાત્રાના દિવસે જ ચિદમ્બરમના પુત્રની સીબીઆઇએ ધરપકડ કરી તો લગભગ રિપબ્લિક અને ટાઈમ્સનાઉ જેવી ચેનલો તો શ્રી ની બદલે ચિદમ્બરમવાળું નોનસ્ટોપ ચલાવવા લાગ્યા ….!!

યસ , ન્યુઝ ચેનલો માટે કોઈ સમાચાર ત્યાં સુધી જ સમાચાર અને ચલાવવા લાયક સમાચાર છે કે જ્યાં સુધી બીજી કોઈ ઘટના બને નહિ , જેવી બીજી કોઈ ઘટના બને કે આગલા સમાચાર ધીરે ધીરે ચાર્મ ગુમાવવા માંડે …!! ‘આપણે આપણા માટે સેન્ટીમેન્ટલ છીએ પણ બીજા માટે જજમેન્ટલ ‘ બેશક શ્રી જેવી લોકપ્રિય અભિનેત્રીના નિધન પર લોકોની જીજ્ઞાસા વધી જાય અને એને સંતોષતા સમાચારો રજુ કરવા માધ્યમોની ફરજ પણ ગણાય પરતું એ જીજ્ઞાશા સંતોષવામાં ને સંતોષવામાં માધ્યમો બે ડગલા આગળ જતા રહ્યા અને સરવાળે પોતાની આબરૂ હાંસીપાત્ર થઈને ખોઈ બેઠા ..!! આ વાંચો સમાચાર માધ્યમના જ લોકોએ આ કોઈ પણ તથ્યો વગર નોનસ્ટોપ ચાલેલા મીડિયા ટ્રાયલ વિષે શું કહ્યું એ .બરખા દત્તે તો કહ્યું કે આવી ગંદકીને કાઢવા ટબ નહિ પણ ડ્રેનેજ લાઈન પણ ઓછી પડે . વીર સંઘવીએ તો ભારતીય ટીવી ચેનલોને ગીધ સાથે સરખાવી દીધી તો ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસની કોલમિસ્ટ શુભ્રા ગુપ્તા કહે છે કે ૨૦૧૮ની સાલમાં કોઈ મહિલા શરાબ પીવે છે કે નહિ એની ચર્ચા કરવી એ સમાચાર નથી જ ..!! ‘ ન્યુઝ કી મૌત ‘ એવા હેશટેગ સાથે શોશિયલ મીડિયા પર અનેક વરિષ્ટ પત્રકારોએ આવા રીપોર્ટીંગની આલોચના પણ કરી ..!! ચાલો એક વાર એ પણ માની લઈએ કે છાનબીન કરવી અને ઇફ અને બટસ બતાવવા મીડિયાની ફરજ છે પણ એના પર વધુ વિશ્વાસ ત્યારે બેસે જ્યારે એ અટકળો અને આશંકાઓ ખરેખર સાચી પડે …!!!! પણ જ્યારે દર્શકોને માલુમ થાય કે આપણને બતાવેલું લગીર પણ સત્ય નહોતું તો એને ખરેખર ‘ ન્યુઝ કી મૌત ‘ જ કહેવાય ..!!

વિસામો :
શુકર કરો કે શ્રી ના મોતની ‘ મીડિયા ટ્રાયલ ‘ ની વચ્ચે વચ્ચે ચેનલોએ બિહાર બીજેપી નેતાએ જીપથી કચડેલા ૯ બાળકો અને પીએનબી ગોટાળા અને નીરવ મોદીને પણ યાદ કરેલા ….!!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૪ માર્ચ ૨૦૧૮ )

આ બેંક “ બાઉન્સ ‘ તો નહિ થાય ને ???? !!!

Featured

આ બેંક “ બાઉન્સ ‘ તો નહિ થાય ને ???? !!!

ઘરડાઓ એમ કહેતા કે ‘ પૈસા ક્યાય ઇન્વેસ્ટ કે સેવિંગ કરાય જ નહિ , એને બદલે જમીનમાં ખાડો ખોદીને પૈસા દાટી રખાય ….એ વધુ સલામત કહેવાય “..!!!! અથ શ્રી એકવીસમી સદી મોઝારે આપ અહી ‘ ક્યાય ‘ ની જગ્યાએ ‘ બેંક ‘ શબ્દ વાપરી શકો છો ….!!!! ગયઢાંની વાતું હાચી પડતી જતી હોય એવું અત્યારે તો લાગી રહ્યું છે ..!!! બેંક એટલે સલામતી અને બેંકમાં પૈસા એટલે ટોટલ સેફ એવી માન્યતાઓને નીરવ , વિજય , કોઠારી અને બીજા ‘ બેન્ક્ચોરો ‘ ખોટી પાડતા હોય એવું લાગે છે …!!! જી હા આજકાલ બેંકોની વિશ્વસનીયતા અને બેંકમાં રહેલા નાણાની સલામતી પર સૌથી મોટો પ્રશ્નાર્થ લાગી ચુક્યો છે ….!!! ગામના પૈસે લીલાલહેરની જેમ બેન્કના પૈસે જલસાપાણી કરતા લેભાગુઓ વધતા જાય છે અને સરવાળે નાના માણસો અને એમના પરસેવાની કમાણીમાંથી બચાવેલા અને પછી બેન્કોમાં રોકેલા પૈસા ચાઊઊઊ થતા જવાના કિસ્સાઓમાં વધારો થતો જાય છે ….!! બેંક આપણા બાપની એવા કૌભાંડો છતાં થતા જાય છે એમ એમ મનમાં ડર સહીત એક પ્રશ્ન ઉઠવા પામે છે કે ‘ આપણા પૈસા બેંકમાં કેટલા સલામત ?????????’

પંજાબ નેશનલ બેંકમાં થયેલા લેટેસ્ટ ગોટાળા ( આમ તો એને ગોટાળો કહેવા કરતા મિલીભગત કહેવી વધુ વ્યાજબી કહેવાય ) પછી આમ આદમીના મનમાં એક જ સવાલ છે કે શું મારા પૈસા બેંકમાં સલામત છે ??? થોડા સમય પહેલા જ શોશિયલ મીડિયા પર એક સમાચારે જબરદસ્ત ચિંતા ફેલાવેલી . એ સમાચાર હતા કે હવેથી બેંકમાં રહેલા તમારા પૈસા જો બેંક ઉઠી જાય કે દેવાળું ફૂંકે તો ફક્ત ૧ લાખ રૂપિયા જ પરત મળવા પાત્ર બને છે . મતલબ કે જો તમારા ખાતામાં ૫ લાખ હોય અને બેન્કને કૈક થાય તો તમને સરકાર ૧ લાખ જ પાછા આપે ..!!! જો કે પછીથી સરકારે સ્પષ્ટતા કરી કે આવું કાઈ નથી પૈસા બધા જ અને સમ્પૂર્ણ સલામત છે . હજુ તો આ ઘટનાની કળ વળે ત્યાં પંજાબ નેશનલ બેન્કના કૌભાંડે પાછું બેંક ખાતાધારીઓનું બ્લડ પ્રેસર ઊંચું કરી દીધું છે ..!!! જો કે બેન્કિંગ નિષ્ણાતો હજુયે કહે જ છે કે ૧ લાખ સુધીની રકમ જ ઇન્સ્યોરડ છે પણ જેમ બનતું આવ્યું છે એમ સરકાર અને બીજી બેંકો મળીને ખાતેદારોની પાઈ પાઈ ચૂકવી આપે છે – ક્યારે અને કેટલો સમય લાગે એની કોઈ ગેરંટી નઈ….!!!

આજકાલ બેન્કોને ચૂનો ચોપડવાનું વધતું જાય છે અને એ પણ એક બે લાખ નહી પણ કરોડોમાં …!!!! જાણે કે બેંક બેંક નાં હુઈ પણ સાર્વજનિક પ્રોપર્ટી થઇ ગઈ લેભાગુ-લુચ્ચા અને કૌભાંડિયાઓની ..!!! લોન લઈને કે પછી બેંક અધિકારીઓ સાથે મળીને અગડમ-બગડમ કરીને પૈસા ચાઉં કરવા આમ વાત બનતી જાય છે , પછી જોવાની ખૂબી એ છે કે પૈસા કે લીધેલી લોન પરત આપી શકે એમ હોવા છતાં પણ ઘણા આમ નથી કરતા અને ખુશી ખુશી ડીફોલ્ટરના ચોપડે નામ નોંધાવે છે આને બેન્કિંગ ભાષામાં વિલફુલ ડિફોલ્ટર્સ કહેવાય છે . ૩૦ ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ સુધીના જાહેર થયેલા આંકડાઓ મુજબ જાણીજોઈને લોન ન ભરનારા (ડિફોલ્ટર્સ) દેશની જુદી-જુદી બેંકોના ૧.૧ લાખ કરોડ રૂપિયા ગપચાવીને ગુમ છે અથવા તો હાથ અધ્ધર કરીને લીલાલહેર કરી રહ્યા છે . આવા વિલફુટ ડિફોલ્ટર્સમાં મોટી કે નાની કમ્પનીઓ જ નહિ પણ કેટલાક એવા લોકો પણ છે જેમણે બેન્કમાંથી લીધેલા પૈસાનો બારોબાર વહીવટ કરીને એય ને નિરાંતે ચરી રહ્યા છે !!!!!.

નીરવ મોદી કે એના જેવા બીજા તો સડેલી સીસ્ટમનો ફાયદો ઉઠાવે છે નહીતર આજથી આઠ વર્ષ પહેલા ૨૪ નવેમ્બર ૨૦૧૦ ના રોજ સીબીઆઈ એ એક મોટું એલાન કરવા મુંબઈમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ બોલાવેલી , એ કોન્ફરન્સ પહેલા સીબીઆઈ એ ૮ બેંક ઓફિસરની ધરપકડની ઘોષણા કરેલી જેમાં એલઆઈસી હાઉસિંગ ફાઈનાન્સ , બેંક ઓફ ઇન્ડિયા જેવી બેન્કોના ઓફિસર્સની સાથે સાથે પંજાબ નેશનલ બેન્કના અધિકારીઓ પણ હતા જ . આ જ કોન્ફરન્સમાં સીબીઆઈ ઓફિસરોએ જાણકારી આપેલી કે આ ઓફિસરોની ધરપકડ દ્વારા એક બહુ મોટા કોર્પોરેટ લોન કૌભાંડ પરથી પરદો ઉચકાયો છે અને આ ઓફિસરો નિયમથી ઉપરવટ જઈને અથવા તો નિયમમાં છીંડા શોધીને આવા કોર્પોરેટ ગૃહોને બેન્કમાંથી લોન સ્વરૂપે કે બીજી કોઈ રીતે પૈસા આપતા હતા જે ખરેખર તો ગેરકાયદેસર રીત હતી . તે વખતના નાણામંત્રી પ્રણવ મુખર્જીએ બેન્કોને કડક તપાસ કરવા અને આવું ફરી ના થાય એ જોવા તાકીદ કરેલી પણ સડેલી સીસ્ટમને લીધે કડક તપાસ પણ નહિ થઇ કે કોર્ટમાં કોઈ મજબુત પુરાવાઓ પણ રખાયા નહિ . કાશ , ત્યારે કે એ પછી પણ વધુ ધ્યાન કે તપાસ કરાઈ હોત તો આજે પ્રજાના પૈસે નીરવ મોદી જેવા લીલાલહેર કરી શક્યા ના હોત ….!!!

પંજાબ નેશનલ બેંકનો નીરવ મોદી સાથે મળીને કરાયેલો ગોટાળો કે કૌભાંડ અધધધ કહી શકાય એવા ૧૧૦૦૦ કરોડનું હોવાનું કહેવાય છે ..!!! નોટબંધી વખતે મહેનતની કમાઈ બેંકમાં જમા કરાવનાર ને ફટકારાતી આઈટી નોટીસ આવા કૌભાંડિયાઓને કેમ નહિ ફટકારાઈ હોય ? કોઈ કારણવશ ખાતામાં મીનીમમ બેલેન્સ ના રહ્યું હોય તો સામાન્ય ખાતેદારને દંડ ફટકારતી બેંક ૧૧૦૦૦ કરોડ વખતે ક્યાં હતી એ સવાલ હું ને તમે બધા આજે બેન્કને અને ખાસ તો સરકારને પૂછી રહ્યા છીએ અને પૂછવો જ જોઈએ , કેમકે બેંકો પર લોકોનો વિશ્વાસ જો ઉઠી જાય તો કોઈ પણ દેશના અર્થતંત્ર પર એની વ્યાપક અને ગંભીર અસરો દેખાય જ ..!!! કોઈ પણ દેશ ની આર્થિક મજબૂતાઈ ત્યારે જ નક્કી થાય જ્યારે એ દેશની બેન્કો સધ્ધર અથવા તો ઠીકઠાક કામ કરતી હોય. પણ આવા કૌભાંડો ખાતેદારોમાં શંકાઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે પૂરતા છે .

અંતે તો આ બધું જ કન્યાના કેડે એટલે કે સરકાર માઈ બાપ પર જ આવવાનું છે . આગાઉ વાત કરી એમ કોર્પોરેટ ફ્રોડ અને બેડ લોનના સતત ભરાવાથી બેંકોમાં NPA બેકાબૂ બની ગયો છે તેને કાબુમાં કરવા માટે સરકાર આગામી નાણાંકીય વર્ષ માટે કુલ 1.45 લાખ કરોડ ફાળવશે . માંદી પડેલી બેન્કોને બચાવવા સરકારે 2010-11થી 2016-17 સુધીમાં 1.15 લાખ કરોડ રુપિયા ખર્ચી કાઢ્યા છે . આમેય વારંવાર થતા સાયબર એટેક અને સરકારી કે સહકારી બેન્કોમાં થતા નાના મોટા ગોટાળાઓને નજરઅંદાજ કરીને બેંકમાં રોકેલા કે સાચવેલા પૈસાની ચિંતા આવા મોટા કૌભાંડો છતાં થાય એટલે મને ને તમને થયા વગર રહે જ નહિ . અને વધુ દુખ અને ચિંતાની વાત એ છે કે પંજાબ નેશનલ બેન્કના આ મહા-કૌભાંડ પછી બીજી બેન્કોના કૌભાંડો પણ બહાર આવવા લાગ્યા છે . ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડીયાના એક રીપોર્ટ મુજબ ટાઈમ્સે ૯૦૦૦થી વધુ એવા ખાતાના વિશ્લેષણ કર્યા કે જેના પર બેન્કે લોન પરત લેવા કેસ કરેલા છે . વિશ્લેશ્નને અંતે જાણવા મળ્યું કે ૧૧ એવા મોટા લોન લેનારાઓ છે કે જેની પાસે લોન દીઠ ૧૦૦૦ કરોડ સલવાયેલા પડ્યા છે અને કુલ તો આવો આંકડો ૨૫૦૦૦ કરોડથી વધુ સુધી જાય છે …!! એમાં આવા નીરવ મોદી જેવા તો લટકામાં …!!! બેંકો અને સરકારો દ્વારા ટાણે કટાણે લગાવતા વિવિધ પ્રકારના ચાર્જીસ પણ હસ્તે મો એ ચૂકવતો આમ ખાતેદાર આવા કૌભાંડો વખતે સરકાર અને બેંક પાસે એટલી તો અપેક્ષા રાખે જ દોષીઓને કડકમાં કડક સજા થાય અને ભવિષ્યમાં આવા પ્રજાના પૈસે જલસા કરનારા ઓફિસરો કે કૌભાંડીઓ પ્રજાની મહેનતની મૂડી ચાઉં કરી જાય નહિ . પ્રજાના પૈસાની રખેવાળી કરવાની અને બેંકો પ્રત્યે લોકોનો વિશ્વાસ તૂટે નહિ એ જોવાની સમ્પૂર્ણ જવાબદારી સરકારની જ ગણાય …એટલું જ નહિ પણ કૌભાડીઓ પાસેથી પાઈ પાઈ પાછી લાવવી જ પડે .. જોઈએ સરકાર શું કરે છે કે પછી આગે સે ચાલી આતી હૈ ની જેમ અંતે આ કૌભાંડ પણ ‘ બાઉન્સ ‘ થાય છે !!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૫ ફેબ ૨૦૧૮ )

ઇઝી છે ‘ એન્ગર મેનેજમેન્ટ’ !!!

Featured

ઇઝી છે ‘ એન્ગર મેનેજમેન્ટ’ !!!

‘ સાધકો ગુસ્સો એ આપણો સૌથી મોટો દુશ્મન છે …આપણી આખીયે વિચારધારાને ગુસ્સો પળવારમાં બદલી નાખે છે ….ગુસ્સો માણસને વગર વિચાર્યું કરવા મજબુર કરી મુકે છે …ગુસ્સો કાબુમાં લેતા શીખવું એ જ મોટી કસોટી છે આ જીવનની ……” પંડાલમાં ક્યાંક કશોક ગણગણાટ થતા જ સ્વામીજી લાલઘુમ ‘ ઓ ભાઈઈઈ ખબર નથી પડતી પ્રવચન ચાલે છે ને વચમાં બોલબોલ કરો છો ? વાતું કરવા આવ્યા છો કે કશુક સારું ગ્રહણ કરવા ? ના ગમતું હોય તો ઉભા થઈને બહાર નીકળી જાવ …” !!!! જોક્સ અપાર્ટ ગુસ્સો ચાહે રાજા હોય કે રંક …સંસારી હોય કે સાધુ ..જ્ઞાની હોય કે અજ્ઞાની બધાને એકસરખો અને અચૂક આવે જ છે ….ત્યાં કોઈ જ્ઞાન કામ લાગતું નથી ….!!!

ક્રોધ યાની ગુસ્સો એટલે જાતે જ પોતાને આગ લગાવવી ..જી હા , ક્રોધ કરનાર માણસ જેના પર ક્રોધિત થાય છે એના કરતા વધુ તો નુકશાન એને ખુદને જ થાય છે . ક્રોધ એ એક ટાઈમ બોમ્બ જેવો છે , એ જ્યારે ફાટે છે ત્યારે ખુદને , કુટુંબને અને સમાજને ભયંકર નુકશાન કરે જ છે . ઘણીવાર તો ક્ષણભરનો ક્રોધ પણ અનર્થ સર્જી જાય છે . આપણે આયે દિન છાપા-ટીવીમાં જોઈએ છીએ કે નાનકડી ભૂલના પાપે આવેલા ક્ષણિક ક્રોધના પ્રતાપે હત્યા કે મારપીટ જેવા સંગીન ગુનાઓમાં લોકો ફસાઈ જતા હોય છે . ક્ષણિક ક્રોધ ઉતર્યા પછી એને ભાન થાય છે કે ઓહ આ મેં શું કરી નાખ્યું ? પણ ત્યાં સુધીમાં તો ચીડિયા ખેત ચુગ ગઈ હોતી હૈ …!!!! એટલે જ પાયથાગોરસે કહ્યું છે કે ‘ ક્રોધ એ મૂર્ખાઈથી શરુ થઈને પશ્ચાતાપમાં પૂરો થાય છે “. સાચે જ ક્રોધ એક તોફાન છે એમ કહો ને કે એક ક્ષણિક પાગલપન …!! ક્રોધી અને પાગલમાં કશો જ ફરક ના હોય ..!!! ક્રોધને અંગ્રેજીમાં ‘ એન્ગર ‘ કહે છે પણ આ ‘ એન્ગર ‘ ક્યારે ‘ ડેન્જર ‘ બની જાય છે એનો ખ્યાલ નથી રહેતો . વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે ક્રોધ વખતે મગજ સુન્ન થઇ જાય છે , હાર્મોન્સના પ્રભાવને લીધે મગજમાં કામ કરવાની અને વિચારવાની શક્તિમાં ઘટાડો નોંધાય છે . રીસર્ચ તો એમ પણ કહે છે કે એક વાર ગુસ્સે થવાથી ઇન્સાન છ કલાકની કામ કરવાની શક્તિ ખોઈ બેસે છે ..!!!

ક્રોધ આપણા અને આપણાઓના જીવનને નુકશાન કરે એ પહેલા આવો જોઈએ થોડા એન્ગર મેનેજમેન્ટના સુત્રો , જો કે એનો ચોક્કસાઈથી અમલ જ એકમાત્ર ગુસ્સા પર કાબુ મેળવવાની ગેરેંટી છે – જો કે એ પણ ૧૦૦% તો નહિ જ …!! સૌપ્રથમ તો ગુસ્સો આવે ત્યારે રીએક્શન કે એક્શનને થોડું લેઇટ કરવાની ટેવ પાડો . જી હા તાત્કાલિક જવાબ કે પ્રહાર કરવાનું ટાળો . ફિલ્મ વેલકમમાં નાના પાટેકર વારેવારે નથી બોલતો કે ‘ કન્ટ્રોલ ઉદય કન્ટ્રોલ “ બસ બિલકુલ એમ જ …!!! એકવાર કન્ટ્રોલ કરવાની નેમ લેશો તો મુશ્કેલી તો પડશે જ પણ ધીરેધીરે ફાયદો દેખાશે …!! ઘરડાઓ ઘણી વાર નથી કહેતા કે ‘ જાતું કરવું ‘ બસ એ જતું કરવાની – લેટ ગો કરવાની આદત આ ‘ કન્ટ્રોલ ઉદય કન્ટ્રોલ ‘ વાળા નુંશ્ખાથી આવી જાય તો સાધો સાધો સમજવું …!!! ઘરડાઓ પરથી યાદ આવ્યું કે ગુસ્સો શાંત કરવાની એક બીજી પણ પ્રાચીન અને ઘરગથ્થું તરકીબ પણ છે જ …!!! અને એ છે એક થી દસ ગણવા – મનમાં ને મનમાં જ …!!! જી હા પ્રાચીન ‘ એન્ગર મેનેજમેન્ટ સાયન્સ ‘ કહે છે કે જયારે તમને ગુસ્સો આવે તો પહેલું કામ ગુસ્સો વ્યક્ત કરવાની રાહ જોવાને બદલે મનમાં ને મનમાં એક થી દસ કે એથી પણ વધુ ગણતરી કરવાનું રાખો ..!! આનાથી ગુસ્સો શાંત થવામાં મદદ મળશે . જો કે આમાં કોઈ રોકેટ સાયન્સ નથી પણ આ નુશ્ખાનું સિક્રેટ એ છે કે એક થી દસ કે એથી વધુ ગણવાથી ગુસ્સો કન્ટ્રોલ કરવા માટેના બે મહત્વના પરિબળો સમય અને વ્યાકુળતાનો આમાં સમાવેશ થાય છે …!!!

જી હા આગળ કહ્યું એમ ત્વરિત રીએક્શન કે એક્શનથી બચવું એ ક્રોધ પર વિજય સમાન છે અને આ ગિનતી કરવાથી ક્રોધને વ્યક્ત કરતા પહેલા સમય અને ગણતરીમાં જીવ પરોવાને લીધે અમુક અંશે વ્યાકુળતા પર વિજય સંભવિત છે અને આ હું નહિ પણ જર્નલ ઓફ એપ્લાઈડ શોશિઅલ સાયકોલોજીના એક રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યું છે કે આવું કરનારા લોકોએ પોતાના ગુસ્સા પર મહદઅંશે કાબુ મેળવ્યો છે . જો કે આ ટેક્નિક પણ કંઈ દર વખતે કામ આવતી નથી. ગુસ્સાથી કાળઝાળ થયેલો માણસ દસ શું, સો સુધી પહોંચી જાય તોય તેની ગરમી ન ઘટે એવું બને. એની વે , એન્ગર અને એનું મેનેજમેન્ટ એ ટોટલી વ્યક્તિ ઉપર ડીપેન્ડ કરે છે . ઘણા ‘ પકડ મુજે જોર આતા હૈ ‘ ટાઈપના ક્રોધીઓ ને કોઈ મેનેજમેન્ટની જરૂર નથી જ કેમકે એમનો એન્ગર ટાઈ ટાઈ ફીસ્સ્સ જ થવાનો હોય છે પણ જો ખરેખર તમને વારંવાર અથવા તો અર્થ વગરના ગુસ્સ્સાઓ આવતા હોય તો સંશોધકો એક બીજો પણ ઉપાય બતાવે છે અને એ છે વોકિંગ …!! જી હા શાસ્ત્રોમાં લખ્યું છે ને કે જ્યાં અને જેના પર તમને ગુસ્સો આવતો હોય એ વ્યક્તિ અને સ્થળ છોડી દો..કૈક આવું જ છે ગુસ્સો આવે ત્યારે ચાલવા નીકળી જવાનું લોજીક ..!! જો કે આ પાછું સિચ્યુએશન અને વ્યક્તિ પર નિર્ભર છે પણ ચાલવાથી જે એડોર્ફીન નામનું રસાયણ આપણા શરીરમાં છૂટે છે એ સકારાત્મકતા અને ખુશમિજાજી માટે પુરતું છે જે અલ્ટીમેટલી તમારા ગુસ્સાને કન્ટ્રોલ કરી શકે છે – દાખલો પૂરો ..!!!

ગુસ્સો આપણને કેમ આવે છે એના આપણી પહોંચ બહારના ઘણા કારણો હોય શકે છે પણ ગુસ્સો આવ્યા પછી એને કન્ટ્રોલ કરવા માટે તો આપણે ખુદ જ જવાબદાર રહેવાના . સાધુ સંતોના પ્રવચનો-કથાઓમાં ક્રોધને કાબુમાં લેવાના શાસ્ત્રીય ઉપાયો વારંવાર આવતા હોય છે પણ હકીકતે ક્રોધને કન્ટ્રોલ કરવામાં આવા શાસ્ત્રિક ઉપાયો કરતા પ્રેક્ટીકલ ઉપાયો વધુ કારગત નીવડે છે . જેમકે આગળ લખ્યું એમ જે વાત પર વિવાદ થઇ શકે છે એવી વાતોથી દુર રહેવું કે પછી જો વ્યક્ત જ કરવું પડે એમ હોય તો એ પહેલા થોડા સોચના કે પછી ગુસ્સો આવે તો ગમતું કોઈ ગીત સાંભળવું કે ગમતા કોઈ કામમાં મન પરોવવું કે પછી ઇવન ગુસ્સો વ્યક્ત કરતી વખતે જે વાત કે મુદ્દા પર ગુસ્સે થયા છો એને જ વળગી રહો કેમકે ઘણી વાર બીજી ભૂતકાળની વાતો એડ થવાથી મૂળ મુદ્દો ભૂલાય જાય છે અને ગુસ્સો ( તમારો કે પછી સામેની વ્યક્તિનો ) ભડકી ઉઠે છે ..!!! ગુસ્સાથી બચવું હોય તો સાયકોલોજીસ્ટો માફ કરવાના મૂળ મંત્રને પણ યાદ કરાવે છે . જી હા માફ કરી શકાય એવી કોઈની ભૂલ કે વર્તણુકને માફ કરતા શીખો એ પણ ગુસ્સા પર એક પ્રકારનો વિજય જ છે ..!!

એક નવાઈ પમાડે એવો એન્ગર મેનેજમેન્ટ મંત્ર એ પણ છે કે ‘ ગુસ્સાને કાબુમાં કરવા ગુસ્સે થાવ “ …!! અત્યાર સુધી વાત કરી એનાથી આ ઉલટું વાંચીને નવાઈ લાગીને પણ જી હા એન્ગર મેનેજમેન્ટ એમ પણ કહે છે કે ગુસ્સે થાવ , ચીખો , ચિલ્લાવ પણ બને તો એકલા – ખુદ પર કે પછી વર્તણુક પર ..અથવા તો ધારી અસર થાય એવી રીતે ગુસ્સો પ્રગટ કરો – ઠંડકથી અને ઉશ્કેરાયા વગર સામેની વ્યક્તિ સુધી ક્રોધ પહોંચવો જોઈએ, ક્રોધભર્યું વર્તન નહીં!! ખેર ગુસ્સે થવું અને ગુસ્સો આવવો એ બંને વચ્ચે જેટલો ફેર છે એટલો જ ફેર ગુસ્સાને કાબુમાં કરવો અને ગુસ્સાને વ્યક્ત કરવામાં છે ..!!! ગુસ્સો ઘણીવાર મનની અંદર અનુભવાતી લાચારીને લીધે હોય છે , તો કયારેક અકળામણ , કોઈક ગુંચવણ કે પછી કોઈ હતાશા ગુસ્સો બનીને બહાર આવતી હોય છે , ગુસ્સો ક્યારેક ક્ષણિક હોય છે, તો ક્યારેક ઓકેઝ્ન્લી તો ક્યારેક કાયમી . ક્યારેક પાંચ મિનીટ ગુસ્સો આવે તો ક્યારેક દિવસો સુધી ..!!! થોડા ઉપાયો અજમાવી જુઓ અને મેળવો એન્ગરથી આઝાદી …!!!!

વિસામો

ક્રોધ મધપૂડામાં પત્થર મારવા જેવો છે – એક કહેવત

–  અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૮ ફેબ ૧૮ )

એની ટાઈમ ઈઝ એ “ ગાંઠીયા “ ટાઈમ …!!!!!!

Featured

એની ટાઈમ ઈઝ એ “ ગાંઠીયા “ ટાઈમ …!!!!!!

“ સવારમાં ખાવ ચા ને ગાંઠીયા પછી ક્યાંથી હાલે ટાંટિયા ..” આવું કહેવાય છે પણ ગુજરાતીઓ અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રવાસીઓ માટે આ કહેવત બિલકુલ લાગુ નથી પડતી . ગુજરાતમાં અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રમાં ગાંઠીયા ખાધા પછી જ જોમ, જુસ્સો અને તાકાત આવે છે …!!! મોટાભાગનાની સાચી સવાર જ પચ્ચા ગાંઠીયા ખાધા પછી જ પડે …!!! ગાંઠીયામાં વિટામીન ભરપુર માત્રામાં હોય અરે ડોકટરો પણ બિ૧૨ ની કમી વખતે પ્રિસ્ક્રીપશનમાં લખ્યા વગર કહી દ્યે કે ‘ હવાર હાંજ દહ દહ ના ફાફડા ખાતા જાવ ….કિરપા આતી રહેગી ….!!!!! ‘ જોક્સ એ પાર્ટ ગાંઠીયા ગુજરાતી નાસ્તો છે એમ કહેવું એના કરતા એમ કહેવું વધારે ઉચિત છે કે ગાંઠિયા એ ગમે ત્યારે કરાતો નાસ્તો છે ..ગાંઠીયા ઘણા માટે લંચ પણ છે ને ડીનર પણ …!!! એનીટાઈમ ઈઝ એ ગાંઠીયા ટાઈમ વિથ ચા …!!! યસ્સસ્સ્સ ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રની વાત કરીએ તો ત્યાં તો સવાર જ ગાંઠિયાથી પડે અને રાત પણ ગાંઠિયાથી જ …!!! ગમે ત્યારે અને કોઈ પણ સમયે ‘ વીહ ના વણેલા આપજે ‘ કે પછી ‘ હાય્લ પચ્ચા પચ્ચા ફાફડા ખાઈ ..” આવું કહેવું અને સાંભળવું સૌરાષ્ટ્રમાં સાવ એટલે સાવ જ કોમન છે …!!! ગાંઠીયા સૌરાષ્ટ્રનું ઓફીશીયલ ફૂડ છે એમ કહેવું જરાય અતિશયોક્તિવાળું નથી જ …!!! ગાંઠીયા એ સૌરાષ્ટ્રનું ઓરીઝનલ ‘ ફાસ્ટ ફૂડ ‘ કહી શકાય …!!!

ઉપરના આખા પેરેગ્રાફમાં સૌરાષ્ટ્ર સૌરાષ્ટ્ર વાંચી વાંચીને એવું રખે માનતા કે ગાંઠિયા ખાલી સૌરાષ્ટ્રમાં જ ખવાય છે ….ના ભૂરા નાઆઆઆ ….!!!! ગાંઠિયા આખાયે ગુજરાતમાં ખવાય જ છે અને એટલું જ નહિ પણ ‘ જ્યાં જ્યાં વસે ગુજરાતી ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત ‘ ની જેમ ‘ જ્યાં જ્યાં વસે ગુજરાતી ત્યાં ત્યાં અચૂક હોય ગાંઠીયા ‘ !! અમદાવાદ હોય કે એમ્સટરડેમ ….લંડન હોય કે લાલપુર ….કલકત્તા હોય કે કોડીનાર બધે ગાંઠીયા હાજર છે જ , હા શર્ત એટલી કે ત્યાં ગુજરાતી હોવો જોઈએ …!!! જગતની માલીપા ગાંઠિયા ઉપરવાળાની જેમ બધે જ હાજરાહજૂર છે ….હા ક્યાંક ગરમાગરમ ..તાજેતાજા ખવાય છે તો જ્યાં આ સગવડતા ઉપલબ્ધ નથી ત્યાં પેક્ડ ખવાય છે પણ ખવાય છે તો ખરા જ …!!! ગાંઠિયા એ ગુજરાત અને ખાસ તો સૌરાષ્ટ્રવાસીઓએ સ્વાદ-રસિક જનતાને આપેલી અદ્ભુત વાનગી છે …!!!

હા પણ આગળ લખ્યું એમ સૌરાષ્ટ્રને અને ગાંઠીયાને અતુટ નાતો છે . સૌરાષ્ટ્રમાં પ્રસંગ કોઈ પણ હોય ગાંઠીયા તો હોય હોય ને હોય જ …!!! લગ્ન હોય તો જાનના નાસ્તામાં એય ને ગરમાગરમ ફાફડા – જલેબી ને એની હાયરે ઘોલર મરચા , કાચી કેરી – ગાજર-ટામેટાનું મસ્ત મજાનું કચુંબર , કોથમીર-ફૂદીનાની લીલી ચટણી ને અમુક જગ્યાએ મસ્ત મજાનું ઠંડું દહીં તો હોય જ . ગાંઠિયા બધે જ છે – સર્વવ્યાપી જ કહી દ્યો ને …!!! સવારના નાસ્તામાં ગાંઠિયા તો હોય જ….મરણમાં પણ ગાંઠિયા હોય ને જનમમાં પણ ગાંઠિયા જ હોય ..!!! ગાંઠિયા એ સૌરાષ્ટ્રવાસીઓ માટે ખાલી હવારનો નાસ્તો નથી પણ ઓલ ડે એની ટાઈમ સેલિબ્રેશન છે ..!! જી હા સૌરાષ્ટ્રમાં ગમે ત્યારે ગાંઠિયા ખવાય …વહેલી હવારે ને અર્ધી રાત્રે પણ ..!! રાજકોટ , જામનગર કે જુનાગઢ કે બીજે ક્યાય પણ તમને અર્ધી રાત્રે બીજું કાઈ મળે કે ના મળે પણ ગરમાગરમ ગાંઠીયા અચૂક મળે જ ..!! ગુજરાતમાં બીજે બધે મળતા ગાંઠીયા જો બનાવનાર સૌરાષ્ટ્રવાસી ના હોય તો ઠંડા જ મળવાના પણ રાજકોટ જામનગર કે આખાયે સૌરાષ્ટ્રમાં જો ગાંઠીયા ઠંડા આપવામાં આવે તો અચૂક તલવારું ઉલળે…ધીંગાણા થઇ જાય ભાઈઈઈઈ …!!! જી હા ગાંઠિયા ગરમાગરમ જ ખાવાની મજ્જો આવે ….ઠંડા તે કાઈ ગાંઠિયા ખવાતા હશે …???એના કરતા તો ભુય્ખું રે’વું હારું ….!!! હુહહ્હ્હ ..!!!

ગાંઠીયા સૌરાષ્ટ્રવાસીઓ માટે બંધાણ છે… હા તો એમાં ખોટું શું છે ? દરેક પ્રદેશ કે શહેરની પોતપોતાની આગવી વાનગી હોય છે અને એના રહેવાસીઓ એના બંધાણી હોવાના જ . અને આ કાઈ ખાલી સૌરાષ્ટ્રવાસીઓનું બંધાણ થોડું છે હવે તો ‘ સૌરાષ્ટ્ર ફરસાણ ‘ જેવા બોર્ડો લગભગ દરેક શહેરમાં જુલતા થઇ ગયા છે અને સૌરાષ્ટ્ર સિવાયના શહેરોમાં પણ ગાંઠિયાના બંધાણી છે જ . હા એ અલગ વાત છે કે અમદાવાદ જેવા શહેરમાં મોટાભાગના ગાંઠિયાના કારીગરો નોન-કાઠીયાવાડી છે ..!! આમાં ક્યાંથી અસ્સલ ગાંઠીયા ખાવા મળે …???? બીકોઝ અસલ કાઠીયાવાડી ગાંઠીયા બનાવવા હર કિસી કે હાથ કી બાત નહિ હૈ ….!!! અને ઇટ્સ ફેક્ટ કે સૌરાષ્ટ્ર જેવા ઓથેન્ટિક ગાંઠિયા તો માત્રને માત્ર સૌરાષ્ટ્રમાં જ મળે ..!! ઇવન અમદાવાદ કે વડોદરા કે બીજે ક્યાય પણ ભલે ને બનાવનાર કાઠીયાવાડી હોય તો પણ સૌરાષ્ટ્રમાં મળતા ગાંઠિયાનો અસલ્લ્લ સ્વાદ મિસિંગ લાગે લાગે ને લાગે જ …!! અને એ તફાવત અનુભવવા માટે એકાદવાર ગોંડલના , રાજકોટના કે સૌરાષ્ટ્રના કોઈ પણ ગામના ગાંઠીયા ખાવા પડે ….!!! આ લખનારના સ્વાદિષ્ટ નિરીક્ષણ પરથી એવું જાણવા મળે છે કે લીંબડીથી જેમ જેમ સૌરાષ્ટ્ર બાજુ જતા જાવ એમ એમ ઉચા માયલા ગાંઠીયા મળતા થાય …!!! ડોન્ટ લાફ ….આ હકીકત છે ..!!! લીંબડીથી રાજકોટમાં મસ્તીના ગાંઠિયા મળે એનાથી આગળ જાવ તો ગોંડલના ગાંઠીયા ‘ ધી બેસ્ટ ‘ …એનાથી આગળ કેશોદ કે જુનાગઢ બાજુ એનાથીયે ટનાટન ગાંઠિયા …!!! અને આવા મસ્ત પોચા અને સ્વાદિષ્ટ ગાંઠીયા બનાવવામાં વોશિંગ પાઉડર વપરાય છે એવી વાતો તો વિરોધીઓનું કાવતરું છે .. સખ્ત વિરોધ આપણો એ બાત પર …!!! હકીકતે એનું કારણ રો-મટીરીયલ અને બનાવનારની હથોટી જ છે ..!!!

સકલ બ્રહ્માંડમાં તો નહિ પણ સકલ સૌરાષ્ટ્રમાં ગાંઠીયા ‘ હરી તારા નામ છે હજાર ‘ ની જેમ અનેકો સ્વરૂપે મળે છે . આરપાર જોઈ શકાય એવા પારદર્શી અને મોમાં નાખો ત્યાં ઓગળી જાય એવા ફાફડા તો ઓલટાઈમ હીટ ને હોટ છે જ તો કમનીય વળાંકોવાળા વણેલા ગાંઠીયા તો સરેઆમ ઉપલબ્ધ હોય જ છે પણ એ સિવાય પણ ફાફડાના મીની સ્વરૂપ જેવી તીખી અને મોળી બંને સ્વાદમાં ઉપલબ્ધ પાપડી પણ એટલી જ ફેમસ છે . ભાવનગર બાજુ જથ્થાબંધ મરી નાખેલા ભાવનગરી ગાંઠીયા ઉપલબ્ધ છે જે જીણી અને જાડી બંને સાઈઝોમાં મળે છે તો વધુ મોણ નાખીને બનાવેલા ‘ ચંપાકલી ‘ અને લાંબી સેવો જેવા જાડા ‘ તીખા ગાંઠીયા ‘ પણ ગાંઠીયા પરિવારના જ સભ્ય છે …!!! ફાફડા અને વણેલા સિવાયના ગાંઠીયા ઠંડા હોય તો પણ ચાલે …!!! કેમકે આ બંને સિવાયના જે લખ્યા છે એ ગાંઠીયાઓ લગભગ ગુજરાતી રસોડામાં બનતા ક્વિક અને ઇઝી ‘ ગાંઠિયા નું શાક ‘ કે પછી ભાવનગરના પ્રખ્યાત ‘ પાવ-ગાંઠીયા ‘ કે રાજકોટના ફેમસ ‘ તીખા-મોરા ‘ જેવી ડીશો બનાવવામાં વપરાય છે ..!!!

હવે રહી વાત ‘ મેરા ફાફડા અને તુમ્હારે ફાફડા’ ની તો અમદાવાદમાં મળતા ફાફડા અને સૌરાષ્ટ્રમાં મળતા ફાફડામાં બેઝીક તફાવત જાડાઈનો છે અને રહેવાનો કેમકે પ્રદેશ બદલાય એમ એમ વાનગીનું સ્વરૂપ બદલાય એ હકીકત છે અને સાથે સાથે બીજો તફાવત અમદાવાદમાં ફાફડા સાથે મળતી કઢી અને સૌરાષ્ટ્રમાં ફાફડા સાથે મળતા મરચા-સંભારો-દહીં જેવા લટકણીયાનો છે તો એના વિષે તો એટલુ જ કહેવું રહ્યું કે અમદાવાદમા ગોટા હોય કે ફાફડા કે દાળવડા હોય કે ખમણ બધા સાથે કઢી જ પીરસાય છે , હા મરચા બંને સાઈડ કોમન ખરા !!! અમદાવાદીઓ સોમનાથ-રાજકોટ કે જામનગર બાજુ જાય ત્યારે ત્યાના ફાફડા દબાવીને ખાય જ છે અને એ જ કાઠીયાવાડીઓ અમદાવાદમાં ‘ અમદાવાદી ફાફડા ‘ પણ ખાય જ છે …!!! જો ભાઈઓ સ્થળ અને પ્રદેશ બદલાય તો ટેસ્ટમાં અને સ્વાદમાં એટલા ચેન્જ તો રહેંગા હી ક્યાઆઆઆ ….!!!! ઓથેન્ટિક વાનગીઓ જે તે પ્રદેશમાં જ મળવાની …..રાજકોટમાં આ અમદાવાદી ફાફડા ગોત્યા’ય ન મળે પણ હા અમદાવાદમાં ‘ અસલ કાઠીયાવાડી ગાંઠિયા ‘ અવેલેબલ છે જ ….!!!! યુ કેન કમ્પેર ….પણ એ પહેલા બંને ખાવા પડે …..!!!!! અને જે શ્રેષ્ઠ છે એને વખાણવા પણ પડે જ …..!!!!!! એન્ડ ઇટ્સ રાઈટીંગ ઓન ધ વોલ કે અસલ ફાફડા કે ગાંઠિયા તો સૌરાષ્ટ્ર જેવા ક્યાય મળે નહિ …નહિ ને નહિ જ …..!!!!! ખોટું લાગે તો પચ્ચા ગાંઠીયા ખાઈ લેવાના શું …….!!!!!! ઇતિ સિધ્ધમ ….!!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૧ ફેબ ૨૦૧૮ )

શું થઇ ગઈ છે ‘ વર્ચ્યુલ ‘ થી ‘ રીયલ ‘ ની શરૂઆત ???……!!!!!

Featured

શું થઇ ગઈ છે ‘ વર્ચ્યુલ ‘ થી ‘ રીયલ ‘ ની શરૂઆત ???……!!!!!

“ છેલ્લા કેટલાક સમયમાં ફેસબુક પર યૂઝર્સ દ્વારા ૫૦ મિલિયન એટલે કે, ૫ કરોડ કલાક પ્રતિ દિવસ ઓછો ટાઈમ સ્પેન્ડ કર્યો. “….હે !!!! શું વાત કરો છો ? જગતની સૌથી પોપ્યુલર શોસીય્લ નેટવર્કિંગ સાઈટ ગણાવાતી અને મને ને તમને જેના વગર ચાલતું નથી ( એવું આપને માનીએ છીએ ) એવા ફેસબુક સાથે આ શું થઇ ગયું ? … જો કે રખે એવું માનતા કે આ કોઈ વિરોધીઓ દ્વારા ઝુકરીયા વિરુદ્ધ કોઈ કાવતરું કે પછી શોશિયલ સાઈટ પર જેનો રાફડો ફાટ્યો છે એવા કોઈ ફેક ન્યુઝ છે પણ આ હકીકત છે અને આ કડવી હકીકત હમણાં જ ખુદ ઝુકરીયાએ એક મુલાકાતમાં કબુલી છે . જો કે એણે એવું નથી સ્વીકાર્યું કે ફેસબુકની લોકપ્રિયતા ઘટી છે પણ યુઝ્રસો દ્વારા પહેલી વખત વપરાશના સમયમાં થયેલા ઘટાડાને એણે તાજેતરમાં ફેસબુકમાં થયેલા ફેરફારો સાથે જોડી દીધા છે . ફેસબુકે વીતેલા કવાર્ટરમાં ૨૦ ટકા વધુ નફો પણ કર્યો છે , જાહેરાતની આવકમાં પણ વધારો નોંધાયો છે અને એક્ટીવ યુઝર્સની સંખ્યા પણ વધી છે છતાં પણ ઝુકરભાઈની પરેશાની એ વાત પર છે કે ફેસબુકના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત એવું બન્યું કે અમેરિકા અને કેનેડામાં તેના વપરાશમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. સાથે જ વિશ્વભરમાં પણ લોકો દ્વારા ફેસબુક પર રહેતા સમયમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. !!!!!!!

સવાલ ખાલી ફેસબુક કે ભાઈ ઝુકરનો નથી પણ આપણા બધાનો પણ હોય એવું નથી લાગતું ? બેકાબુ અને બેલગામ બનેલું શોશિયલ મીડિયા અને એનો વધુ પડતો વપરાશ ધીરે ધીરે મારાને તમારા મગજ અને દિલો-દિમાગમાં એક અજીબ જેવો ખાલીપો કે પછી કંટાળો લાવી આપતો હોય એવું નથી લાગતું ? વોટ્સઅપ હોય કે પછી ફેસબુક હોય …..ઇન્સટા હોય કે ટ્વીટર દિલ પર હાથ રાખીને કહેજો કે આજથી ૨ કે ૫ વર્ષ પહેલા તમે આમાંના કોઈ એક પર કે બધે જ જેટલા એક્ટીવ રહેતા હતા એટલા આજે રહો છો ? ચાલો માન્યું કે કદાચ ત્યારે એક્ટીવ રહેતા હોવ તો એની પાછળનું એકમાત્ર કારણ એ હતું કે આ પ્લેટફોર્મ નવું નવું હતું અને નાના બાળકને જેમ રમકડાનું વિસ્મય હોય એમ મને ને તમને પણ આ શોશિયલ મીડયાના ચીરાગમાંથી કયો જીન નીકળશે અને આપણી કઈ કઈ માંગ પૂરી કરશે એનો ઈન્તેજાર અને કુતુહુલ બંને રહેતા પણ આજે …..???

આજે રોજ સવારે વોટ્સએપ કે ફેસબુકમાં ચવાઈને ચુથો થઇ ગયેલા અને એક ને એક હથોડાછાપ ગુડમોર્નિંગ મેસેજો શું તમારી સવાર ખરેખર ગુડ બનાવે છે ? અને આ પાછું આખો દિવસ ચાલતું રહે ..!!! ઘણાના ગુડમોર્નિંગ શુભેચ્છા સંદેશાઓ છેક બપોર સુધી પણ ચાલતા હોય અને પાછી ગુડનાઈટવાળી ત્રાસદી તો અચૂક આવવાની જ …!!! હા અને આ બધાની વચ્ચે કોઈ જ પ્રકારના કન્ફર્મેશન વગરના ન્યુઝ કે વિડીયો તો ખરા જ . જાણે કે જગત આખું એક ને એક દિવસે વાયરલ થઇ જવાનું એવા જોશ અને જનુંનથી સાચી કે ખોટી માહિતીઓની ફેંકાફેકી વચ્ચે ક્યારેય એવું નથી લાગતું કે મગજ પાકી ગયું હવે તો ? છોડ મનવા આ બધી ઝંઝાળ …!!! આ વાયરલવાળું એક હદ સુધી તો એવું મીઠું ને મનોહર લાગે ને પણ પછી જેવી ખબર પડે કે આ તો ફેક ન્યુઝ કે વિડીયો હતા ત્યારે છેતરાયાની લાગણી થઇ જાય ? થાય છે કે નહિ સચ બતાના …???

શોશિયલ મીડિયા આમ ફાયદાકારક છે પણ જો તમે એનો સમજપૂર્વક ઉપયોગ કરો તો અને તો જ …!! જો કે તમને સવાલ થશે કે સમજપૂર્વક એટલે શું બબુઆ …? સમજપૂર્વક મતલબ કામથી કામ …!! તાજેતરમાં જ મુંબઈમાં એક એનજીઓએ એક સર્વે કર્યો સોશિયલ મીડિયા અને એના દ્વારા રચતા સંબંધો પર . સવાલ જવાબો પરથી એવું ફલિત થયું કે શોશિયલ મીડિયા પર બનેલા સંબંધો તકલાદી હોય છે અને મોટાભાગના સંબંધો માત્ર દેખાવ હોય છે કે જેમાં ના તો કોઈ અપનાપન હોય છે કે ના કોઈ જોડાણ …!!! આ સર્વે સાથે આ લખનાર સાહિત ઘણા બધા લોકો મહદઅંશે સહમત થવાના . મહદઅંશે એટલા માટે કે સાવ એવું નથી પણ મોટાભાગે એવું જોવા મળતું હોય છે સોશિયલ સાઈટ્સ પર કે વાહવાહી કે એકબીજાની પીઠ પંપાળવાને લોકો રીલેશન સમજી બેસે છે ..!!! ખેર અહી આપણે વાત વાટકીવહેવારની નહિ પણ ઝુકરીયાએ જે ચિંતા વ્યક્ત કરી એની કરવાની છે …!!

સી , વોટ્સઅપ પર તો આવા વાયરલ અને હથોડા મેસેજોથી કંટાળીને ઘણા બધાએ કામ સિવાય આવવાનું બંધ જ કરવા માંડ્યું છે પણ ફેસબુક પર પણ હવે પહેલા જેવું એટ્મો ક્યાં? ખાસ તો ફેક આઈડીનો ત્રાસ અને ગમે તે વાતમાં કુદી પડતા ચર્ચા-શુરવીરોને લીધે ત્યાં પણ મારાને તમારા લોગીન ઓછા થતા જાય છે …!! જો કે હજુ પણ આપણે આગળ તો છીએ જ . હમણાં જ બહાર આવ્યું છે કે સરેરાશ ભારતીય દિવસમાં ૩૦૦ મિનીટ મોબાઈલ ડેટા વાપરે છે અને આમાનો ૭૦% ડેટા શોશિયલ સાઈટો પર ખાંખાખોળા કરવામાં વપરાય છે . જય હો જીઓ દેવતા અને મુકેશભાઈના પ્રતાપે હર એક હાથ મેં મોબાઈલ હૈ અને હર એક મોબાઈલ મેં રોજનું એક જીબી …!!! ફિર કરે ક્યાં ઇસકા…!!!!

સોશિયલ સાઈટો પર ઓછા થતા ટ્રાફિકનું એક બીજું અને અગત્યનું કારણ છે જુઠ….જુઠ અને જુઠ ..!!! જી હા વોટ્સઅપ પર તો ફેક ન્યુઝ વારંવાર વાયરલ થતા જ હોય છે પણ ફેસબુક પર પણ ફર્જી એકાઉન્ટને લીધે પરીશ્થીતી ખરાબ બનતી જાય છે . ખુદ ફેસબુકે હજારો નકલી એકાઉન્ટ હટાવ્યા છે તો અમેરિકી ચૂંટણી વખતે થયેલા ખોટા પ્રચારના સહભાગી થવાનું પાપ અને તપાસ પણ ફેસબુક અને ટ્વીટર પર લાગી ચુક્યું છે . ( એટલે તો ટ્રમ્પ એ ફેક ન્યુઝ એવોર્ડ આપવાનું શરુ કર્યું છે ને ,,,,!!! ) સી , ખોટા ન્યુઝ્થી જો ટ્રમ્પને તકલીફ થઇ શકાતી હોય તો હું ને તમે તો પામર જીવ છીએ અને શોશિયલ સાઈટો પર આપણે પ્રેસીડન્ટની ચૂંટણી નહિ પણ થોડા મનોરંજન , થોડી માહિતી અને થોડું માઈન્ડ ફ્રેશ કરવા આવતા હોઈએ એમાં પણ જો વાયરલ – ફેક – બકવાસ ન્યુઝ કે કન્ટેન્ટ ખાબકે તો શું કરવાનું ??? ભલે વાંચવામાં ઇઝી લાગતું હોય કે બ્લોક કે હાઈડ જેવા વિકલ્પો હાજર હોય છતાં પણ આવી સામગ્રીનું વારંવાર નજર સામે આવવું ચિત્ભ્ર્મ કરવા માટે પુરતું છે ..!!! એટલે તો એપલના સીઈઓ ટીમ કુકે કહ્યું કે હું મારા ભત્રીજાને અમુક હદ સુધી જ સોશિયલ મીડિયા વાપરવાનું કહીશ અથવા તો રોકીશ ,,,!!! શોશિયલ મીડિયા શેરીંગ અને કનેકટીંગનું અસરકારક માધ્યમ છે એની નાં નહિ પણ ટીમ કુકની ચિંતાને વાચા આપીએ તો શોશિયલ મીડિયા પર વધુ પડતી ફેલાતી જતી નેગેટીવીટી મને ને તમને બેક ટુ પાસ્ટ ચોક્કસ લઇ જશે જ – આઈ મીન ફ્રોમ વર્ચ્યુલ ટુ રીયલ અગેઇન્ન્ન્ન….!!! કેમકે જે રીતે આજકાલ શોશિયલ મીડિયા પર એકાઉન્ટ હેક થઇ રહ્યા છે , ફેક એકાઉન્ટ તમારા ફોટા અને ચાટનો મિસયુઝ કરી રહ્યા છે , ફેક ન્યુઝો રોકેટગતિએ આવી રહ્યા છે , બધા એકબીજાથી ચડિયાતા દેખાવાની હોડમાં છે , કે પછી વોટ્સઅપ પર જે રીતે ગપગોળાઓ ફરી રહ્યા છે એ જોતા એ દિવસો દુર નથી કે લોકો આપમેળે જ આવા શોશિયલ મીડિયાનો માપમાં જ વપરાશ કરતા થઇ જશે …!!!

વિસામો :

ફેસબુકના લોગો નો રંગ બ્લુ કેમ છે ખબર છે ? કેમકે માર્ક ઝુક્ર્બર્ગને રેડ-ગ્રીન કલર બ્લાઈન્ડનેસ છે અને એને ફક્ત બ્લુ રંગ જ એકદમ ક્લીયર દેખાય છે ….!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૪ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮ )

થોડી લખું છું વર્ષોથી તેથી તો ઓ ‘જલન’, ચોટીલી મારી સૌ ગઝલ દમદાર હોય છે……!!!!!

Featured

થોડી લખું છું વર્ષોથી તેથી તો ઓ ‘જલન’, ચોટીલી મારી સૌ ગઝલ દમદાર હોય છે……!!!!!

થોડા સમય પહેલા ગાંધીનગર ટાઉનહોલમાં એક મુશાયરો યોજાયેલો , લગભગ ૮ જેટલા ખ્યાતનામ શાયરો સામેલ હતા , શ્રોતાઓ પણ મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત હતા . એક પછી એક શાયરો રજુ થઇ રહ્યા હતા અને ગઝલ રસિયાઓ આસ્વાદ માણી રહ્યા હતા પણ મોટાભાગના ગઝલ રસિયાઓ એક શાયરને સાંભળવા વધુ ઉત્સુક હતા . એ શાયરને સૌથી છેલ્લે રજુ કરવામાં આવ્યા , કેમકે એમને લગભગ દરેક મુશાયરામાં છેલ્લે જ રજુ કરવામાં આવતા અને એનું કારણ હતું એમની વજનદાર શાયરી ..!!! કારણ સીધું ને સાદું હતું કે જો એમને પહેલા રજુ કરી દેવામાં આવે તો એમના પછીના શાયરોની ગઝલો આ શાયરની ગઝલોની સરખામણીમાં ઓલમોસ્ટ ફિક્કી લાગે…!!! એ શાયર છેલ્લે રજુ થયા અને એમની અનેક નઝમો અને ગઝલોથી શ્રોતાઓને ખુશ ખુશ કરી દીધા એટલું જ નહિ પણ આજકાલની તુકબંધી જેવી ગઝલો વિષે પણ એમણે પોતાના મંતવ્યો એકદમ સ્પષ્ટ અને વિના સંકોચે બિલકુલ બેફિકરાઈથી આપતા પોતાની જ એક ગઝલનો શેર ટાંકેલો કે ‘એના ઉપરથી લાગે છે થાશે ગઝલનું શું? સોમાંથી એંસી આજે ગઝલકાર હોય છે ‘…!!! એ શાયર બીજા કોઈ નહિ પણ જલન માતરી સાહેબ હતા ….!!!!

જી હા ગુજરાતી ગઝલોમાં જે અમુક નામો માનભેર લેવાય છે એમાંનું એક નામ છે જલન માતરી ..!!! જલન સાહેબ ભણ્યા તો મેટ્રિક સુધી જ હતા પણ એમની ગઝલો એકદમ ઉચ્ચ કક્ષાની તેમજ સરળ અને સચોટ રહેતી . આમ તો તેમનું નામ અલવી જલાલુદ્દીન સઆઉદ્દીન હતું પરંતુ તેઓ જલન માતરીના તખલ્લુસ સાથે ગઝલો લખતા હતા. જલન માતરીએ પોતાના વતન માતરને પોતાના નામ સાથે જોડીને જલન માતરી એવા ઉપનામ સાથે ગઝલોની રચના કરી હતી. જલન સાહેબના જ પરિવારમાંથી ત્રણ શાયરો મળ્યા – ફખ્ર માતરી , વ્રજ માતરી અને જલન સાહેબ ..!! મોટાભાઈ વ્રજ માતરીને જલન સાહેબ ગઝલ ગુરુ કહેતા . બહુ ઓછાને ખબર હશે કે જલન સાહેબે ગઝલો ઉપરાંત જલારામબાપા ઉપર બહુ બધા ભજનો પણ લખેલા અને એ ભજનો સ્વરબધ્ધ પણ થયા છે .

‘મૃત્યુની ઠેસ વાગશે તો શું થશે ‘જલન’, જીવનની ઠેસની તો, હજુ કળ વળી નથી.’ જલન સાહેબે મૃત્યુ વિષે , મૃત્યુ ઉપર ઘણું લખ્યું છે . સ્વજનોના મોત વિષે જલન લખે છે ‘ એ જ કારણસર રડ્યો ના હું સ્વજનના મોત પર, ઓ ‘જલન’ જાણે કે મૃત્યુ મારું પોતાનું હતું. ‘ …’ મરણ અહીંથી તને લઈ જવાનું પળભરમાં, તું બેખબર આ જગતને વિશાલ સમજે છે.’ ……. ‘ બુદબુદા રૂપે પ્રકટ થઈ ડુબનારાની વ્યથા, ઠેસ દિલને, બુદ્ધિને પેગામ એવો દઈ ગઈ, કેવા હલકા છે જુઓ, સાગરના પાણી, શું કહું ? જીવતો ડૂબી ગયો ને લાશ તરતી થઈ ગઈ ‘…. જલનને ખબર છે કે ઈશ્વર નહિ પણ સ્નેહીઓ જ લાશ ઉઠાવવા આવશે ‘ કરીને માફ સ્નેહીઓ ઉઠાવો એક બાબત પર, ’જલન’ની લાશ ઊંચકવા અહીં ઇશ્વર નહીં આવે ‘…. તો મોત એ અંતિમ સત્ય છે એવી અઘરી વાત પણ જલન સાહેબે જુઓ કેવા સરળ શબ્દોમાં સમજાવી છે કે ‘ હું જો અનુકરણ ન કરું તો કરું શું, અહીંયા મરી જવાનો પ્રથમથી જ રિવાજ છે ‘ મોત અને મૃત્યુની આવી સરળ રજુઆતો કરતા જલન સાહેબે આપણી વચ્ચેથી લીધેલી વિદાય એ ગુજરાતી ગઝલ અને સાહિત્યમાં પડેલો બહુ મોટો ખાલીપો છે એ હકીકત છે . ‘જીવનભોગે મેં મેળવેલી આ સિદ્ધિ કયામત સુધી સાચવી રાખવી છે; જમાનાને કહી દો, નહીં ભાગ આપું મરણ આગવું છે, કબર આગવી છે.’

મોટાભાગની ગુજરાતી ગઝલો પ્રેમ કે હ્રદયભંગ પર રચાતી હતી એવા વખતે જે અમુક શાયરોએ એ ગુજરાતી ગઝલોની એ બીબાઢાળ સરણીને તોડી બતાવી એમના જલન માતરી એક હતા . એમના ગઝલસંગ્રહ ‘જલન’ (૧૯૮૪)માં પ્રેમની નહીં, પરંતુ આક્રોશ, વ્યંગ્ય, શંકા, ફરિયાદ અને ખુદ્દારીની ગઝલોની રજૂઆત કરવામાં જલન સાહેબ અવ્વલ રહેલા અને સફળ પણ . ‘હશે સત્ય પણ, કલ્પના પણ હશે, ખુદા શબ્દ છે તો, ખુદા પણ હશે. નરક-સ્વર્ગ જેવી જગા પણ હશે, સજા પણ હશે ને મજા પણ હશે.’ જલન સાહેબની ગઝલોમાં ઈશ્વર , ખુદા પરત્વે આક્રોશ કે ફરિયાદ વારંવાર જોવા મળી . ‘આઠે પ્રહર ગરીબો ઉપર બેશુમાર કેમ ? પડતી રહે છે આફતો પરવરદિગાર કેમ ? ઈમાન વેચનાર છે, આરામથી ખુદા,ખાતો રહે છે, ઠોકરો ઈમાનદાર કેમ ? “ ‘હવે તો દોસ્તો ભેગા મળી વ્હેંચીને પી નાખો, જગતનાં ઝેર પીવાને હવે શંકર, નહીં આવે. ‘ કે પછી અતિ પ્રસિદ્ધ ‘ શ્રદ્ધાનો હો વિષય તો પુરાવાની શી જરૂર? કુરાનમાં તો ક્યાંય પયંબરની સહી નથી. ‘ કે પછી ‘કહું છું ક્યાં કે પયગમ્બર બની જા, વધારે ચાંદથી સુંદર બની જા; જગે પુજાવું જો હોય તારે મટી જા માનવી પથ્થર બની જા.’ એકબાજુ જલન લખે છે કે ‘જેને ખુદાની સાથે વધુ પ્યાર હોય છે, એ હોય છે ગરીબ ને લાચાર હોય છે… ‘ તો બીજી બાજુ જલનને ખુદા પર ભરોસો પણ છે એટલે તો લખે છે કે ‘કરશે ગુનાઓ માફ સૌ અલ્લાહ એટલે, પાપોની લીલા મારી લગાતાર હોય છે ‘ જોકે એ પણ હકીકત છે કે જલન સાહેબ પુરેપુરા આસ્થાળુ અને પાંચ ટાઈમ નમાઝી હતા . પણ ગઝલોના શબ્દો દ્વારા ભગવાન સાથે સવાલો અને શંકાઓ ઉઠાવતા રહેલા ..!! અને એ બધી ગઝલોને માટે આવું કહેતા પણ કે ‘ગમે ના સૌ કવન તો માફ કરજો એક બાબત પર, ખુદા જેવા ખુદાનાં ક્યાં બધાં સર્જન મજાનાં છે?’

જો કે જલન સાહેબે આ સિવાય પણ અનેક વિષયો પર લખ્યું અને માત્ર લખ્યું જ નહિ પણ એ બધી જ રચનાઓ ચાહકોમાં અતિ લોકપ્રિય પણ થઇ . પૈસા વિષે જલન લખે છે “ થોડુક ધન કુબેરો મને પણ મળે તો ઠીક, હું પણ તમારી જેમ ક્યાં બાંધી જનાર છું? કંપી રહ્યું છે કેમ દુ:ખોનું જગત ‘જલન’, હમણાં હું તકલીફોની ક્યાં સામે થનાર છું?” … મુશ્કેલીની બીક નથી લાગતી પણ કારણ વગરની મુસીબતો પર જલન કહે છે કે “ મુશ્કિલ પડી તો એવી કે આઠે પ્રહર પડી, પણ દુ:ખ છે એટલું જ કે કારણ વગર પડી “ એમ તો બીજા શાયરોની જેમ જલને પણ દિલ , પ્રેમ ને પ્રેમિકા પર લખ્યું જ છે “…જે કંઈ મને મળે તો, એ માંગ્યા વગર મળે, દિલ પણ હવે મળે, તો તમન્નાથી પર મળે “ .કે પછી .” વાત સાચી હોય તો કહી દો, ના રહો ભારમાં, સાંભળ્યું છે કે પડયા છો, આપ મારા પ્યારમાં. “ તો પ્રેમના ઇજહાર પર લખે છે કે ´અમારા દિલમાં વસવા આપને પરવાનગી કેવી? કદી મંદીર ના દરવાજા ઉપર તાળાં નથી હોતાં. ’ પ્રેમ હોય ત્યાં વિરહ હોય જ એટલે જલન સાહેબે કહ્યું કે “પૂરી શક્યું ના કોઇ પણ, તારા ગયા પછી, મુજને જે ખોટ તારા વગર ઉમ્ર ભર પડી.” ´એણેય દીધું ઠોકરે મારા સ્વમાનને, જેના ઉપર ગુમાન હતું, કોણ માનશે ?” માતૃ વિરહ પર જલન લખે છે કે “ કયામતની રાહ એટલે જોઉં છું , કે ત્યાં તો જલન મારી માં પણ હશે “… તો પોતે જ પોતાની બળવાખોર કલમ અને વિચારો પર કહે છે કે ‘ આ બળવાખોર ગઝલ લખવાનું છોડ જલન નહિતર , લખીને રાખજે અંજામ તુજ સુંદર નહિ આવે “…આવા અનેક વિષયો પર ગુજરાતી ભાષાને ઉત્ત્મોત્મ ગઝલો આપનાર અને ગુજરાતી ગઝલ ચાહકોના દિલમાં સદાયે ગઝલો થકી ધડકતા રહેનારા જલન માતરી સાહેબના આ શેરથી એમની મોત અને જીવન વિશેની ફિલસુફી સાથે સમાપન કરીએ “ નથી રહી આ જહાં જીવનને લાયક ઓ જલન તેથી , છે એમાં આપણી શોભા કે વેળાસર જતા રહીએ ‘..!!!

– અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૮ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ )

આઓં ‘ બ્લોગ ‘ કરે …!!!!!

Featured

આઓં ‘ બ્લોગ ‘ કરે …!!!!!

તમારામાં લખવાનું ટેલેન્ટ છે …….કશુક વ્યક્ત કરવાનું ઝનુન છે …..!!!! જગતને , દુનિયાને , દોસ્તોને કશુક કહેવું છે ??/ …કોઈ બનાવ , ઘટના , વ્યક્તિ કે સંજોગો પર કશીક ટીપ્પણી કરવી છે ?….શું તમને એમ લાગે છે કે છાપાઓ, મેગેઝીનોમાં લખતા કોઈ કટારલેખક કરતા તમે સારું લખી શકો છો ? તમને એમ લાગે છે કે તમારે કશુક અભિવ્યક્ત કરવું છે …કહેવું છે …વ્યક્ત કરવું છે ….પબ્લીશ કરવું છે …રજુ કરવું છે …!!! પછી ચાહે એ કવિતા હોય …લખાણ હોય …ચિત્ર હોય કે પછી કોઈ અભિપ્રાય હોય …!!! જો લખાણ હોય કે પછી તમારી કોઈ આવડત વિષે વાત કરવી હોય તો સ્વાભાવિક છે કે તમારે કોઈ છાપું કે મેગેઝીનમાં એ લખાણ છપાવું પડે અથવા તો ફેસબુક જેવા માધ્યમો પર રજુ કરવું પડે ….પણ જો આ કોઈ છાપાવાળો હાથ ના ઝાલે કે પછી ફેસબુક જેવા માધ્યમ પર પ્રાયવસી ના જળવાય એવા સંજોગોમાં તમે તમારું પોતાનું છાપું કે પછી નેટપેજ શરુ કરીને કોઈની પણ સાડીબાર રાખ્યા વગર તમને ગમે તે અભિવ્યક્ત કરી શકો છો …..!!! કૈસે …..? તો એનો એકદમ સરળ અને સસ્તો ઉપાય છે બ્લોગ …..!!!!

હાલતા ને ચાલતા લોકો બ્લોગની લીંક શેર કરતા રહેતા હોય છે એ જોઇને ઘણાને પ્રશ્ન થતો હશે કે સાલું આ બ્લોગ કઈ બલા છે ? છે શું આ બ્લોગ ? ઈન્ટરનેટનો વપરાશ કરતા લોકો તો બ્લોગ નામની આ બલાથી વાકેફ જ હશે . બ્લોગ એ હકીકતે એવી એક વેબસાઈટ છે જેના પર તમે વ્યક્તિગત રીતે કે પછી કોઈ એક ગ્રુપ બનાવીને પણ પોતાના અભિપ્રાયો, વિચારો કે પછી તમારી પાસે રહેલી કોઈ પણ પ્રકારની માહિતીને પબ્લીશ કરી શકો છો એટલે કે રજુ કરી શકો છો . સાદી ભાષામાં સમજાવું તો બ્લોગ એ એક પ્રકારની ડાયરી છે કે જેમાં તમે કઈ પણ લખી શકો છો, ફોટા અપલોડ કરી શકો છો, તમારા વિચારો વ્યક્ત કરી શકો છો, બ્લોગ માં કંપનીની માહિતી કે જાહેરાત હોઈ શકે છે, રોજના તાજા સમાચાર કે પછી ઘણા બ્લોગમાં બ્રેકીંગ ન્યુઝ પણ મુકાતા હોય છે તો ઘણા બ્લોગ્સ ઓનલાઈન સ્ટોર પણ હોઈ શકે છે, ટૂંકમાં બ્લોગ કોઈ એક માણસનો કે કોઈ કંપનીનો કે કોઈ ગ્રુપનો હોઈ શકે છે, અને હા બ્લોગ લખવાનો કોઈ નિયમ નથી મતલબ કે જરૂરી નથી કે બ્લોગ રોજે લખાય જ …એ તો જ્યારે મન થાય ત્યારે લખી શકો અને પબ્લીશ કરી શકો .. બ્લોગ લખ્યા પછી જે લોકો તમારો બ્લોગ વાંચે કે જેને ફોલોવર કહેવાય છે એ લોકો વાચ્યા પછી એ લખાણ વિષે કે માહિતી વિષે તમને ઓપીનીયન આપે ..કોમેન્ટ કરે …ઘણાને ગમે તો વખાણ કરે , ના ગમે એ ટીકા કરે . ટૂંકમાં એક એવું વર્તુળ બને કે જેમાં અને જેની સાથે તમે વિચારોની આપલે કરી શકો ..!!

૨૩ ઓગસ્ટ,૧૯૯૯માં ઈવાન વિલિયમ, સૌપ્રથમ બ્લોગને અસ્તિત્વમાં લાવ્યા. જો કે ‘ વિબ્લોગ ‘ એવા શબ્દનો ઉપયોગ એનાથી પણ પહેલા જોહ્ન બર્ગરે ૧૯૯૭માં કર્યો હતો. જેના પરથી અંતે “બ્લોગ” એવો ફેમસ શબ્દ મળ્યો .૨૦૦૩માં ગૂગલ દ્વારા આ બ્લોગના રાયટ્સ ખરીદી લેવાયા અને એને સ્વરૂપ મળ્યું બ્લોગસ્પોટ.કોમ. પહેલા, બ્લોગમાં ઈમેજને લીંક કરી શકાય એવી સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવી અને પછી તો ધીમે ધીમે ટેમપ્લેટસ, પોસ્ટ્સ એટલે કે ઇન્ફોર્મેશન, લેખ કે પછી વ્યક્તિગત વિચારો રજૂ કરી શકાય એવી વિશેષતા ઉમેરાતી ગઈ. હવે તો પબ્લીશ થયેલી પોસ્ટ પર વાંચનાર લાઈક કે કોમેન્ટ કરી શકે એવી સુવિધાઓ આમ થઇ ગઈ છે . જે વ્યક્તિ બ્લોગ લખે છે એને બ્લોગર કહેવાય . પહેલા ફક્ત અંગ્રેજીમાં જ લખાતો બ્લોગ હવે તો દુનિયાભરની બધી જ ભાષાઓમાં લખાતો થઇ ગયો છે . ભારતમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ભાષાઓની જ વાત કરીએ તો હિન્દી, ગુજરાતી , ઈંગ્લીશ, મલયાલમ , મરાઠી , કન્નડા, તેલુગુ , તમિલ , બંગાળી વિગેરે જેવી ઘણી ભાષામાં લખાય છે !!!

હવે તો બ્લોગ બનાવવો ખુબ જ સરળ છે અને એટલું જ સરળ છે બ્લોગને પૂરતા ફોલોવર મળે એ જોવું પણ કેમકે તમે સોશિયલ સાઈટો પર તમારા બ્લોગની લીંક શેર કરીને લોકોને બ્લોગને ફોલો કરવાનું આમંત્રણ આપી શકો છો . પણ હા ફ્લોવર ત્યારે જ મળવાના અથવા તો નિયમિત ફોલોવર ત્યારે જ હોવાના કે તમારા બ્લોગનું કન્ટેન્ટ ખુબ જ અલગ અને ઉમદા હોવું જોઈએ . નહિતર એકવાર વિઝીટ કરીને ગયેલો વિઝીટર બીજી વાર તમારા બ્લોગના આંગણે પગ મુકવાનો નથી એ પાક્કું ….!!! બ્લોગ એ અભિવ્યક્તિનું માધ્યમ છે તો સ્વાભાવિક છે કે એ શબ્દો કે જેનાથી અભિવ્યક્તિ રજુ થઇ રહી છે એ પણ બ્લોગરના જ હોવા જોઈએ નહિ કે બીજા કોઈના ..!!! હા બીજાની માહિતી બ્લોગમાં મુકવા સમયે એ આખીયે કન્ટેન્ટ પારકી થઇ ગઈ કહેવાય . ફલાણાનો બ્લોગ છે એટલે મારો પણ હોવો જોઈએ એવું મિથ્યાભિમાન કે જક્ક એ શરૂઆત પુરતું ઠીક છે પણ એવી માનસિકતાવાળો બ્લોગ બહુ ટકતો નથી . કેમકે બ્લોગ વધુ લોકો સુધી પહોંચે એ માટે ખાસ તો તમે જે વિષય પર બ્લોગ કે બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી રહ્યા હોવ એ વિષય જરા બીજાથી જુદો હોવો જરૂરી છે નહીતર થશે શું કે બ્લોગ જગતમાં એક ને એક વિષયવસ્તુ કોઈ વાંચતું નથી ….ને હીટ ના અભાવે અનેકો બ્લોગનું બાળમરણ થઇ ગયાના દાખલાઓ પણ છે જ …!!

બ્લોગ તો હવે માઉસની ક્લિક પર વર્લ્ડપ્રેસ કે બ્લોગર કે બીજી કોઈ મફત બ્લોગ બનાવી આપતી સાઈટો પર જવાથી બની જશે પણ વો બ્લોગ ચલાને કે લિયે જનુન ચાહિયે …!!! અમિતાભનો બ્લોગ જોઇને એ સ્ટાઈલમાં બ્લોગ ચલાવવા જઈએ તો પછડાઈ જઈએ કેમકે બ્લોગ એ મૌલિક હોવો જોઈએ અથવા તો બ્લોગનો ઉપયોગ ફક્ત ને ફક્ત તમારી આવડતને શોકેસ કરવામાં વપરાવો જોઈએ . ઘણા લોકો જનુન જનુંનમાં અને ખાસ તો મફત મળતું હોવાથી હોંશે હોંશે બ્લોગ તો શરુ કરી દે છે પણ પછીથી આવા બ્લોગો ચેક કરો તો ખબર પડે કે ભાઈ કે બહેન પાસે રજુ કરવા જેવું કશું છે જ નહિ અને એટલે આવા બ્લોગો મહદઅંશે કોઈ બીજા પરની ટીકાઓ કે ગામથી ઉંધા વિચારો વ્યક્ત કરવાનું માધ્યમ બની જતા હોય છે અને સરવાળે www ડોટની દુનિયામાં અમથે અમથું એક એડ્રેસ બ્લોક થઈને પડ્યું રહે છે ….!!! ઓકે આવું ના થાય એવું ઇચ્છતા હોવ અને બ્લોગ શરુ કરવા જઈ રહ્યા હોવ તો આ રહી થોડી ઉપયોગી ટીપ્સ …!!! સૌપ્રથમ તો પૂરી ધીરજથી બ્લોગનો શુભારંભ કરો , જેના વિષે ટપ્પો પણ ના પડતો હોય એવા વિષયોથી દુર રહો …!!! બીજાની સામગ્રીની નકલ કરવા કરતા કશુક મૌલિક અને તમારું પોતાનું લખો કે રજુ કરો . કોઈ વિષય પર લખો તો એનું શીર્ષક આકર્ષક અને અસરદાર રાખો , કેમકે અંતે તો ટાઈટલ જ સર્ચ થવામાં આવશે ને …!! બ્લોગની ડીઝાઈન સાદી અને સિમ્પલ રાખો કેમકે તમારી ડીઝાઈન નહિ પણ કન્ટેન્ટ જ કિંગ રહેવાનું ..!! બ્લોગ પોસ્ટ પર આવતી બધી કોમેન્ટનો જવાબ દેવાની ટેવ રાખો પછી ચાહે ભલે ને કોઈ કોમેન્ટમાં ટીકા કેમ નથી ..!!! કોઈ વિઝીટરનો બ્લોગ હોય તો એને ફોલો કરો કેમકે આખરે તો આ એક એવો જ્ઞાન અને માહિતી સાગર છે કે એમાં જેટલું વધારે તરશો એટલી વધારે બ્લોગીંગ વિષે સમજ આવતી જશે અને હા લાસ્ટ બટ નોટ લીસ્ટ કે તમારા બ્લોગની લીંક અચૂકપણે તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરતા રહો ….કેમકે આખરે વિઝીટર્સ જ તો તમને વધુ ને વધુ બ્લોગ પોસ્ટ મુકવા માટે થતા ઝનુન માટે ખુબ જરૂરી છે જ …!!! તો કરો શરુ બ્લોગીંગ અને વહેવા દો તમારા વિચારોને મુક્ત ‘ વેબ ‘ ગગનમાં …!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૧ જાન્યુ ૨૦૧૮ )

૨૦૧૭ ટુ ૨૦૧૮ : રીવ્યુ થી પ્રિવ્યુ ….!!!!!

Featured

૨૦૧૭ ટુ ૨૦૧૮ : રીવ્યુ થી પ્રિવ્યુ ....!!!!!

૨૦૧૭ નો આજે છેલ્લો દિવસ છે …આવતીકાલથી શરુ થઇ જશે વર્ષ ૨૦૧૮ …નવું વર્ષ ….નુતન વર્ષ ….નવું કેલેન્ડર …નવી આશાઓ …નવા સપનાઓ …!!!! સમય એની રીતે ચાલતો રહેતો હોય છે અને એ સમયની ગતિને કોઈ રોકી શકે એમ છે નહિ પણ એજ એ વી ધ ગુજરાતી આપણે ગયેલા સમય અને આવનારા સમય બંનેનું પિષ્ટપીંજણ કરવા માટે સમાન ઉત્સાહી રહેવાના જ ….બીકોઝ સરવૈયું કરવું આપણી આદત છે …!!! દરેક નવી વસ્તુ …સમય …વ્યક્તિ…નવી આશાઓ , નવા ઉમંગો અને નવું ભવિષ્ય લઈને આવે છે અને ઓફકોર્સ આપણે આ નવીનતા પ્રત્યે સ્વાભાવિકપણે ઉત્સાહિત હોવાના જ ….આખિર નયા જો હૈ …!!! ૨૦૧૭ માં શું મેળવ્યું અને શું ગુમાવ્યું એની ચર્ચા અને ચિંતન બધા પોતપોતાની રીતે કરવાના જ અને સાથે સાથે ૨૦૧૮ માં શું મળી શકે છે ઓર શું નવીન થઇ શકે છે એના વિષે પણ એટલા જ એક્સાઈટેડ હોવાના જ તો લેટ્સ સ્ટાર્ટ બીત ગઈ સો બાત ગઈ ને બદલે એક લટાર બીતે હુયે લમ્હોમે ઓર સાથ સાથ એક નજર ઉમ્મીદોવાલી કલ ઉપર પણ ….!!!!!

વિરાટ-અનુષ્કાની શાદી ડેફીનેટલી ૨૦૧૭ ની મોટી ઘટના રહી . વિરુશ્કા ના વેડીગે ૨૦૧૭ માં બનેલી અનેક ગમખ્વાર ઘટનાઓનો ગમ થોડીવાર માટે ભુલાવી દીધો . આ સેલીબ્રીટી શાદીમાંથી પરવારીને વિરુશ્કા સાઉથ આફ્રિકાની ટ્રીપ પર નીકળી ગયા છે જ્યાં વિરાટ એન્ડ કંપનીની આકરી કસોટી થવાની છે . જાહેરાતમાં આવે છે એમ ‘ પચ્ચીસ સાલ ‘ નો બદલો વિરાટ લઇ શકે છે કેમ કે પછી અગાઉ થયું છે એમ અનુષ્કાની હાજરીમાં વિરાટની નૈયા ફરી એકવાર સાઉથ આફ્રિકન સી માં ડૂબે છે એ ૨૦૧૮ ની મોટી સ્ટોરી બની રહેવાની . વિરાટ એન્ડ કંપની અને ટીમ ઇન્ડીયા આખું ૨૦૧૭ રમતના ન્યુઝમાં છવાય રહ્યા તો એ જ રીતે ૨૦૧૭ ના બીજા મોટા ન્યુઝ મેકર બની રહ્યા નરેન્દ્ર મોદી ..!!! વર્ષના અંતે ગુજરાત વિધાનસભાની વૈતરણી પાર કરાવીને મોદી એ ફરી એકવાર લોકોને પોતાના ‘ મન કી બાત ‘ પર વિશ્વાસ મુકતા કર્યા ..!!! યોગી આદિત્યનાથ નો યુપી માં , નિર્મલા સીતારામન નો કેબિનેટમાં , રૂપાણી-નીતિન પટેલ નો ગુજરાતમાં તો જીગ્નેશ-હાર્દિક-અલ્પેશનો ગુજરાત રાજકારણમાં થયેલા ઉદય પર ૨૦૧૮ માં પોલીટીકલ પંડિતોની નજર રહેશે , તો દેર આયે દુરસ્ત આયે ની જેમ રાહુલબાબા એ પણ ગુજરાત ઇલેકશનમાં પોતાના બદલા બદલા તેવર થી બધાને આશ્ચર્યચકિત કર્યા એટલું જ નહિ પણ કોંગ્રેસ પાર્ટીના પ્રમુખપદ પર બિરાજમાન થઈને ભાજપ ને ‘ ટફ ફાઈટ ‘ આપવાનું પ્રોમિસ પણ કર્યું ..!!! ૨૦૧૮મા આવનારી અનેકો મહત્વપૂર્ણ રાજ્ય વિધાનસભાઓની ચૂંટણીમાં આ મોદી વર્સીસ રાહુલ ફાઈટ જોવી રસપ્રદ રહેવાની એ સ્યોર …!!!

૨૦૧૮ માં રસપ્રદ તો એ પણ રહેશે કે આપણા મુકાભાઈ નું જીઓ મોબાઈલ સેક્ટરમાં કેટલા ગાબડા પાડે છે …!! જી હા ૨૦૧૭ મોબાઈલ અને ટેલીકોમ સેક્ટરમાં ચોક્કસપણે રિલાયન્સ અને જીઓ ને નામ રહ્યું . ચીરીને રૂપિયા લેતી વોડાફોન , આઈડિયા જેવી બધી જ કંપનીઓને ઘુટણ ટેકવા જીઓ એ મજબુર કર્યા પણ હવે ૨૦૧૮મા ‘ મફત સેવા ‘ બંધ થયા પછીથી એ જ દમામ ચાલુ રહે છે કે નહિ એના પર જીઓ નું જીવન નિર્ભર છે …!! તો એ જ રીતે ૨૦૧૭મા સરકારે લોકોને વધુ ને વધુ ‘ આધાર ‘ નિર્ભર કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો , આખું ૨૦૧૭ ચારેકોર આધાર-આધાર ગુંજતું રહ્યું , લોકોને તો સપનામાં પણ ‘ લીંક યોર આધાર ‘ દેખાવા માંડ્યું …!!! ૨૦૧૮મા એ આધાર વધુ ગુંજતું થવાનું એ નક્કી છે ….લીંક યોર આધાર નાવ્વ્વ્વવ્વ્વ્વ ‘!!!!!! આધાર સિવાયની વાત કરીએ તો જુલાઈથી લાગુ થયેલ જી.એસ.ટી. ની કાગારોળ ૨૦૧૮મા પણ ચાલુ રહેવાની એ નક્કી છે .૨૦૧૭ માં દિલ્હી અમદાવાદ જેવા શહેરોમાં પ્રદુષણ ડેન્જર લેવલ ને પણ પાર કરી ચુક્યું એ જ ખતરનાક પ્રદુષણ ની ચિંતા અને બીક ૨૦૧૮ માં પણ ચાલુ રહેવાની એ પણ નક્કી છે કેમકે હજુ સુધી તો વધતા પ્રદુષણ ને રોકવા ‘ દિવાળીમાં ફટાકડા ફોડવાની મનાઈ ‘ સિવાય કોઈ અસરકારક ઉપાયો કારગત નથી નીવડ્યા કે અજમાવાયા ..!!!

૨૦૧૭મા દેશને નવા રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ મળ્યા તો ગૌરી લંકેશ જેવાની હત્યાથી ફરી એકવાર ‘ રાઈટ ટુ સ્પીક ‘ ચર્ચામાં રહ્યું . નોટબંધી ઓલ્મોસ્ટ એક વર્ષ પછી પણ ચર્ચામાં અને ચૂંટણી પ્રચારોમાં રહ્યું તો કુંબલે-કોહલી વિવાદ , ગુહા નું રાજીનામું અને અનુરાગ ઠાકુરની હાકલપટ્ટીથી ક્રિકેટ ચર્ચામાં રહ્યું . વર્ષના અંતમાં ફરી એકવાર સીમા પાર કરેલી સર્જીકલ સ્ટ્રાઈકથી સેના અને સરકાર બંને સુર્ખીયોમાં રહ્યા અને પાડોશી દેશ પાકિસ્તાનની ચાલુ રહેલી હરકતો જોતા ૨૦૧૮મા પણ સર્જીકલ સ્ટ્રાઈક અને સેના ની સાથે સાથે સરકાર પણ હેડલાઈન્સમાં રહેશે જ …!!! વર્ષ ૨૦૧૭મા પંજાબ, ગોવા , ઉતરાખંડ , યુપી ,મણીપુર થી શરુ થયેલી ચૂંટણી યાત્રા અંતમાં હિમાચલ અને ગુજરાત વિધાનસભાના પરિણામો સાથે પૂરી થઇ જેમાં ૯ માંથી ૬ રાજ્યોમાં પોતાની સરકાર બનાવીને બીજેપી એ ‘ કોંગ્રેસ મુક્ત ભારત ‘ અભિયાન આગળ ધપાવ્યું જે ૨૦૧૮મા પણ ચાલુ રહેવાની પૂરી શક્યતા છે …!!

૨૦૧૭મા ખાન ત્રિપુટી નો જાદુ ઓછો થયો . શાહરૂખની સેજલ હેરી ને ખાસ મળી નહિ તો રઇસે પણ કઈ માલદાર બનાવ્યા નહિ , સામે આમીરની સુપરસ્ટાર સિક્રેટ ઓડીયન્સે જ જોઈ તો ‘ ટ્યુબલાઈટ ‘ ની નિષ્ફળતાથી જોખમમાં આવી ગયેલા સલ્લુંભાઈના સ્ટારડમને ૨૦૧૭ ના એન્ડમાં ‘ ટાઈગર ‘ ની ત્રાડથી નવું જીવતદાન મળ્યું . ખાન ની ખોટ અક્ષયે ટોઇલેટ અને જોલી થી ભરપાઈ કરી તો વરુણ ની દિલવાલે અને જુડવા અને ડબ્બડ બાહુબલી એ મેદાન માર્યું . ન્યુટન અને ટ્રેપ , મુક્તિ ભવન અને હિન્દી મીડીયમ જેવી સારી ફિલ્મો પણ આવી . ૨૦૧૭ માં જેની આવવાની આશા હતી એ પદ્માવતી ૨૦૧૮મા આવશે કે નહિ એની ચિંતા સંજય કરતા બોલીવુડને વધુ સત્તાવતી હશે અને જો પદ્માવતી અટવાઈ જશે તો પણ ૨૦૧૮મા અક્ષય ‘ પેડમેન ‘ , હોકી પ્લેયર બલબીરસિંહ ની સ્ટોરી કહેતી ‘ ગોલ્ડ ‘ અને ‘ રોબોટ ૨.૦’ થી છવાયેલો રહેશે તો અવકાશયાત્રી રાકેશ શર્માની બાયોપિક ‘ ચંદામામા દુર કે ‘ , સંજય દત્તની બાયોપીક ‘ સંજુ ‘ , આમીર-અમિતાભ ની ‘ ઠગસ ઓફ હિન્દુસ્તાન ‘ અને પોખરણ પરમાણુ ધડાકા પર આધારિત ‘ પરમાણુ ‘ જેવી ફિલ્મો ચર્ચામાં રહેશે …!!

ડ્રાઈવર વગરની કાર ૨૦૧૮મા દોડતી નજરે પડવાની છે એવામાં ઇલેક્ટ્રિક કારો તો બજારમાં લોન્ચ થવામાં જ છે તો આઈફોન એક્સ થી ગુમાવેલી આબરૂ અને બાઝાર બંને પરત મેળવવા એપલ નવા ફોનમાં શું આપે છે એના પર સેમસંગ સહીત સૌ કોઈની નજર રહેવાની ..!!! ૨૦૧૮મા અમુક પ્રશ્નો તો ૨૦૧૭ ના જ કેરી ફોરવર્ડ થવાના..જેમકે ૧૬મી સદીની મસ્જીદ- મંદિર વાલી વાત અને વર્ષોથી ગૂંચવાયેલા અયોધ્યાવીવાદનો ૨૦૧૭મા તો કોઈ હલ નીકળ્યો નહિ શું ૨૦૧૮મા આનો કોઈ હલ નીકળશે ? આ જ રીતે વર્ષોથી કેરી ફોરવર્ડ થતો દાઉદ ની ધરપકડનો પ્રશ્ન શું ૨૦૧૮ માં ઉકેલાશે ? બીજેપી-પીડીપી ની સરકાર બન્યા પછી આખોયે દેશ જે કોયડાનો ઉકેલ પ્રત્યે આશાસ્પદ છે એ કાશ્મીરનું કોકડું ૨૦૧૮મા ઉકેલાશે કે પછી આમ જ ઓર એક સાલ …???? ખેર એમ તો સેન્સેક્સ ૪૦૦૦૦ ની ઉપર જશે કે નહિ એ માટે પણ ૨૦૧૮ પર જ રાહ જોવી પડશે ને …? અને એર ઇન્ડીયા વેચાશે કે નહિ એ પણ ૨૦૧૮ માં જ ખબર પડશે …જો વેચાશે તો …!!!! ખેર આ બધા જો અને તો માટે પણ ૨૦૧૮ ને પાસ-ઓવર કરવું જ પડશે ને અને એ પહેલા તો એને કહેવું પડશે ‘ વેલકમ ૨૦૧૮ “…..!!!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૩૧ ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ )

કોન્ગ્રેચ્યુલેશન એન્ડ સેલિબ્રેશન …….!!!!!!!

Featured

કોન્ગ્રેચ્યુલેશન એન્ડ સેલિબ્રેશન …….!!!!!!!

જોતજોતામાં ૨૦૧૭ ના પુરા ૩૬૫ દિવસ ખતમ થવામાં છે અને દેશી ભાષામાં કહીએ તો ૨૦૧૭ ના છેલ્લા સીન અથવા તો તળપદી ભાષામાં ‘ તળિયાના સીન ‘ ચાલે છે એવામાં સ્વભાવિક છે કે આવનારા નવા વર્ષને આવકારવાનો ઉત્સાહ મારા અને તમારા બધામાં હોય જ ..!!! જુનાને બાય-બાય અને નવાને વેલકમ કરવાનો શિરસ્તો અને એ શિરસ્તાનું સેલિબ્રેશન એ જ તો આ ભાગદોડવાળી જીંદગીમાં એક ખુશીનું બહાનું છે અને વી ધ પીપલ સેલિબ્રેશનમા હમેશા અવ્વલ જ રહીએ છીએ પછી ચાહે એ સેલીબ્રેશનનું ઓકેશન આપણને લાગુ પડતું હોય કે ના હોય ….!!!! જી હા ૩૧ ડીસેમ્બર યાની કી થરટી ફસ્ટટટટટટ અને ન્યુ યરનું સેલિબ્રેશન પણ કઈક એવું જ સેલિબ્રેશન છે ….!!! ૩૧મીની રાત્રે છાને ખૂણે કે જાહેરમાં થતું ‘ હિક્ક્ક્ક હિક્ક્ક્ક ‘ કે પછી બાર ના ટકોરે ‘ હેપ્પપ્પ્પ્પી ન્યૂઊઊઊઉ યરરરરર ‘ ના ગગનભેદી અવાજો સાથે નીકળતી નવા વર્ષને વધાવનારાઓની વાહનયાત્રા……યસ વી લવ સેલીબ્રેશન્સ…..!!!!!! મૌકા ચાહે કોઈ ભી હો , કિસી કા ભી હો ઔર કૈસા ભી હો …આપણે રહ્યા સેલિબ્રેશનના માણસો ,ઉજવણીના માણસો …..અને એમાયે આ તો આખ્ખે આખ્ખું વરહ બદલે છે તો સેલિબ્રેશન તો મંગતા હૈ કી નહિ …??? હેય્ય્ય્ય ???

ફેમસ હિન્દી ફિલ્મી સોંગની જેમ ‘ જાને વાલે સાલ કો સલામ ….આને વાલે સાલ કો સલામ “ કરવા માટે આપણે બધા તલપાપડ હોઈએ છીએ અને મજાની વાત એ છે કે સૌ સૌના સેલિબ્રેશનના રીઝન્સ અને સ્ટાઈલ અલગ અલગ હોય છે પણ હા બધા સેલિબ્રેશન્સમા એક વાત કોમન હોય છે અને એ છે ‘ પાર્ટી ‘…!!! હવે કોણ ક્યાં અને કેવા પ્રકારની પાર્ટીઓ કરે છે એ તો ક્યા તો એ ખુદ જાણે અથવા તો બહુ વધુ પાર્ટી થઇ ગઈ હોય તો બીજા દિવસના છાપાના ‘ ઝૂમ બરાબર ઝૂમ શરાબી ઝડપાયા ‘ વાળા ન્યુઝમાં આપેલી નામાવલી ચેક કરીએ તો જ ખબર પડે પણ એક વસ્તુ નહિ સમજાતી કે નવા વર્ષને આવકારવા માટે ડાંસ તો સમજ્યા પણ શરાબ પીવો જ જોઈએ એવું ક્યાં સેલિબ્રેશન મેન્યુઅલમા લખેલું છે ??? !!!! ‘ બેસ ને છાનોમાનો …તને ના ખબર પડે …. થરટી ફસ્ટટટટટટમા તો પીવો જ પડે …”!!!!! ખેર , સૌને સૌના સેલિબ્રેશન મુબારક પણ હકીકત એ છે કે ઈસુનું નવું વર્ષ કે પછી અંગ્રેજી નવા વર્ષની ઉજવણી જેમના માટે ફરજીયાત છે એવા ખ્રિસ્તી ભાઈઓને પૂછીએ કે ‘ આવીએ ને આજે રાત્રે તમારે ત્યાં પાર્ટીમાં ?’ તો સામે જવાબ મળશે કે ‘ ભાઈ અમે તો ચર્ચમાં હોઈશું , માસ પ્રેયર એટેન્ડ કરતા હોઈશું “!!!!! આ માસ એટલે ખ્રિસ્તીઓની ચર્ચમાં થતી સમૂહ પૂજા. આવી પૂજા દર રવિવારે થતી હોય છે અને નવા વર્ષની પૂર્વ સંધ્યાએ એ જરા જૂદી અને વધારે લાંબી હોય. ત્યારપછી રંગારંગ કાર્યક્રમ કે આતશબાજી હોય. અને ઘરે આવીને મિત્રો-સગા વહાલા સાથે ખાવા-પીવાનું અને થોડી મોજમસ્તી માટે ગાવા-નાચવાનું.

ખેર નો ઓફેન્સ ટુ એનીબડી …પણ આપણે તો શું છે કે દરેક તહેવાર અને દરેકના તહેવાર એ આપણા જ ..!!! નો ડાઉટ અંગ્રેજી વર્ષ બદલાય એની ખુશી અંગ્રેજો કે ઇસાઇઓની સાથેસાથે અને મોટાભાગે તો એમનાથી પણ અદકેરી આપણને હોય જ , બીકોઝ વી લવ સેલિબ્રેશનસેલિબ્રેશન …ઈનફેક્ટ આપણે સેલિબ્રેશનનો મોકો જ શોધતા હોઈએ , બાકી તો હિંદુ સંસ્કૃતિ મુજબ તો નવું વર્ષ દિવાળીએ જ ઉજવાય ગયું હોય છે …!!! સો વ્હોટ ??? ઉજવણીને ધર્મના બંધનો ક્યારેય નડ્યા નથી કે નડવાના પણ નથી . અને આમેય નવાને વધાવવું એ જ તો જિંદગીની સાચી મજા છે . ‘ જો બીત ગઈ સો બાત ગઈ ‘જે થયું એને ભૂલાવવા માટે પણ આવનારા સમયનું સ્વાગત કરવું જરૂરી બને છે . સીધી વાત છે , નવું વર્ષ અને એનું સેલિબ્રેશન આપણને એક નવી શરૂઆત કરતા શીખવે છે , ભવિષ્ય તરફ આશાભરી નજરોથી જોતા શીખવે છે . ભાવિના ગર્ભમાં શું છે એ તો કોઈ જાણી નથી શકતું પણ નવા સમય , નવા વર્ષની ઉજવણી આપણામાં નવી આશા , નવા ઉત્સાહ અને નવી ચેતનાનો સંચાર તો જરૂરથી કરે જ છે ….!!!! હા પણ આમાં ‘ હિક્ક્ક્ક હિક્ક્ક્ક ‘ વગરની ઉજવણી વધુ આવકાર્ય છે …!!!! લોલ્ઝ્ઝ્ઝ !!!!

એની વેય્ઝ ….આ લેખના સૌપ્રથમ વાંચકો જ્યાં રહે છે ત્યાં સૌથી પહેલું ન્યુ યર સેલિબ્રેશન થાય છે યાની કી ઓસ્ટ્રેલીયા અને ન્યુઝીલેન્ડમાં સૌથી પહેલા નવું વર્ષ પગલું માંડે છે ..!! સિડની હાર્બરની આતશબાઝી આ માટે જગમશહુર છે . દુનિયામાં નવા વર્ષનું સ્વાગત અલગ અલગ રીતે કરવામાં આવે છે જેમાંની ઘણી બધી રીતો ખુબ જ ઈન્ટરેસ્ટીંગ છે જેમકે જર્મનીમાં નવા વર્ષે મોટા દેગડામાં ફોન્ડ્યું નામનું એક પ્રચલિત ખાણું પકાવીને સમુહમાં ખવાય છે એટલું જ નહિ પણ સામુહિક પાર્ટી પણ થાય છે તો બ્રાઝીલમાં લોકો આ દિવસે કલરિંગ કપડા નથી પહેરતા પણ મોટાભાગે સાદગીના પ્રતિક એવા સાદા કપડા જ પહેરાય છે . બલ્ગેરિયામાં નાના બાળકો ઘરે ઘરે જઈને લોકોની પીઠ પર હળવી ટપલીઓ મારે છે , એમ કહેવાય છે કે આવું કરવાથી સ્વાસ્થ્ય અને સમૃદ્ધિ જળવાય રહે છે તો ગ્રીસમાં આતશબાઝી નથી થતી પણ લોકો પત્તા રમે છે અને જે જીતે એની આખું વર્ષ જીત થાય એવું માને છે . ચીલીમાં લોકો નવા વર્ષે કબ્રસ્તાન જાય છે તો આયર્લેન્ડમા નવા વર્ષે ઘરની દીવાલો પર બ્રેડ ફેંકવામાં આવે છે , એમનું માનવું છે કે આનાથી બુરી આત્માઓ દુર રહે છે ..!!! દક્ષીણ આફ્રિકાના શહેર જોહનિસબર્ગના એક વિસ્તાર હિલ્સબ્રોમા નવા વર્ષનું સ્વાગત બારીઓમાંથી ફર્નીચર બહાર ફેંકીને કરાય છે તો પેરુ મા લોકો આડોશી પાડોશીઓ સાથે કુસ્તી કરીને ગઈ સાલની દાઝ કાઢે છે ….!!!! દંગલ…દંગલ….!!!!! છે ને વિશ્વભરમાં નવા વર્ષનું મજેદાર સેલિબ્રેશન…..!!!!

‘ લાઈફ ઈઝ એ સેલિબ્રેશન ‘..!! એક્જેટલી જિંદગી પોતે જ ઉજવણી છે શરત એટલી કે એ સેલિબ્રેશન એ ઉજવણી સતત થતી રહેવી જોઈએ અને એમાયે નવા વર્ષની ઉજવણી હોય તો ચોક્કસપણે એમાં કશુક મીનિંગફૂલ , કશુક ભાવપૂર્ણ ઉમેરાવું જોઈએ ..!!! ખાલી હેપ્પ્પી ન્યૂઊઊ યર ની ચીચયારીઓ કે શુષ્ક શુષ્ક ફોરવડીયા મેસેજો કરતા સાચું સેલિબ્રેશન આવનારા વર્ષ માટે કશોક સંકલ્પ લેવાનું કરવું જોઈએ … એકાદ એવો સંકલ્પ જે ગયા વર્ષમાં મિસ થઇ ગયો હોય પણ આ વર્ષે સ્યોર એચીવ કરવો જ છે એવી કોઈક ગાંઠ બાંધવી જોઈએ …!!! ગયા વર્ષે જે તૂટવો નાં જોઈએ એવો હોવા છતાં પણ તૂટી ગયેલા કોઈ સબંધને ફરીથી જોડવાનો અને શક્ય હોય તો રીક્નેકટ કરી લેવાનો સંકલ્પ … . કોઈ એવા નિર્ણયને કેન્સલ કરવાનો સંકલ્પ કે જે કોઈ નબળી ક્ષણે વગર વિચાર્યે લઇ લીધો હોય…. આવનારા વર્ષમાં વધુ ખુશમિજાજ , વધુ મિલનસાર , વધુ બેલેન્સ્ડ બનીશ એવો સંકલ્પ . બાકી નવા વર્ષે તારીખિયું કે કેલેન્ડર જ નવું હશે ….. થોડા દિવસો ઉજાણી અને ઉત્સવનું વાતાવરણ રહેશે પણ પછી તો લાઈફ અપની ફિતરત દિખાયેગી હી બોસ્સ્સ …. બની શકે તો આ વર્ષે રૂટીનથી થોડું હટીને જીવીશ એવો સંકલ્પ પણ કરાય ને ? આવનારા વર્ષમાં નાની નાની ખુશીઓને ભરપેટ માણીશ , જે છે એમાં ખુશ રહેવાની સાથે સાથે વર્ષમાં એકાદ એવા ચહેરા પર ખુશી પ્રસરાવીશ કે જેણે સદાય ગમની કાલીચૌદશ જ જોઈ હોય અને સૌથી આઈ.એમ.પી. કે હું ખુશ રહીશ , મુશ્કેલીઓથી ડગીશ નહી અને જિંદગીને જીવીશ …. ભરપુર …..સદાબહાર અને ગમતી ક્ષણો , વ્યક્તિઓ અને ઘટનાઓની ઉજવણી કરતો રહીશ …ફ્રોમ ધીસ ન્યુ ઈયર ટુ નેક્સ્ટ ન્યુ ઈયર …… !!!!! ધીસ વિલ બી ધ રીયલ ન્યુ યર સેલિબ્રેશન …!!!!! હેપ્પી ૨૦૧૮ ટુ ઓલ્ઝઝ્ઝ્ઝ …!!!!

ઠંડક :

‘ નવું વર્ષ એટલે માત્ર નવું વર્ષ નહિ પણ નવો આત્મા પણ હોવો જોઈએ “ – ચેસ્ટરટન ( ઈંગ્લીશ સાહિત્યકાર )

  • અજય ઉપાધ્યાય ( નમસ્કાર ગુજરાત – ઓસ્ટ્રેલીયા/ન્યુઝીલેન્ડ કોલમ ” પરબ ” ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ )

ના ‘ વિકાસ ‘ની … ના ‘ નવસર્જન ‘ ની , આ જીત છે ડાહ્યા મતદારોની ….!!!!

Featured

ના ‘ વિકાસ ‘ની … ના ‘ નવસર્જન ‘ ની , આ જીત છે ડાહ્યા મતદારોની ….!!!!!

જ્યારથી મોદી એ ગુજરાતની ધુરા સંભાળેલી ત્યારથી ગુજરાત આમેય આખાયે દેશનું ‘ નજર જમાયે રખના ‘ વાળું રાજ્ય બન્યું છે અને એમાયે જયારે મોદી વગર ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી થવા જઈ રહી હોય ત્યારે સ્વાભાવિક છે કે આખાયે દેશને એ જાણવામાં વધુ ઇન્તેઝારી હોય જ કે મોદીનું ‘ ગુજરાત મોડેલ ‘ મોદી વગર કેટલું સફળ છે . એમાયે જાતજાતના આંદોલનોથી પરેશાન ગુજરાત ભાજપ સરકારને ‘ પાડી દેવામાં ‘ કોંગ્રેસને હાર્દિક , અલ્પેશ અને જીગ્નેશ જેવાઓનો વણમાંગ્યો સહકાર મળ્યો ત્યારથી દેશ તો ઠીક પણ આખીયે દુનિયાની નજર ગુજરાત વિધાનસભાના પરિણામો પર હતી જ . દેશ અને દુનિયામાં પોતાની અલગ જ શાખ બનાવી ચુકેલા મોદીસાહેબ માટે આ કોઈ અગ્નિપરીક્ષાથી કમ નહિ તો લગાતાર હારતા રહેલા કોંગ્રેસ પક્ષ અને એમના એકમાત્ર નેતા રાહુલ ગાંધી માટે સત્તા પર ‘ કમબેક ‘ થવા માટેની તક હતી . પણ અફસોસ કે મોદી હોય કે રાહુલ , ભાજપ હોય કે કોંગ્રેસ બંને ગુજરાત વિધાનસભાના પરિણામોમાં ‘ ગ્રેસ માર્કસે ‘ પાસ થયા એમ કહી શકાય ..!!!! તો પછી પરીક્ષામાં પાસ થયું કોણ ????

‘ જો જીતા વોહી સિકંદર ‘ આવું ભાજપ માટે કહી શકાય કેમકે સત્તાની ટ્વેન્ટી ટ્વેન્ટી એમણે નેરો માર્જીનથી જીતી લીધી છે પણ એ નેરો માર્જીનની પાછળ છુપાયેલ વાઈડ મિસ્ટેકસ જો નહિ સુધારે તો ૨૦૨૨ તો દૂરની વાત છે પણ ૨૦૧૯ માં જ મોદી અને ભાજપનો અશ્વમેઘ એટલીસ્ટ ગુજરાતમાં અટકી પડવાનો એ નક્કી છે . પોલીટીક્સ નો વણલખ્યો નિયમ છે કે જો તમે ભૂલોનું પુનરાવર્તન કરતા રહો તો સત્તાથી હાથ ધોઈ બેસો . મોદીના દિલ્હીગમન પછીથી લોકલ નેતાઓએ એક પછી એક ભૂલો કરવાનું શરુ કરી દીધેલું જે ધીમે ધીમે પ્રજામાં રોષ , તિરસ્કાર કે ઉદાસીનતાની લાગણીમાં ફેરવાતું હતું . મોટાભાગના ભાજપ નેતાઓ પ્રજા વચ્ચે સરકારની કામગીરી પહોચાડવામાં ઉદાસીન રહ્યા અને ઉપરથી વિવિધ આંદોલનોનો ત્વરિત ઉકેલ લાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા જેનો લાભ લેવાનું કોંગ્રેસને મન થયું . એમાં કોંગ્રેસનો પણ વાંક નથી કેમકે રાજકારણમાં એકની નબળાઈ બીજા પક્ષ માટે ‘ પ્લસ પોઈન્ટ ‘ બનતી જ હોય છે .

કોંગ્રેસ કી બાત હી નીકલી હૈ તો મુલાયઝા ફરમાઈએ કે ભલે કોંગ્રેસ અને રાહુલ એમ કહીને સંતોષ માનતા હોય કે અમે અમારું પ્રદર્શન સુધાર્યું છે પણ હકીકત એ છે કે આ વખતે કોંગ્રેસને સત્તાવાપસીનો ગોલ્ડન ચાન્સ હતો . હાર્દિક એન્ડ કંપનીએ મતોનું સારું એવું વિભાજન કરવાનું શરુ કરી દીધેલું ઉપરાંત અત્યાર સુધી એકલે હાથે લડતી કોંગ્રેસને આ વખતે બીજા ત્રણ હાથોની મદદ હતી અને ખાસ તો આ વખતે સાચા અર્થમાં કોંગ્રેસે આક્રમક પ્રચાર પણ કરેલો . એટલું જ નહિ પણ રાહુલે પણ મદિર-મંદિર અને ધાબા-હોટેલ જેવા એકેય સ્થળ મતદારોને રીઝવવા અને લોભાવવા માટે છોડ્યા નહોતા એવામાં મારા હિસાબે કોંગ્રેસ ફેઈલ થઇ ગણાય કેમકે ગુજરાતમાં છેલ્લા ૧૫ વર્ષોમાં સરકાર વિરુદ્ધ આટલું વાતાવરણ પહેલી વાર જોવા મળેલું , ખેડૂતો – યુવાનો – વેપારીઓ અને પાટીદારો આ બધા જ સરકાર વિરુદ્ધ મોરચા માંડતા હતા અને એવામાં સ્વયમ પ્રજા તરફથી આટલી આડકતરી – પરોક્ષ અને ઘણી બધી જગ્યાએ સીધી મદદો છતાં પણ કોંગ્રેસ આ ‘ એન્ટી ઇન્કમબન્સી ‘ નો લાભ લેવામાં સદંતર નિષ્ફળ નીવડી -પ્રજાને ભરોષો આપવામાં નિષ્ફળ નીવડી એ હકીકત છે , અને સાથે સાથે એ પણ હકીકત છે કે જે પ્રમાણે ભાજપ આ ‘ નોટ આઉટ એટ ૯૦ ‘ ના પરિણામોથી છક્કડ ખાઈ ગયો છે એ જોતા આગામી દિવસો કે વર્ષોમાં કોંગ્રેસને ફરીથી આવો ‘ ગોલ્ડન ચાન્સ’ મળવાના સંજોગો ઓછા કરતા મુશ્કેલ વધુ છે …!!!

અને આ ‘ ગોલ્ડન ચાન્સ ‘ ફરીથી મળવાના ચાન્સીસ ઓછા એટલા માટે છે કે મૂળભૂત રીતે ભાજપ સંગઠનાત્મક પાર્ટી છે , એના કાર્યકરોથી લઈને બુથ મેનેજમેન્ટ કે પછી સંગઠનનું માળખું અત્યંત મજ્બુત છે જ્યારે સામે છેડે કોંગ્રેસમાં ખાટલે એ જ મોટી ખોડ છે જે આ પરિણામોમાં પણ દેખાઈ આવ્યું. કોંગ્રેસને અમુક વિસ્તારો ફક્ત અને ફક્ત હાર્દિક એન્ડ કંપનીના જોરે પ્રચાર કર્યા વગરના રહેવા દેવામાં નુકશાન ગયું તો સામે છેડે ભાજપને ગામડાઓની અવગણના ભારે પડી . ઇવન ગામડાઓની અનેકો સીટો એકદમ નેરો માર્જીનથી કોંગ્રેસ હારી ગઈ અથવા તો ભાજપ હારી ગઈ એ બતાવે છે કે ‘ મુકાબલા કાંટે ‘ કા થા ..!! ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેના વોટશેર આ ઇલેકશનમાં વધ્યા છે એની ના નહિ પણ ભાજપના વોટશેરમાં વૃદ્ધિ શહેરોમાં થયેલા જંગી મતદાન અને ઓફકોર્સ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જાદુઈ કરિશ્મા અને ગુજરાત પ્રત્યેના ભાવ્નાતંક લગાવનો સીધો ફાયદો છે તો કોંગ્રેસના વોટશેરમાં વૃદ્ધિ મહદઅંશે ભારતીય ટ્રાયબલ પાર્ટીની સીટોને હિસાબે અને ‘ ગાંડા વિકાસ’ ના વિરોધને હિસાબે છે – બે માંથી એકેયે હરખાવા જેવું છે જ નહિ . તો હરખાવાનું કોને છે ????

ઓફકોર્સ હરખાવાનો હક્ક માત્ર અને માત્ર નાગરિકોને – ખાસ કરીને મતદારોને છે કેમકે આ ઇલેકશનમાં ‘ વિકાસ ‘ અને ‘ નવસર્જન ‘ એ બે માંથી પસંદગી કરવાની હતી તો સાથે સાથે માધવસિંહની સરકાર પછીથી રાજ્યમાં પહેલીવાર માથું કાઢી રહેલા જાતિવાદને જાકારો આપવાનો પણ હતો . રાજ્યના સમજુ મતદારોએ એવો જનાદેશ આપ્યો કે ભાજપને ભૂલોને સુધારવાનો ઓર એક મોકો તો આપ્યો છે પણ હવે પછીથી ભાજપ સતત તલવારની ધાર પર ચાલતું રહેશે એ નક્કી કરી નાખ્યું તો સામે છેડે કોંગ્રેસને એમની મહેનતનું યથાયોગ્ય પરિણામ તો આપ્યું પણ સાથે સાથે એ સબક પણ શીખવાડ્યો કે ગુજરાતી પ્રજાનું દિલ જીતવા માટે હજુ ઓર મહેનત કરવાની જરૂર છે અને એ પણ સમાજમાં ભાગલા પાડ્યા વગર . ગુજરાતે કહી શકાય કે મોદી પ્રત્યેની નિષ્ઠા ફરી એકવાર સાબિત કરી બતાવી અને સાથે સાથે અમુક સીટોને બાદ કરતા જાતિવાદને સદંતર જાકારો પણ આપ્યો . સુરત જેવા અનેકો પાટીદાર પ્રભુત્વ ધરાવતા પ્રદેશોમાં ભાજપની જીત એ વાતનો શુભ સંકેત છે કે પ્રજાએ ‘ વિકાસ’ માં શ્રધ્ધા રાખી છે . તો સાથોસાથ અમુક જગ્યાએ ચાલેલા જ્ઞાતિવાદને બાદ કરતા ‘ નકામા ‘, ‘ નિષ્ક્રિય ‘ અને ‘ પેધી ગયેલા ‘ ઉમેદવારોને ઘરભેગા કરી દીધા છે અને એમાં બંને પક્ષોના મહાનુભાવો સામેલ છે …!!!

તો સામે છેડે ગામડાઓએ કોંગ્રેસને જીતાડીને હવે પછીની ભાજપ સરકારને એ સ્પષ્ટ સંદેશો આપી દીધો છે વિકાસ ફક્ત શહેરો પુરતો મર્યાદિત ના રહેતા એના ફળ ગામડાઓને પણ મળવા જોઈએ . ભાજપ એમ કહેતું હોય કે ગામડા નારાઝ નહોતા તો એ સ્પષ્ટ જૂઠ છે , ક્યાંક ને ક્યાંક ગામડાઓ છેલ્લા ૩ વર્ષમાં વધુ એકલા પડી જતા હોય એવું લાગ્યું અને એમાયે ખાસ કરીને કિસાનો અને યુવાનોનો પ્રશ્ન વિકટ બનતો ગયો . હવે આવનારા દિવસોમાં એ જોવાનું રસપ્રદ રહેશે કે ભાજપ આ ચુકી ગયેલી સેન્ચ્યુરીમાંથી શું સબક શીખે છે તો સામે છેડે હાર્દિક આંદોલનને ક્યાં સુધી લઇ જઈ શકે છે કેમકે ધીમે ધીમે હાર્દિક એકલો પડતો જાય છે અને જીગ્નેશ અને અલ્પેશને હવે વિધાનસભ્ય તરીકે સાબિત થવું વધુ જરૂરી બની રહેશે . રહી વાત કોંગ્રેસની તો અંતરીક હુંસાતુસી અને ટાંટિયાખેંચમાંથી બહાર નીકળીને કોંગ્રેસ એક અસરકારક વિરોધપક્ષ તરીકે ટકી શકે તો ૨૦૨૨ માં કોઈ બાત બને …!!! એક મતદાતા તરીકે મને આ જનાદેશ ગમ્યો છે કેમકે લોકશાહીમાં કોઈ પણનો અહંકાર તોડવા મતદાન એ જ બેસ્ટ વેપન છે અને ગુજરાતના મતદારોએ સ્પષ્ટ સંદેશો આપી દીધો છે કે કામ નહિ કરો તો ગયા સમજજો …!!! હેટ્સ ઓફ ટુ વોટર્સ …!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૪ ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ )

ખાઓ ….પીઓ અને તબિયતને ફ્રેશ કરો ….!!!!!

Featured

ખાઓ ….પીઓ અને તબિયતને ફ્રેશ કરો ….!!!!!

હુહુહુહુ ….હાડ ગાળી નાખે એવી ઠંડી આવવાના એંધાણ હવામાન ખાતું આપી રહ્યું છે …ગ્લોબલ વોર્મિંગની અસર હવે ઋતુઓના બદલાવ કે પછી ઋતુઓની તીવ્રતામાં વધારા કે ઘટાડા માટે જવાબદાર છે …ગુજરાત આખુયે ધીરે ધીરે ઠંડીની લપેટમાં આવતું જાય છે …રાત પડે ને ઠંડીનો ચમકારો નહિ પણ હેલોઝન શેરડો પાડવા લાગે છે , હજુયે વધુ ઠંડી પડવાના અણસાર આમ પણ આવી ચુક્યા છે , એવામાં શિયાળાની બોઝિલ લાગતી રાત્રી કે પછી સુસ્ત સુસ્ત લાગતા દિવસોને આનદ અને સ્ફૂર્તિમાં બદલાવી શકે એવી એક ચીજ છે શીયાળા પાસે જ …અને એ છે શિયાળામાં ઉઘડતી ભૂખ અને એ ભૂખ ને વધુ ને વધુ લિજ્જતદાર ….રસિક….ટેસ્ટી …..યમ્મી ….બનાવતી વિવિધ વાનગીઓનો રસથાળ ….!!!! જી હા , શિયાળો એટલે ખાયે જાવ …ખાયે જાવ ઓંર હેલ્થ કો બહેતર બનાતે જાવ ……!!!!! આમ તો શું છે કે હવે બાજરાના રોટલા અને રીંગણનો ઓળો વીકેન્ડમાં કાઠીયાવાડી રેસ્ટોરંટમા ઓર્ડર કરાતા મેનુનો એક મસ્ટ ભાગ જ બની ગયો છે પણ શિયાળામાં આ બંનેને ખાવાની મજા જ કોઈ ઓર છે . સૌરાષ્ટ્રમાં તો વાળુમાં રોટલા હોવા હજુ પણ ઓલમોસ્ટ ફરજીયાત છે જ અને એનું કારણ છે કે બાજરી પચવામાં હલકી અને પૌષ્ટિક વધુ છે . એટલે તો લોકવાણીમાં કહેવાયું છે ને કે ‘ બલિહારી તુજ બાજરો, જેનાં મોટાં પાન, ઘોડો પાંખું આવિયું, બુઢ્ઢા થયા જુવાન.’ દેશી બાજરીને દળીને બનેલા લોટને ટીપી ટીપી ને બનતા મસ્ત રોટલા જ્યારે ચુલા કે ઇવન ગેસ પર પણ પાકતા હોય છે ત્યારે એની સોડમ જ અર્ધી ઠંડી ભગાડી દે છે અને એમાયે ગરમાગરમ રોટલા પર દડદડતુ દેશી ઘી લપસીયા ખાતું હોય એ દ્રશ્ય જ ભૂખ ઉઘડવા પુરતું છે અને એમાયે ભળે દેશી રીંગણનો મસાલેદાર ઓળો – ભડથું જે કહો તે ..!!! અને સાથે હોય ગોળ , માખણ , લીલી ડુંગળી , ઘી મા હલકું સાંતળેલુ લીલું લસણ અને દહીમાંથી બનાવેલી મસ્ત મોળી છાસ…!!! આહા …શિયાળામાં આની મજા જ અદ્ભુત છે ..!!

શિયાળામાં શાકભાજી વધુ પ્રમાણમાં અને સસ્તા હોવાથી લીલા શાકભાજીની વાનગીઓ વધુ બને એ સ્વાભાવિક છે એમાયે નીતનવી વેરાયટીઓ ઉમેરાતી જાય છે . ઊંધિયું કે ઓળો તો ઠીક કે હવે કોમન અને પ્રચલિત વાનગીઓ છે પણ ગુજરાતમાં પ્રદેશ મુજબ અવનવી વાનગીઓ દર શિયાળે ઉમેરાય છે. સૌરાષ્ટ્ર બાજુ બનતું વરાળિયું ( બધા શાકને ઓછા તેલમાં ફક્ત વરાળથી પકાવીને બાજરાના રોટલા સાથે ખવાતી મસ્ત વાનગી ) કે પછી ચાપડી તાવો ( અગેન બધા શાકને મિક્ષ કરીને નાની કડક ભાખરી જેવી તળેલી ચાપડી સાથે ખવાતી આંગળાચાટ વાનગી ) કે પછી સુરતી ઊંધિયું કે વલસાડ બાજુ મળતું ઉંબાડિયું ( ખાડામાં દાટીને પકાવાતું અદ્ભુત મિક્ષ શાક ) કે પછી ઉત્તર ગુજરાતના તુવેરના ઠોઠા અને રોટલો ( સિસકારા નીકળી જાય એવી ડીશ ) કે પછી ઉત્તર ગુજરાતનું જ ફેમસ હળદળિયું ( લીલી હળદરનું મસાલેદાર શાક ) તો હવે શીયાળા સિવાય પણ મેનુમાં ડોકાતા રહે છે પણ મજાની વાત એ છે કે આ બધી જ વાનગીઓને ખાવાની મજા જેવી શિયાળામાં આવે છે એવી બીજી કોઈ સિઝનમાં નથી જ આવતી , બીકોઝ યે વિન્ટર કા જાદુ હૈ મિતવા …!!!

આમ તો શિયાળો બે પરસ્પર વિરોધાભાસી ગુણો ધરાવે છે . શીયાળા માં તબિયત બનાવી પણ શકાય છે અનેઘણા એને તબિયત ઉતારવાના કામ માં પણ લે છે .( ઈટ મીન્સ ..ચરબી ઉતારવી ..!!! ).ખેર આજે આપણે ચરબી ઉતારવા પર બિલકુલ કોન્સ્નટ્રેટ કરવાના નથી જ પણ હા ચરબી વધારવા પર પુરતું ધ્યાન આપવાના છીએ …ચરબી ચડી હશે તો ક્યારેક ઉતારવાનું મન થશે …શું કયો છો ? અને ઉતારવા માટે પણ શિયાળો જ બેસ્ટ ..!!! ખેર શિયાળો અને સ્વીટને પણ સારી એવી લેણાદેણી છે જ . મીઠું આઈ મીન ખારું નહિ પણ ગળ્યું ખાવું શિયાળામાં પણ વધુ પસંદ પડે છે અને આ ગળ્યું પણ ઓરીઝીનલ …!!! હાજર છે એક એકઠી ચડિયાતી દેશી મીઠાઈઓ …મીઠાઈઓ તો ના કહેવાય પણ ચોક્કસપણે ગળ્યું કહી શકાય અને એ પણ એકદમ હેલ્ધી …!!! ગોળની ગરમ ગરમ રાબ – સબડકે સબડકે સો ટકા સ્ફૂર્તિ …!!! ગુંદરપાક ..કાળા તલનું કચરિયું ( હેલ્થી અને સ્વાસ્થ્યવર્ધક )… શીંગ , દાળિયા કે પછી ડ્રાયફ્રુટથી ભરપુર ચીક્કી ….ઘી મા સાંતળીને તૈયાર થતો ખજૂરપાક કે ઇવન ખાલી ઘી-ખજુર …ખજૂરપાક નો જ પિત્રાઈ એવો લાલચટ્ટક ગાજરનો હલવો ( ચમચીએ ચમચીએ પ્યોર પૌષ્ટિક ) …ગુંદર-તલ-કે સુકામેવામાંથી બનાવેલા લાડુ … મેથીપાક……મેથીના લાડુ,….. સૂંઠ પાક,…….. બદામ પાક…… સાલમ પાક………….કોપરા પાક….. સોયાપાક…………..કાટલું ..અને લાસ્ટ બટ નોટ લીસ્ટ મા કે હાથ કી બનાઈ ગરમાગરમ સુખડી !!! ખેર આ લીસ્ટ તો લાંબુ થઇ શકે પણ આ બધાના કિંગનો ઉલ્લેખ કર્યા વગર લીસ્ટ સંપૂર્ણ નહી જ ગણાય . અને આ બધાનો રાજા એટલે ‘ અડદિયા ‘ ..યસ જાણે શિયાળાનો બ્રાંડ એમ્બેસેડર ..એના વગર શિયાળો અધુરો . વસાણાના ભરપુર ઉપયોગ અને સુકા મેવાના યમ્મી કોમ્બીનેશનથી બનતી આ રજવાડી આઈટમ વગર શિયાળાને ફટ્ટ છે . છે ને યમ્મી અને ટેસ્ટી લીસ્ટ ? અસલમાં શું છે કે ઠંડીના દિવસોમાં આપણું શરીર ઉષ્ણતામાન જાળવી રાખવા કેલરીનો વપરાશ વધારી દે છે. તેથી આ ૠતુમાં બાજરી, ઘી-ગોળ, કઠોળ, સૂકો મેવો વગેરે છૂટથી ખવાય તો પણ વાંધો આવતો નથી….!!! આઈ મીન હટી ને ખાવ ….!!!! નો પોબલેમ …!!!

ખેર શિયાળામાં છૂટથી મળતા તાજા ફળો અને અવનવી ભાજીઓમાંથી બનતા સૂપ વિષે પણ થોડી લાઈટ થ્રો કરી લઈએ ..આફ્ટરઓલ એ પણ શિયાળામાં જલસો કરાવતા જોડીદાર જ છે ને …!!! સ્ટ્રોબેરી, જામફળ, પાઈનેપલ, સંતરા, શેરડી, સફરજન, ચેરી ને ખાસ કરીને ચમકતા સંતરા . ઉઠાવો કિલ્લોના ભાવે અને ચૂસી જાવ –ખાઈ જાવ કે જ્યુસ કરી ને પી જાવ તો સવાર સવારમાં એય ને બે પાંચ કિલોમીટર ચાલ્યા પછી ઘરે આવીને ગરમાગરમ લાલ-મ-લાલ ટામેટાનો કોથમીરવાળો સૂપ કે પછી વટાણા-ગાજર-કોબીજ-પાલક નો ઓલ-વેજી સૂપ કે પછી વધુ હિંમતવાન હોવ તો આમળાનો જ્યુસ તમારી રાહ જોઈ જ રહ્યા હોય છે …!!! ખેર શિયાળામાં તો ડીશ-થાળી પણ કેટલી રંગીન બની જતી હોય છે ..!!! ઓળો , રોટલો , ઊંધિયું તો ઠીક મારા ભાય પણ મસ્ત મજાની ગરમાગરમ ખીચડી ને એની અંદર ખાડો પાડીને ભરાતું ઘી કે પછી એય ને લીલા શાકભાજીને કંપની આપતા લીલા લસણ , લીલી ડુંગળી , લીલી હળદર , તાજ્જા ગાજર કે પછી અહા થઇ જવાય એવી અડદની દાળ કે પછી મસાલેદાર મૂળા …..!!!! એમ તો સવારે સૂપ કે વસાણું , બપોરે આ હેલ્થી ગ્રીન ડીશ કે ડીનરમાં ખીચડી રોટલા સિવાય પણ મન થાય તો ( અને શિયાળામાં તો ચક્કી ચાલુ જ રહેવાની , એટલે મન તો હોંગા હી ) લીલા ચણા ( જીંજરા ) – કાચેકાચા ખાવ કે શેકીને ….રસમધુરી શેરડી ( અગેન રસ પીઓ કે એમ જ ઉલાળો )…ગરમા ગરમ ખીચું કે ઢોકળા કે પછી હાંડવો …ગરમાગરમ કાવો …મમરાના કે તલના લાડવા …અને અગેન લાસ્ટ બટ નોટ લીસ્ટ ચણી થી માંડીને અજમેરી બોર …!!! વોટર કમિંગ ઇન માઉથ ના ….!!!!!! હેપ્પી વિન્ટર …!!! હેલ્ધી વિન્ટર …!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૭ ડીસેમ્બર ૧૭ )

બીટકોઈન : આભાસી ફુગ્ગો કે કરન્સીનું ફ્યુચર ???

Featured

બીટકોઈન : આભાસી ફુગ્ગો કે કરન્સીનું ફ્યુચર ???

સાલ ૨૦૧૫ …સ્થળ : દિલ્હી જગતભરના ૩૩ દેશોની ચુનિંદા સુરક્ષા હોનહાર અધિકારીઓ દિલ્હીમાં ભારતીય સીબીઆઈના આંગણે જમા થાય છે, કોન્ફરન્સ નો મુખ્ય હેતુ છે જગતભરમાં ચાલતા આતંકવાદમાં વપરાતા પૈસાઓનું મૂળ શોધવાનું અને એને બંધ કરવાનું . પેરીસમા આતંકવાદી હુમલો હજુ તાજો જ થયેલો અને એકઠા થયેલા લગભગ દરેક ઓફિસરની વાતનો એક જ મુદ્દો હતો કે આતંવાદી ફંડિંગ ને રોકવું . આતંકવાદને રોકવાના બીજા ઉપાયોની સાથે સાથે એક વાત એ પણ સામે આવી કે મોર્ડન જમાનાના ત્રાસવાદીઓ પૈસાનું ફંડિંગ પણ આધુનિક રીતે કરતા થઇ ગયા છે અને એમાંનું એક આધુનિક સ્વરૂપ છે ‘ બીટકોઇન ‘ મા લેવડ-દેવડ …!!!! ‘ બીટકોઇન ‘ એ બીજું કઈ નહિ પણ એક પ્રકારનું હવાલા કૌભાંડ જ છે કે જેમાં અદ્રશ્ય કરન્સીની મારફત ડ્રગ્સ અને હથીયારો કે ત્રાસવાદીઓને ફંડિંગ પૂરું પડાય છે . આજે ‘ બીટકોઇન ‘ બીજા જ કારણોસર ચર્ચામાં છે ….!!! આ લખાય છે ત્યારે એક ‘ બીટકોઇન ‘ ની કિમત લગભગ ૧૫ હજાર ડોલર મતલબ કે ભારતીય ચલણમાં લગભગ ૧૦ લાખ રૂપિયા છે ….!!!! ચોંકી ગયા ને ? . જગતભરમાં હાહાકાર મચાવી દેનાર અને ખુબ જ ટૂંકા ગાળામાં છવાઈ જનાર આ અદ્રશ્ય કરન્સીના ઉતાર ચઢાવ ને લીધે સ્વાભાવિક પ્રશ્ન થાય કે શું છે આ કરન્સી ? કોણ છે આ બીટકોઈન ? આવો જાણીએ જગતની આ લેટેસ્ટ વિનિમય પદ્ધતિ પર .

વસ્તુઓના વિનિમય અને સમાજવ્યવસ્થા મુજબ માનવીને વિનિમય માટે એક ચોક્કસ ચલણ કે નાણાના સ્વરૂપની જરૂરીયાતનો ખ્યાલ પાષણ યુગથી જ આવી ગયેલો . વિશ્વમાં વ્યાપાર માટે , વસ્તુઓની ખરીદ વેચાણ માટે , આપ – લે માટે દરેક દેશનું એક ચોક્કસ નાણું અમલમાં છે જેને આપણે કરન્સી કહીએ છીએ . પથ્થરના ચલણથી શરુ કરેલી આ નકદ નારાયણની યાત્રા ચામડા , તાંબા , ચાંદી અને સોનાના ચલણો સ્વરૂપે વિકાસ પામ્યા અને ત્યાંથી કાગળની નોટો અને મેટલના સિક્કા પછીથી ૨૦ મી સદીમાં આ કરન્સીના કકળાટમાં ક્રેડીટ કાર્ડ / ડેબિટ કાર્ડ અને પ્લાસ્ટિકમનીના સ્વરૂપે વધુ એક આધુનિક ઉમેરો થયો ૨૦૦૮ સુધી તો આ પેપર , મેટલ ને પ્લાસ્ટિક મની કે કરન્સી નો દબદબો યથાવત રહ્યો અને હજુ પણ છે જ પણ ૨૦૦૮માં આવી એક નવી અને કૈક અંશે વિચિત્ર કહી શકાય એવી કરન્સી અને એ હતી બીટકોઈન !!!!!!!

અસલમાં બીટકોઈન એ બીજું કઈ નહિ પણ એક પ્રકારની ડીજીટલ કરન્સી છે . કોમ્પ્યુટરની ભાષામાં કહીએ તો એ એક સોફ્ટવેર છે . ૨૦૦૮ કે ૨૦૦૯માં સાતોશી નાકામોટા જેવું ઉપનામ ધરાવતા એક જાપાનીઝ ભેજાબાજે આની શરૂઆત કરેલી . શરૂઆતમાં બિટકોઈન ડોટ ઓઆરજી નામની વેબસાઈટમાં જઈને તેનો પ્રોગ્રામ ડાઉનલોડ કરવો પડે છે અને આ પ્રોગ્રામમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલી ડીજીટલ / સાંકેતિક પદ્ધતિને સંપૂર્ણ રીતે ઉકેલવાની હોય છે. તેને ઉકેલી શકે તેને અમુક બિટકોઈન પુરસ્કારરૃપે મળે છે. જે પ્રોગ્રામ ડાઉનલોડ કર્યો હોય તેના ડિજિટલ ખાતામાં તે જમા થઈ જાય છે ડાઉનલોડેડ પ્રોગ્રામમાં તેના ઉકેલનારનું એડ્રેસ અને પાસવર્ડ જનરેટ થાય છે. બિટકોઈન આ એડ્રેસમાં જમા થઈ જાય છે . આ આખી પ્રક્રિયાને માઈનિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે મતલબ કે વેપાર શરુ . હવે તમે બિટકોઈન ના માલિક છો તમે એને કરન્સી તરીકે યુઝ કરીને ખરીદ વેચાણ કરી શકો છો . શેરબજારની જેમ બિટકોઈનની હેરાફેરી કરી શકાય છે . લઇ શકાય છે અને વહેચી શકાય છે . પણ ડીજીટલ કરન્સી હોવાને લીધે અને તેનું કોઈ સ્વરૂપ ના હોવાથી એ જે તે વ્યક્તિના ખાતામાં જ જમા થયેલી રહે છે અને એટલે જ બિટકોઈનને ક્રિપ્ટો કરન્સી પણ કહે છે કેમકે આ આખી પ્રક્રિયામાં ક્રિપ્ટોગ્રાફીનો ઉપયોગ સેફ્ટીના સંદર્ભમાં થાય છે . આની મદદથી ખાતાધારીની માહિતી અને ખાતું સુરક્ષિત રખાય છે . બિટકોઈનના વ્યવહારમાં સ્પેશ્યલાઇઝડ કોમ્પ્યુટરોનો ઉપયોગ કરાય છે અને આ પેમેન્ટ કરી આપનાર ને ‘ માઈનર્સ ‘. સ્પેશિયલ કોમ્પ્યુટર્સમાં જ્યાં બિટકોઈન સ્ટોર કરવામાં આવે છે એને ‘ વોલેટ ; કહે છે મતલબ કે તમારું પાકીટ . આ પર્સમાં તમારું નાણું જમા થયેલું હોય છે . બિટકોઈનના વ્યવહારો જે ખાતાવહીમાં સચવાય છે એનું નામ છે ‘ બ્લોક્ચેઈન ‘ આનાથી કોણે કેટલા વ્યવહારો કર્યા એનો ખ્યાલ રહે છે . બહુ સરળતાથી સમજાવવું અને સમજવું મુશ્કેલ રહે એવી આ આધુનિક કરન્સી માટે એટલું કહી શકાય કે બીટકોઈન એ ર૧મી સદીની કમ્પ્યુટર દ્વારા સર્જાયેલી નવી ચલણ પદ્ધતિ છે જેને ઈલેક્ટ્રોનિક ફોર્મમાં કમ્પ્યુટરની હાર્ડ ડિસ્ક, યુએસબી, પેનડ્રાઈવમાં કે પેપરના ફોર્મમાં રાખી શકાય છે. બીટકોઈનના પરમ પૂજ્ય પિતાશ્રી બીજું કોઈ નહિ પણ કોમ્પ્યુટર છે મતલબ કે જો એ બગડ્યું તો ગઈ ભેસ પાની મેં અથવા તો તમારી હાર્ડ ડિસ્ક જો કોઈ ના હાથે ચડી તો ગયા તમારા બીટકોઈન .!!!!!

ધીરે ધીરે આ અદ્રશ્ય કરન્સીની લપેટમાં આખું વિશ્વ આવતું જાય છે અને તાજેતરઓમાં બીટકોઈન મા આવેલા ઉછાળા પછી અચાનક બધાની જીભે અને આંખે આ નામ ચડી ગયું છે . ૨૦૧૧મા જેનું મુલ્ય માંડ ૧ ડોલર હતું તે આજે લાખો ડોલરની કીમત બતાવે તો આંખો પહોળી જ થાય ને ? પણ વેઇટ બીટકોઈનમા દેખાય એટલું સોનું નથી …!!! જી હા , આજે ભલે ને બીટકોઈન કુદકે ને ભૂસકે ઉછળતી હોય પણ બીટકોઈનના ભયસ્થાનો પણ એટલા જ છે . સૌથી પ્રથમ તો એના પર કોઈ નાણાસંસ્થાનું નિયંત્રણ નથી એટલે મન પડે એટલો ફુગાવો કે ગિરાવટ આવી શકે છે . જાપાનમાં હેકિંગ કરીને ૯ લાખ બીટકોઈનની ચોરી થયેલી એવા બનાવ વખતે કોઈ હાથ પકડવાવાળું ના હોવાથી આ આભાસી મુદ્રા ચોરાઈ જાય તો માથે હાથ મુકીને રોવાનો વારો પણ આવી શકે છે . બીટકોઈનનો વેપાર એ એક પ્રકારના સટ્ટા જેવું જ છે અને અમુક જ લોકોના હાથમાં હોવાથી સટ્ટાખોરી ને જન્મ આપે છે જેને લીધે બીટકોઈનની કિમતોમાં આસમાની – સુલતાની થવાની શક્યતા રહેલી છે જો કે શક્યતા શું આ જુવોને જાન્યુઆરી ૨૦૧૩ માં ૧૩ ડોલરના ભાવ વાળો બીટકોઈન અત્યારે લાખો ડોલરમાં પહોચી જ ગયો ને ?

જો કે નિષ્ણાતો માને છે કે બીટકોઈનનો ફુગ્ગો ગમે ત્યારે ફૂટી શકે છે . જ્યારે એક તરફ એવું કહેવાય છે કે ૨૦૧૮ ના અંત સુધીમાં બીટકોઈન ૪૦૦૦૦ ડોલર સુધી જઈ શકે છે એવામાં હકીકત એ પણ છે કે ફક્ત ૨૦૧૭મા જ બીટકોઈન ત્રણ વાર ૨૫% જેટલો તૂટી પણ ચુક્યો છે . વિદેશોમાં તો બીટકોઈનથી વેપાર ક્યારનો શરુ થઇ ચુક્યો છે અને કેનેડા જેવા તો બીટકોઈન ના એટીએમ મશીન પણ લાગેલા છે પણ ભારતમાં હજુ એની પા પા પગલી જ છે અને એનું કારણ છે ભારતની મજબુત અર્થવ્યવસ્થા ..!! જો કે બીટકોઈનમા આવેલા આ ઉછાળા પછી રોકાણકારોની પુછપરછ વધી ગઈ છે અને ઇવન દિલ્હી, મુંબઈ જેવા નગરોમાં તો બીટકોઈન વિષે સમજ આપતા ૧ દિવસથી લઈને છ મહિના સુધીના કોર્સીસ અને સેમિનારો પણ ગોઠવાવા માંડ્યા છે . ભારતમાં વર્ષે લગભગ ૧૦ થી 20 હાજર કરોડ રૂપિયાનું બીટકોઈન ટ્રેડીંગ થાય છે . પણ ચોક્કસપણે આ રોકાણ કરવા યોગ્ય નથી જ એનો પરચો બીટકોઈનમા આવતી ગિરાવટથી થઇ જાય છે . જો કે એક અહેવાલ મુજબ ભારતમાં બીટકોઈન એકાઉન્ટ હોલ્ડરની સંખ્યા પાંચ લાખ જેવી છે . આરબીઆઈ અને સરકારની ચેતવણી છતાં આમાં રોકાણ કરનારાઓ વધતા જાય છે એવામાં વિશ્વાસઘાત , છેતર પીંડી અને સુરક્ષા જેવા મહત્વના મુદ્દાઓનો જો કોઈ વ્યવસ્થિત અને પરફેક્ટ ઉકેલ મળી જાય તો ચોક્કસપણે બીટકોઈન એ આવતીકાલની ઉજળી કરન્સી બની રહશે એવું મોટાભાગના નિષ્ણાતોનું માનવું છે .

વિસામો :

બીટકોઈનની વેલ્યુએશન ૧૯૦ બિલીયન ડોલર છે જે કટાર , કુવૈત , હન્ગ્રી જેવા દેશો અને બોઇંગ જેવી વર્ષો જૂની કંપનીના વેલ્યુએશન કરતા પણ વધુ છે ..!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૦ ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ )

ફિલ્મી વિવાદ : સર્જકે સાવચેત , સમજદાર રહેવું જ જોઈએ ……!!!!!!!

Featured

ફિલ્મી વિવાદ : સર્જકે સાવચેત , સમજદાર રહેવું જ જોઈએ ……!!!!!!!

સંજય લીલા ભણશાળી વિવાદો માટે ફિલ્મ બનાવે છે કે પછી ફિલ્મ બનાવીને વિવાદ ઉભો કરે છે એ જ નક્કી નથી થતું . ‘ પદ્માવતી ‘ ના વિવાદે ફરી એકવાર સંજયભાઈની આ મંશા વિષે સવાલો ઉઠવા લાગ્યા છે અને એમાં ફિલ્મની વાર્તા બાબતે કે ફિલ્મમાં વાંધાજનક શું છે એ તો હજુ નક્કી કરવું દૂરની વાત છે પણ દિવસે ને દિવસે જે પ્રમાણે ‘ પદ્માવતી ‘ ની આસપાસ વિવાદોના વમળો રચાતા જાય છે એના પરથી એક શંકા વધુ મજબુત થતી જાય છે કે શું ‘ પદ્માવતી ‘ સિનેમાઘરોનો પરદો જોઈ શકશે કે પછી સંજયનું આ સોનેરી શમણું બંધ ડબ્બામાં પુરાઈને જ રહી જશે ? પોતાની ફિલ્મ બાબતે ઉઠતા વિવાદો માટે સંજયની મથરાવટી આમેય મેલી છે જ . સંજયની જ ફિલ્મ ‘ ગોલીયો કી રાસલીલા ‘ વખતે થયેલી બબાલ બહુ જૂની નથી તો ‘ દેવદાસ ‘ મા શરતચંદ્રનો આત્મા કેટલો દુખી થયો હશે એ તો શરતચંદ્ર જ જાણતા હશે . જો કે ‘ રાસલીલા ‘ કે ‘ દેવદાસ ‘ ના વિવાદો એક ચોક્કસ સમય પછી સુલટાવી લેવામાં આવેલા પણ ‘ પદ્માવતી ‘ નો વિવાદ દિવસે ને દિવસે વધુ વકરતો જાય છે .

‘ ગોલીયો કી રાસલીલા ‘ વખતે પણ આવું જ થયેલું . રજપૂતો અને રબારી જ્ઞાતિની વાત કરતી આ ફિલ્મમાં કલ્પિત દુશ્મનાવટ , સ્ત્રીઓનું અવાસ્તવિક ચિત્રણ અને ઝવેરચંદ મેઘાણીની અમર રચના ‘ મોર બની થનગાટ કરે ‘ પોતાના નામે ચડાવી દેવાની ગુસ્તાખીયા કરીને સંજયભાઈ ફિલ્મને જબરી પબ્લીસીટીમાં લાવેલા અને ધૂમ કમાયા પણ ખરા , હા એ પહેલા એમણે માફીનામાં જેવા હથકંડા અપનાવેલા પણ ત્યાં સુધી માં વિવાદો નું વાવેતર કરેલું તેના પર પૈસા નો પાક આવતો થઇ ગયો હતો . સર્જકતા ના નામ પર લીધેલી છૂટછાટ ના આંબા પર ખણખણીયાની કેરીઓ ઝૂલવા માંડેલી અને એ પણ અભિવ્યક્તિ અને કળાની સ્વતન્ત્રતા ના નામે . ઈતિહાસ ફરીથી રીપીટ કર્યો છે સંજયભાઈ એ . જી હા ‘ પદ્માવતી ‘ મા અગેન વિરોધપક્ષે રાજપૂતો જ છે અને આ વખતે મામલો જરા વધુ પેચીદો અને મુશ્કેલ છે . કેમકે ‘ રાસલીલા ‘ વખતે તો એ ફિલ્મ રીલીઝ થઇ શકેલી પણ ‘ પદ્માવતી ‘ પર તો ટોટલ બેન લગાવવાની રજપૂતો માંગ કરી રહ્યા છે અને જો એવું થશે તો એમાં સૌથી મોટો વાંક સંજય લીલા ભણશાળી નો જ હશે .

છેલ્લા દોઢેક વર્ષથી ચાલતો ‘ પદ્માવતી ‘ વિવાદ હવે એના નિર્ણાયક તબક્કામાં છે . ફિલ્મ સર્જક તરીકે ફિલ્મ બનાવનારને ફિલ્મ રજુ કરવાનો સંપૂર્ણ હક્ક છે એવું તો સુપ્રીમ કોર્ટ પણ કહી ચુકી છે પણ વાત જ્યાં સુધી અક્કલથી વાપરેલી સર્જનાત્મકતા અને અભિવ્યક્તિની આઝાદીની છે ત્યાં સુધી એમાં સંજયભાઈ નબળા પુરવાર થયા છે અને આ હું નહિ પણ ખુદ સેન્સર બોર્ડના અધ્યક્ષ અને સંસદની આઈટી કમિટીના મેમ્બર્સ પણ કહી ચુક્યા છે . રણવીરસિંગના બેજવાબદાર બયાનથી શરુ થયેલી આ વિવાદની આગમા અત્યારે તો સંજયની આ મહત્વાકાંક્ષી ફિલ્મ સળગી નહિ જાયને એની બીક છે . એમાયે સંજય જે વિવાદિત દ્રશ્યોને આધારે રજપૂતો આ ફિલ્મને પ્રતિબંધિત કરવાની માંગ કરે છે એના વિષે કોઈ ઠોસ વિગત ન આપીને ફિલ્મને વધુ ને વધુ પબ્લીસીટી મળે એવું કરતો હોય એમ વધુ લાગે છે જો કે ભણશાલી એ એટલી સ્પસ્ટતા કરી કે પદ્માવતી અને ખીલજી વચ્ચેની આવી કોઈ ડ્રીમ સિક્વન્સ ફિલ્મમાં છે જ નહિ પણ એ સાબિત કરવા માટે ફિલ્મનો જે લોકો વિરોધ કરી રહ્યા છે એ કરણી સેના ને હજુ સુધી ફિલ્મ બતાવવા તૈયાર નથી થયો .

ફિલ્મ સર્જકો પૈસા કમાવવા માટે જ ફિલ્મો બનાવતા હોય છે એમાં કાઈ નવું નથી પણ જ્યારે કોઈ ચોક્કસ જાતી કે સમુદાયનું ચિત્રણ થતું હોય ત્યારે સર્જકે વધુ સાવચેત રહેવું પડે છે . સંજયે સેન્સર બોર્ડ સામે એવો જવાબ આપીને આખી વાતને વાળી લીધી કે તેમની ફિલ્મ ‘ પદ્માવતી ‘ એ ઈતિહાસ નહીં પણ મલિક મોહમ્મદ જાયસીની કવિતા પર આધારિત છે. મલિક મોહમ્મદ જાયસીએ પદ્યાવતી નામની મહાકાવ્યની રચના કરી હતી. આ મહાકાવ્ય રાણી પદ્માવતીની વાર્તા છે. રાણી પદ્માવતીના સૌદર્યથી મોહી પડેલો સુલ્તાન અલાઉદ્દીન ખિલજી ગમે તે ભોગે તેને પામવા માગતો હતો. તેણે ચિત્તાડ પર હુમલો કર્યો હતો. આથી અન્ય રાજપૂત મહિલાઓ સાથે રાણી પદ્માવતીએ પણ આગમાં કૂદીને આત્મવિલોપન કર્યું હતું. પણ જો ‘ પદ્માવતી ‘ ઐતિહાસિક તથ્યો પર આધારિત ના હોય તો એના બધા જ પાત્રોના નામ ઐતિહાસિક કેમ છે એનો જવાબ સંજયભાઈ પાસે નથી એટલું જ નહિ પણ દોઢેક વર્ષથી ચાલતા વિવાદને સુલજાવી શકાતો હોત એવું પણ સંસદીય સમિતિએ નોંધ્યું છે . એટલું જ નહિ પણ સંજયે વિરોધ કરી રહેલી કરણી સેનાને રીલીઝ પહેલા ફિલ્મ બતાવવાનું વચન આપેલું જે એણે હજુ સુધી નિભાવ્યું નથી એને બદલે મીડિયાના અમુક લોકોને ફિલ્મ બતાવી કે યુકે મા સેન્સર કરાવવા જેવી વિવાદિત પ્રવૃતિઓ કર્યા કરી છે. ઈરાદો સાફ છે કે ભારતમાં બને એટલી વધુ આ ફિલ્મને પબ્લીસીટી મળે …!!! ચાલો એ વાત માની લઈએ કે ફિલ્મ જોયા વગર એનો વિરોધ કરવો યોગ્ય નથી તો આવા સંવેદનશીલ મુદ્દા વખતે જે તે પક્ષકારોને પહેલા ફિલ્મ બતાવવામાં વાંધો શું હોય શકે ? અને એ પણ એવે વખતે કે જ્યારે ખુદ સંજય કહી ચુક્યો છે કે ફિલ્મમાં કોઈ જ વાંધાજનક દ્રશ્ય નથી . તો પછી બતાવવામાં વાંધો શું છે ? એટલે જ સંજયની અગાઉની ફિલ્મોને જોતા આ પબ્લીસીટીની ગેમ વધુ લાગે છે .

પદ્માવ્તીનો વિવાદ શમે એપહેલા બીજા બે વિવાદો જન્મ લઇ ચુક્યા છે ..!!! એમાંની પહેલી ફિલ્મ છે ‘ ગેમ ઓફ અયોધ્યા ‘. બાબરી મસ્જીદ ડીમોલેશનના બેકડ્રોપમા ચાલતી હિંદુ-મુસ્લિમની લવસ્ટોરી કહેતી આ ફિલ્મ પર એમ કહીને પ્રતિબંધ લગાવવાની વાત આવી છે કે આ ફિલ્મમાં અયોધ્યા અને બાબરીકાંડ વિશેના વાંધાજનક દ્રશ્યો છે , એટલું જ નહિ પણ પ્રતિબંધની માંગ કરનારા તો એમ કહે છે કે એમાં એવુ બતાવાયુ છે કે હિંદુઓએ છળકપટથી અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં ભગવાન રામની મૂર્તિ સ્થાપિત કરી હતી. ગેમ ઓફ અયોધ્યા ફિલ્મ 8 ડિસેમ્બરે રિલિઝ થવાની હતી.સેન્સર બોર્ડે ફીલ્મ પર રોક લગાવી હતી પણ ટ્રિબ્યુનલે તેને મંજુરી આપી દીધી છે. આવું જ કઈક મલયાલી દિગ્દર્શકની ફિલ્મ ‘ સેક્સી દુર્ગા ‘ સાથે થયું . ગોવા ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં નામને લીધે પહેલા તો એને બહાર કરી દેવામાં આવી પણ પછી કોર્ટની દખલથી ફેસ્ટીવલમાં બતાવાઈ પણ નામ બદલીને ‘ એસ.દુર્ગા ‘ કરવું પડ્યું . આવું જ કૈક થયું મરાઠી ફિલ્મ ‘ ન્યુડ ‘ સાથે . ફિલ્મની નાયિકા આજીવિકા માટે ન્યુડ મોડલિંગ કરાવતી હોય છે એને અનુરૂપ ફિલ્મનું ટાઈટલ ‘ ન્યુડ ‘ બરાબર હતું પણ જ્યુરીને એના નામ સાથે વાંધો પડ્યો , ફિલ્મ અધુરી છે એવા બહાના હેઠળ ‘ ન્યુડ’ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં રજુ થઇ શકી નહિ .

ફિલ્મો સમાજનો આયનો છે અને ફિલ્મોની સમાજ પર અસર પડે છે એ કોઈ નકારી શકે નહિ . એવામાં સર્જકે પણ દર્શકની ભાવનાઓ સાથે રમતો રમવાનું બંધ કરવું જ રહ્યું તો સામે પક્ષે દીપિકાનું નાક કાપવું કે સંજયનું માથું વાઢી લાવવું કે ‘ ગેમ ઓફ અયોધ્યા ‘ ના દિગ્દર્શક સુનીલસિંહના હાથ કાપનારને એક લાખનું ઇનામ જેવા સર્જનાત્મકતા ને ડરાવનાર કામોથી લોકોએ પણ દુર રહેવું પડે . સિનેમા એક સર્જનાત્મક અને અભિવ્યક્તિનું માધ્યમ છે પણ એ જ સિનેમા રજુ કરતી વખતે કે અભિવ્યક્ત કરતી વખતે સર્જક પણ સમાજનો એક હિસ્સો જ છે અને સિનેમા એ જ સમાજ વચ્ચે રજુ થવાનું છે એ યાદ રાખવું ઘટે …!!! બાકી તરફેણમાં કે વિરોધમાં દલીલો તો અનેક થઇ શકે પણ સમાજ આવી બધી વાતો માં પરંપરાગત મુલ્યો ધરાવે છે જ અને ધરાવતો રહેશે જ કારણ કે કોઈ પણ વર્ણ કે જ્ઞાતિ માટે એ એક ઓળખ છે – પહેચાન છે અને એમાં કરાતો કાલ્પનિક ફેરફાર કે ખોટું ચિત્રણ માફી ને પાત્ર નાં જ હોય શકે .

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર – કોલમ ” રઝળપાટ ” ૩ ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ )

આપનો કીમતી અને પવિત્ર મત ……!!!!!!!

Featured

આપનો કીમતી અને પવિત્ર મત ……!!!!!!!

ઉપર માઈકના લાંબા ભૂંગળા લગાડેલી ડોઝ મોટરકારે ગામના ધૂળિયા મારગ પરથી ગામમાં પ્રવેશ કર્યો એ સાથે જ ભૂંગળામાંથી અંદર બેઠેલાનો અવાજ આવવો શરુ થઇ ગયો ..” ભાઈઓ અને બહેનો …આપનો કીમતી અને પવિત્ર મત ……પાર્ટીના ઉમેદવાર …..ને આપીને જંગી બહુમતીથી વિજયી બનાવો . …ભાઈનું નિશાન છે …….. યાદ રાખો યાદ રાખો યાદ રાખો નિશાન ….. તારીખ ..ના રોજ નિશાન …..પર ચોકડી લગાવીને ….ભાઈને વિજયી બનાવો …..” !!!!! ગામની કાર જઈ શકે એટલી ગલીઓમાં આ માઈક્માથી પ્રચાર કરીને કાર પાછી બીજા ગામ ભણી ભાગી છૂટે અને ગામના ટાબરિયાઓ આ કાર પાછળ દોડીદોડી ને થાક્યા પછી કારમાંથી ઉડાડવામાં આવેલા જે તે ઉમેદવારના ચોપાનીયા નીરખવામાં મશગુલ થઇ જાય અને ગામના પાદરે કે બજારમાં બેઠેલા લોકો ‘ ચૂંટણી આવી ‘ એવી ધારણા પર આવી જાય ….!!!!! પહેલા કૈક આવો હતો ચૂંટણી પ્રચાર અને ચૂંટણીનો માહોલ …..!!!!!

હવે હાઈટેક પ્રચારનો જમાનો છે અને ખાસ તો હવે લોકો પણ પહેલાની જેમ બજારમાં કે પાદરે નથી બેસી રહેતા પણ પોતે પણ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ઇન્વોલ્વ રહે છે . લોકશાહીની આ જ તો મજા છે . આગળ લખ્યો એવો કિસ્સો અને સીન આજથી ઓલમોસ્ટ ૩૫-૪૦ વર્ષ પહેલાનો જ છે અને આ લખનારે અનુભવેલો છે . જો કે ત્યારે પણ પ્રચારની પરાકાષ્ટા અને ખેંચાખેચી કે પછી છાપાની ભાષામાં કહીએ તો પ્રચારની ગરમી કે ગરમાવો જોવા તો મળતો જ હતો પણ એ મોટે ભાગે શહેરો પુરતો મર્યાદિત હતો . જ્યારે આજનો જમાનો જ લઇ લ્યો ને ….લગભગ દરેક પાર્ટીઓ શહેરો તો ખરા જ પણ સાથે સાથે નાના શહેરોમાં પોતાના નેતાઓની જાહેરસભાઓ અચૂક ગોઠવે જ છે . આ પ્રચારનું બદલાયેલું ચિત્ર છે અને આ મતદારોના મહત્વનું નિશાન છે . લોકશાહી છે અને દરેક રાજ્યોમાં નિયમીતપણે કોઈ ને કોઈ ચૂંટણીઓ યોજાતી રહેતી હોય છે એને લીધે પ્રચાર , ચૂંટણી યાત્રા અને સભા-રેલીઓ નું એક વ્યવસ્થિત નેટવર્ક લગભગ દરેક પાર્ટીએ વિકસાવેલું છે . પહેલા તો વિધાનસભા કે ધારાસભાની પાંચ વર્ષે ચૂંટણી આવતી ત્યારે ‘ આપનો કીમી અને પવિત્ર મત ‘ આવું સંભળાતું , પણ હવે તો સરપંચનું ઈલેકશન પણ એમ.એલ.એ. સ્ટાઈલમા ખેલાય છે એવામાં પ્રચાર અને પ્રસારની બદલાયેલી ટેકનીકો ઘણી રસપ્રદ છે ..!!!!

પહેલા સોશિયલ મીડિયા નહોતું ત્યારે ફેસ ટુ ફેસ પ્રચાર કે ઉમેદવારનું કેન્વાન્સિંગ કરવું પડતું , પણ આજે તો શોશિયલ મીડિયાને લીધે પ્રચારની એક નવી અને સારી-નરસી બંને ઈફેક્ટ ધરાવતી નવી વિશાળ બારી ખુલી ગઈ છે . ચાણક્ય એ કહ્યું છે કે નહિ એ ખબર નથી પણ એમ કહેવાય છે કે ચૂંટણી જીતવા માટે શાસ્ત્રોમાં લખેલા દરેક કપટ અને કુટિલતાથી હરીફ ઉમેદવારને હરાવવો પડે છે એટલે એઝ એક્સ્પેકટેડ જેવી ચૂંટણી નજીક આવતી જાય અને પ્રચાર ચરમસીમાએ પહોચે એટલે હરીફને હંફાવવાના અનેકો ઉપાયો માહેનો સૌથી ખતરનાક એવો ચારિત્ર્યહનનનો ખેલ શરુ થઇ જાય . હોટેલ કે ઘરમાં ગુપ્ત કેમેરાથી શૂટ કરેલું એકાદું અંગતપળનું રેકોર્ડીંગ બજારમાં ફરતું થઇ જ જાય . અંગતપળો માણતા ઝીલાઈ ગયેલો ખુલાસાઓ આપવામાં અને ખાસ તો રદિયો આપવામાં અને વિરોધીઓનું કાવતરું છે એવું ગાઈ વગાડીને પુરવાર કરવામાં જેટલો બીઝી રહે એટલો હરીફને પ્રચારનો વધુ સ્પેસ અને ટોપિક મળતો જાય …!! આ સીડી વાળું એવું અમોધ શસ્ત્ર છે ને કે ખાલી ઈલેકશન સમયે જ નહિ પણ કોઈને પાડી દેવા કોઈ પણ સમયે આનો ઉપયોગ થઇ શકે છે અને આ તીર ઓલમોસ્ટ નિશાના પર જ લાગે છે …..પડી જ જાય હામેવાળી પાલટી…!!!

હવે તો ઈલેકશન કમીશનના નિયમોને લીધે ( થેન્ક્સ ટુ ટી.એન.શેશન )પ્રચારોની સમયમર્યાદા અને ભપકાઓમાં આવેલા નિયંત્રણોને લીધે આમ જનતાને પ્રચારની પીડા ભોગવવામાં ઘણી રાહત થઇ છે બાકી તો ચૂંટણીના ઘોડે ચડેલા આ ઉમેદવાર-મુરતિયાઓ કોઈને જંપવા દે નહિ . ભૂંગળા ભલેને બંધ થાય પણ સેટેલાઈટ ચેનલોમાં આવેલી ક્રાંતિનો આ લોકો બરાબર ફાયદો ઉઠાવે છે . નિયમ મુજબ રાતના ૧૦ પછી જાહેરસભા યોજી ના શકાય , તો ક્યાં હૈ ?? ચેનલો પર ધમધોકાર પ્રચાર કોઈ ને કોઈ પ્રોગ્રામના બહાના નીચે ચાલુ જ હોય છે . અરે ભાઈ/બોન ચૂંટણીમાં પ્રચાર નહિ કિયા તો ક્યાં કિયા ??? પ્રચાર જ ઈલેકશનનો સાચો આત્મા છે . પ્રચારની અવનવી ટેકનીકોને લીધે ચૂંટણી લડતા ઉમેદવાર એકસાથે ઘણી જગ્યાએ પહોચી શકે છે . પ્રચારમાં શોશિયલ મીડીયાનું મહત્વ એટલું બધું છે કે લીટરલી ફેસબુક ના પેજીસ કે ટ્વીટરના હેન્ડલ રણમેદાનમાં ફેરવાય જાય છે . હવે તો બધી જ પાર્ટી પોતાનો આઈ.ટી. સેલ રાખે છે અને આ સેલના લોકો સાચું કે ખોટું બધી જ ટાઈપનું પોતાની પાર્ટીને લાગતું અને હરીફ પાર્ટીને નુકશાન કરતું શોશિયલ મીડિયા સાહિત્ય ઈલેક્ટ્રોનિક આકાશમાં આડેધડ ફેંક્યા જ કરતા હોય છે ., ઘણા ઝીલી પણ લેતા હોય છે , ઘણા ભાવિકો સીરીયસલી પણ લેતા હોય છે અને ઘણા સાચું ખોટું જાણવા જેટલી સ્વતંત્ર બુદ્ધિ રાખતા હોય છે પણ આ આઈટી સેલ પીપલ ને એની હારે કોઈ નિસ્બત નહિ , એમનું કામ જ અવનવું બનાવ્યા કરવાનું અને ઈલેક્ટ્રોનિક આકાશમાં ફેંક્યા કરવાનું એટલે જ તો સાચું યુદ્ધ શોશિયલ મીડિયા પર જ રમાતું હોય છે …!!!

ઉમેદવારને બચાડાને રાત થોડી ને વેહ જાજા હોય છે એમાં ઈ ક્યાંથી એના 20 કે ૨૫ લાખ મતદારોને રૂબરૂ મળવા જઈ શકવાનો એટલે શું છે કે ટીવી, રેડિયો અને ખાસ તો વર્તમાનપત્રો થકી રૂબરૂ મળ્યાનું પુણ્ય ઉમેદવારે મેળવવું પડે છે . પેઈડ મીડિયા અને પેઈડ પ્રચાર વિષે કશું જ લખવા જેવું નથી કેમકે હમામ મેં હર એડિટર અને એન્કર નંગે હૈ , અને આમેય નામ જ પ્રચાર છે એટલે એમાં પૈસા તો ખર્ચવા જ પડે ને …!!! વર્તમાનપત્રો અને ટીવી માટે આ કમાવાની સીઝન કહેવાય અને બીજું કે વર્તમાનપત્રો અને ટીવી પ્રોગ્રામ્સ બંને પાલટીને પ્રચારની ઓપન અને ઇવન તકો આપતા હોય છે એટલે પેઈડ મીડિયા નહિ પણ પેઈડ ક્મ્પેઇનિન્ગ કે પેઈડ પ્રચાર એવું કહી શકાય અને આઈ થીંક એમાં કાઈ ખોટું પણ નથી જ , ચૂંટણી છે અને પ્રચાર વગર ચૂંટણી અધુર્રી છે તો સ્વાભાવિક છે કે પ્રચારના દરેક હથકંડા વાપરવાનો ઉમેદવાર કે એની પાર્ટીને હક્ક છે …!!! ફેર ઈંનફ યુ કનો …!!

ઉમેદવારના પ્રચાર માટે ખોલાયેલા કાર્યાલયોમા કાર્યકરોની ગહમાંગહમી તો હોય જ છે પણ પહેલાની જેમ કાર્યાલયમાં પાથરેલા ગાદલાઓમાં આળોટતા કાર્યકરો ઓછા જોવા મળે છે , બીકોઝ ફોર્મ ભર્યા અને મતદાન વચ્ચે માંડ વીસેક દિવસ કે એનાથી થોડો વધુ ગાળો હોય છે એવામાં બધે પહોચી વળવું પડે અને એ કામ કાર્યકરો સિવાય કોણ કરી શકે ? પ્રચારના નવા નવા કન્સેપ્ટ આવતા જાય છે પણ મારા મતે ડોર ટુ ડોર પ્રચાર જેવી અસર બીજા કોઈની ના આવી શકે !! ટીવી પર ‘ તમારા ઉમેદવાર ને ઓળખો ‘ કાર્યક્રમ કરતા આ ફેસ ટુ ફેસ અને ડોર ટુ ડોર વાળું વધુ અસરદાર પણ ખાટલે મોટી ખોટ એ છે કે એટલા સમયો ક્યાં ?? ટીવી , રેડિયો , વર્તમાનપત્રો કે પછી જંગી રેલીઓ-સભાઓ- રોડ શો ઓ જેવા પ્રચારોના ચારેકોરથી થતા ટ્રેડીશનલ અને હાઈટેક એટેક્સ જેમ જેમ વધતા જાય છે એમ એમ મતદાર વધુ ને વધુ શાણો થતો જાય છે , છાપાની ભાષામાં લખીએ તો ‘ મતદારનું મન કળાતું નથી “ અને આ જ લોકશાહીનો વિજય છે , ભલે પાંચ વર્ષે તો પાંચ વર્ષે અને લાખો-કરોડોના પ્રચારો કર્યા પછી પણ એક વસ્તુ પત્થર કી લકીર છે કે ‘ મતદાર જ અંતે તો કિંગ છે ‘…..!!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૬ નવેમ્બર ૨૦૧૭ )

ઈર્ષાળુને આશીર્વાદ …….!!!!!!!

Featured

ઈર્ષાળુને આશીર્વાદ …….!!!!!!!

‘ ભલે ને અશ્કો સ્વીફ્ટ લઇ આવ્યો , પણ જોજે આપણી ચેલેન્જ ..ઈ ક્યાંક ને ક્યાંક ભટકાડવાનો જ ..!!! એને સાયકલ માંડ ચલાવતા આવડે છે એમાં આ ગાડી ક્યાંથી હાથમાં રહેશે ?”………” એલા આ ભરતો તો યુરોપની ટુર કરી આવ્યો ..આ જો ફેસબુકમાં જથ્થાબંધ ફોટા મુક્યા છે ..મારો હાળો ધંધામાં કઈક સખળડખળ કરતો લાગે છે બાકી એની ગામ બાયર જાવાની ત્રેવડ નથી મોટા …” !!!! ‘ આજે સુરીયો મળ્યો હતો …ચકાચક ગાડીમાંથી મોંઘા કપડા ને રૂપાળી બૈરી સાથે ઉતરીને મને રામ-રામ કર્યા …કારકુનની સરકારી નોકરીમાં આવી કમાણી હોય નહિ …કટકીયુ કરતો હશે એવું લાગે છે ..”!!!! ડાયલોગ્ઝ જુદા જુદા ને પ્રતીકાત્મક છે પણ સરવાળે બધા ડાયલોગ્ઝમાંથી ‘ કુછ જલને કી બુ આ રહી હે ‘ એવું નથી લાગતું ? અસલમાં એવું પણ હોય કે અશ્કાની સ્વીફ્ટની બળતરા કરનાર પોતે હોન્ડામાં પચા-પચા નું પેટ્રોલ ભરાવીને દી કાઢતો હોય ……યુરોપની ટુરના ફોટા જોઇને આય્ખું ચાર કરતો ખુદ પોતે જ એના ગામ કે શહેરની બાઉન્ડ્રી વટ્યો ના હોય કે પછી સુરીયાની સરકારી નોકરીમાંથી કમાયેલી જાહોજહાલી જોઈ જીવ બાળતો પોતે ટ્વેલ્થમા બે વાર ફેઈલ થયો હોય …!!!! સો વ્હોટ ??? તો શું થઇ ગયું ? એટલે બળતરા – ઈર્ષા કે પછી ટાંટિયાખેંચ નહિ કરવાની સોનું ……?????

ટ્રક પાછળ લખેલું વંચાય છે ને કે ‘ બુરી નજર વાલે તેરા મુહ કાલા ‘ કે પછી ‘ ઈર્ષાળુને આશીર્વાદ ‘ કૈક એવું જ છે માનવજીવનું ..!!! કોઈનું સારું જોઈ ના શકતા લોકોથી જગત ઉભરાય છે એવું કહેવું અતિશયોક્તિ નથી . શ્રી ભગવતગીતામાં લખવાનું રહી ગયું છે કે ‘ બળતરા કે ઈર્ષા કરનાર ખુદ જ એની અગ્નિમાં ભડભડ સળગતો હોય છે “!!!!! અને વાત પણ સાચી જ છે ને ….કોઈની ગાડી , બંગલો કે પછી પ્રગતિથી પગથી માથા સુધી સળગતા લોકોને જે તે વ્યક્તિએ એ સ્ટેજે પહોચવા માટે કરેલો સંઘર્ષ કે મહેનત ક્યા દેખાવાની ? જી હા , અમુક શોર્ટકટ અપવાદોને બાદ કરતા મોટાભાગના સફળ વ્યક્તિઓની જીવનકથામા એક વસ્તુ કોમન હશે અને એ છે ‘ મહેનત ‘…!!!! સફળતાનો કોઈ શોર્ટકટ નથી જ ને નથી જ ..!! પણ વાંક્દેખાઓ અને ટાંટિયાખેંચમા નિપુણ મહાશયો ધરાહાર આ ‘ મહેનત ‘ નામના બોલને રમ્યા વગર જ જવા દેવાના …!!!

અસલમાં ક્રિકેટ કે હોકી નહિ પણ ટાંટિયાખેંચ આપણી રાષ્ટ્રીય રમત હોવી જોઈએ …!!! જી હા , આ કોઈ જોક નથી પણ હકીકત છે . જરાક કોઈએ કાઠું કાઢ્યું કે થઇ રહ્યું …આખી એક જમાત પહોચી જાય એને પછાડવા માટે ….નીચે લાવવા માટે …!!!! હવે આમાં થાય એવું કે કોઈ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા મથતા વ્યક્તિ માટે જો એ પોતે લક્ષ્યની પ્રાપ્તિ માટે ડેડીકેટેડ હોય તો ગમે એવી અડચણો પણ આસાન લાગવાની . ‘ લોગો કે ફેંકે હુયે પથ્થરો સે હી તો મૈને અપની સફલતાકી સીડીયા બનાઈ ‘ !!! જી હા , અડચણો વગરની એક પણ સીધ્ધીગાથા તમને સાંભળવા નહિ મળે કેમકે જેટલી મુશ્કેલીઓ વધુ એટલી સફળ થવાની ઝંખના-તાલાવેલી વધુ !!! શરત એટલી જ કે એ સફળતા મેળવવા માટે તમે ખરેખર ચોક્કસ હોવા જોઈએ …સ્યોર હોવા જોઈએ , પછી ભલે ને ગમે એટલી જમાત તમારા ટાંટિયાખેંચમા લાગેલી હોય ….કી ફરક પડતા હૈ ….!!!!!!

થ્રી ઇડીયટ ફિલ્મનો ડાયલોગ યાદ છે ને ? ‘ જબ દોસ્ત ફેલ હોતા હૈ તો દુખ હોતા હૈ , મગર જબ દોસ્ત લીસ્ટમેં ફર્સ્ટ આતા હૈ તો ઓર દુખ હોતા હૈ “…!!!! જી હા સૌથી વધુ ટાંટિયાખેંચ કે પછી ઈર્ષા તમને તમારા કરીબીથી જ મળવાની પછી ચાહે એ ઓફિસનો કરીબી હોય કે કુટુંબનો કે પછી દોસ્તીદારીનો કે પછી વ્યવસાયીક …!!! એમાં ઘણા કેસોમાં કોઈનો વાંક નથી હોતો પણ શું છે કે માનવજાતની મૂળભૂત પ્રકૃતિ છે કે કોઈની સફળતા કે આગેકુચ જોઈ નથી શકાતી …અને જો આવું હોય તો જન્મ થાય છે ઈર્ષા કે પછી એથી પણ આગળ વધીને ટાંટિયા ખેચવાનો …!!!! ઓફીસ હોય તો કામની ક્રેડીટ ના મળે એ જોવાનું કે પછી કરેલા કામમાંથી મિસ્ટેક શોધવાની અને એને ટોપ-લેવલ સુધી પહોચાડવાનું , કુટુંબ હોય તો સંબંધોમાં તણાવ લાવવાનું , દોસ્તી હોય તો છુપી બળતરા કે પછી ખોટું લગાડવાનું અને વ્યવસાયીક હોય તો પછી કેવી રીતે કોઈના વ્યવસાયને નુકશાન કરવું કે પછી એનો વ્યવસાય વધુ પ્રગતી ના કરે એવા પેંતરા રચવાના નકામા ઉદ્યમો ઈર્ષાખોર કે પછી ટાંટિયાખેચ વીર કરતો જ રહેતો હોય છે …!!! જોર લગા કે હઈશાઆઆઆ….!!!!

જનરલી ઈર્ષા કે ટાંટિયાખેંચ એવા લોકો જ કરવાના જે તમારી પ્રગતિથી રોમ-રોમ અને પેરીસ -પેરીસ બળતા હોય અથવા તો એવા લોકો પણ એમાં શામેલ રહેવાના કે જેમની ત્રેવડ તમારા મુકામ સુધી પહોચવાની હોય જ નહિ ..!! ‘ અરે યાર , ફલાણો કે ફલાણી આટલી સફળ કે પ્રગતી કરી જ કેવી રીતે શકે ? “ આવી અદેખાઈ અને બળતરા જ અંતે ઈર્ષાને જન્મ આપતી હોય છે . અને જેને સફળ થવું જ હોય છે એ આવી નીદા-ઈર્ષા કે પછી ક્રીટીઝમને પોઝીટીવ લઈને આગળ વધતો રહેતો હોય છે અને એ જેમ જેમ આગળ વધે એમ એમ પેલા ઈર્ષાળુની ઈર્ષા ડબલ-ટ્રબલ બનતી જતી હોય છે …પાછું જોવાની ખૂબી એ હોય છે કે કોઇથી વધુ પ્રગતી કરવા માટે મહેનતને નામે ઉહૂઉ કરતા લોકો પાસે ‘ ખાલી ઘડો વાગે ઘણો ‘ એ મુજબ નિંદા-ઈર્ષા અને પછાડવાના પેંતરા કરવા માટે સમય જ સમય હોય છે . પોતે કશું કરી શકે એમ હોય નહિ અને બીજા કશુક કરતા હોય એમાં કેમ અડચણો પેદા કરવી કે પછી ટાંગ અડાવવી એમાં જ ઘણાનું મોટાભાગનું આયખું પૂરું થઇ જતું હોય છે ..!! પણ આ અભાગવીયાવને કોણ સમજાવે કે ઈર્ષા એટલે પોતાની જાતને સંકુચિત કરીને વિચારવું …કોઈ કોઈની સફળતા પર તરાપ નથી જ મારી શકતું , કોઇથી આગળ નીકળવા એનાથી વધુ મહેનત કરવી જરૂરી છે ના કે ખણખોદ-ઈર્ષા કે પછી ટાંગખેંચ…!!!

દેશી ગુજરાતીમાં એવું કહેવાય છે કે ‘ મહેનત કરનાર ને મોહન મળે જ ‘ જી , હા જેને મહેનત જ કરવી છે , સ્વપ્ન કે લક્ષ્ય પ્રાપ્ત જ કરવું છે , જીવનમાં કશુક એચીવ કરવું છે એને આવા વિઘ્ન્સંતોશીઓ , ટાંટિયાખેંચવીરો કે પછી ઈર્શાળુઓથી કશો જ ફેર નથી પડતો હોતો , એ તો પોતાના લક્ષ્ય કે મંઝીલ તરફ એક્નજર રાખીને ચાલતો જ હોય છે . હા , એ મંઝીલ મેળવવાની કે પછી ત્યાં પહોચવાની પ્રક્રિયામાં આવા અલેલટપ્પુંઓ ના ‘ આંગળીચાળા’ થી થોડો વધુ સમય લાગી શકે છે પણ ત્યાં સુધી તો જો તમે તમારા ઈરાદામાં અફર હો ….લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવામાં અડગ હોવ તો કોઈ ઈર્ષાળુ-ફીર્ષાળુ તુમ્હારા કુછ બિગાડ નહિ શકતા …હેય્ય્ય !!!! સફળતાની રાહમાં નીકળેલને નિંદા , ઈર્ષા કે પછી કોઈ પણ રુકાવટ ડગાવી શકે નહિ , હા કદાચ થોડા સમય માટે સફળતાના રસ્તા પર ‘ રુકાવટ કે લિયે ખેદ હૈ ‘ એવું બોર્ડ મારવું પડે પણ અંતે તો ‘ સફળતાના શહેરમાં તમારું સ્વાગત છે ‘ એવા બોર્ડ સુધી પહોચી જ જવાય છે , હા શરત એટલી કે એ બોર્ડ સુધી પહોચતા રસ્તામા આવેલા નિંદા, હરીફાઈ કે ઈર્ષા નામના ખાડા-ટેકરાને તમે કેટલી ધીરજ અને મક્કમતાથી વટાવો છો …!!!! એક વાત લખી રાખજો કે ‘ લોકો તમારી સફળતાની ઈર્ષા જ કરશે , વખાણ ક્યારેય નહિ ..” અને આવું થાય ત્યારે આનંદભાય બક્ષીભાઈએ લખેલું અને કીશ્લાએ ગાયેલા આ ગીતની આ ચંદ લાઈનો ગણગણતા રહેવી …” કુછ તો લોગ કહેંગે , લોગો કા કામ હૈ કહેના ……….” !!!!!!

ઠંડક :

‘ ઈર્ષા વગર જીવન જીવવું એ એક કળા છે “ – માર્ક વોલ ( જર્મન ચિંતક )

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ‘ નમસ્કાર ગુજરાત ‘ મંથલી ઓસ્ટ્રેલીયા – કોલમ ” પરબ ” નવેમ્બર ૨૦૧૭ )

નવું વરસ ….ગુજરાત ઇલેકશન અને ગોલમાલ અગેન …….!!!!!!!

Featured

નવું વરસ ….ગુજરાત ઇલેકશન અને ગોલમાલ અગેન …….!!!!!!!

વિક્રમ સંવંત ૨૦૭૪ શરુ થઇ ગયું છે …દિવાળીને ધામધુમથી ઉજવીને હવે ફરીથી રૂટીનમા ગોઠવાવાની મથામણ શરુ થઇ ચુકી છે …તહેવારોના આગમન પહેલા ઉત્સાહ અને તહેવારો વીતી જાય પછીની એકલતા વચ્ચે આમ આદમીને સેટ થતા સમય લાગે છે પણ જીવન છે એટલે રોજ નવા નવા પડકારો પાર પામવાની મથામણમાં દિવસો પસાર થતા જાય છે . પણ તહેવારો આ ભાગદોડવાળી જીંદગીમાં સ્ટ્રેસબસ્ટરનું કામ કરે છે …તહેવારોની ઉજવણીથી નવી ઉર્જા મળે છે અને એ ઉર્જા આપણને આગળની જિંદગીના સુખ અને દુઃખની સાથે પનારો પાડવામાં હેલ્પીંગ હેન્ડ સાબિત થાય છે . સમય કોઈના માટે અટકતો નથી એ પ્રમાણે ખરેખર તો આપણે જેને બેસતું વર્ષ કહીએ છીએ એ ના તો બેસેલું છે પણ એ તો ખરેખર ચાલતું વર્ષ છે …સમયની ગતિ ફરતી રહે છે એમ દિવસો બદલાતા રહે છે અને બદલાતું રહે છે વર્ષ પણ ….બેસતું નહિ પણ ચાલતું અને આમ જોવા જાવ તો આ ફાસ્ટ લાઈફમાં દોડતું વર્ષ …!!! દરેક નવું વર્ષ નવી આશાઓ …અપેક્ષાઓ …ઉમંગો અને પડકારો લઈને આવે છે , એ પડકારો , આશાઓ અને અપેક્ષાઓ પૂરી થાય છે કે નહિ એનો સઘળો આધાર આવનારા વર્ષને આપણે કઈ રીતે લઈએ છીએ એના પર છે …!!!

ગુજરાતી નવું વર્ષ શરુ થઇ ગયું છે તો શરૂઆત ગુજરાતથી જ કરીએ. આ નવું વર્ષ ગુજરાત માટે અને ખાસ કરીને ગુજરાતીઓ માટે એક નવી કસોટી લઈને આવ્યું છે . વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ જાહેર થઇ ચુકી છે અને રાજકીય કાવાદાવાઓ અને કાગરોળો તો ક્યારની શરુ થઇ ચુકી છે એવામાં આખાયે ભારતની નજર ગુજરાત વિધાનસભાના પરિણામો પર રહેવાની એ નક્કી છે .ઘણા લાંબા સમયથી ગુજરાતની ગાદી પર શાશન કરી રહેલી ભાજપા માટે આ ઈલેક્શન જબરો પડકાર છે . મુખ્યત્વે લોકશાહીમાં જે પાર્ટી વધુ સમય સત્તામાં રહે એના પર એન્ટી-ઇન્કમબન્સીનો ખતરો વધુ રહેતો હોય છે . ફરિયાદોનો ઢગલો વધતો જતો હોય છે . આપણે લોકસભાના ઇલેકશનમાં આ જ વસ્તુ જોઈ છે અને હવે વિધાનસભાના ઇલેકશનમાં ગુજરાતમાં ભાજપ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ જ છે . ‘ ગુજરાત એટલે મોદીનું ગુજરાત ‘ આવી શાખ બચાવવી ભાજપ માટે આ ઇલેકશનમા મુખ્ય પડકાર રહેશે . ભાજપ વિરુદ્ધ પડકારો અને વિરોધોનો સુર સંભળાય રહ્યો છે , આ વિરોધોને પોતાની ફેવરમાં , પોતાના પક્ષે કરવા એ જ ભાજપની ખરી કસોટી રહેવાની છે . સામે પક્ષે કોંગ્રેસને અનાયાસે ભાજપ વિરોધી સુરોનો સાથ મળતો થયો છે અને અત્યારે તો કોંગ્રેસ આ અચાનક મળેલા ટેકાઓના સહારે ગુજરાતની ગાદી પર બિરાજમાન થવાના સપના જોઈ રહી છે . પણ હકીકત એ છે કે નો ડાઉટ ભાજપ પ્રત્યે વિરોધ અને ફરિયાદો હોવા છતાં પણ હજુ એવું કહી શકાય નહિ કે આનો લાભ ચોક્કસથી કોંગ્રેસને જ મળશે . અથવા તો એમ કહી શકાય કે હજુ એવું વાતાવરણ નથી સર્જાયું કે ભાજપ પ્રત્યે ઉદભવેલા વિરોધને કોંગ્રેસ પોતાની બાજુ વાળી શકી હોય . જો ભાજપે પુનરાવર્તન માટે હજુ વધુ મહેનતની જરૂર હોય તો ચોક્કસપણે કોન્ગ્રેસ્સે પરિવર્તન માટે ભાજપથી ક્યાય વધુ મહેનતની જરૂર રહેવાની છે કેમકે કદાચ ભાજપને માનનારો મોટો વર્ગ ભાજપથી નારાજ હોય શકે છે પણ હજુ કોંગ્રેસે એ નારાજ વર્ગને પોતાના તરફ વાળવો બાકી છે એ હકીકત છે અને ત્યાં જ કોંગ્રેસની કસોટી થવાની છે .

આ નવા વર્ષના આગામી બે મહિના સુધી ગુજરાતમાં એક જ પ્રશ્ન ચર્ચાતો રહેશે અને એ હશે ‘ પુનરાવર્તન કે પરિવર્તન ?’. રૂપાણી સરકારે પુનરાવર્તનને સિક્યોર કરવા માટે ચૂંટણી જાહેર થઇ એના ઘણા સમય અગાઉથી જ નારાજ વર્ગોને મનાવવાના લગભગ બધા જ પ્રયત્નો કરી લીધા છે જેમાં ખેડૂતો , નોકરીયાતો અને વેપારીઓ જેવા વર્ગોને વિવિધ પ્રકારની છૂટછાટો અને રાહતો સામેલ છે . રૂપાણી સરકાર સિવાય પ્રધાનમંત્રી મોદી ખુદ વિવિધ યોજનાઓના ઉદઘાટનોના બહાને ગુજરાતની જનતા સાથે સીધો સંવાદ કરી ચુક્યા છે તો કોંગ્રેસના રાહુલ ગાંધી પણ આ વખતે ગુજરાત ઇલેકશનને વધુ ગંભીરતાથી લઇ રહ્યા છે અને એમની ફ્રિકવન્ટ ગુજરાત મુલાકાતો વધી ગઈ છે એવામાં ૧૮ ડિસેમ્બરે ખુલનારી મતપેટીઓ જ જાહેર કરશે કે ગુજરાતની જનતાએ પુનરાવર્તન પસંદ કર્યું છે કે પરિવર્તન ? ખેર ગુજરાતમાં ચૂંટણીનો માહોલ હજુ બીજા બે મહિના રહેવાનો છે અને ગુજરાતનો ચૂંટણી જંગ રોચક અને દિવસે દિવસે નવા રંગ બતાવનારો થવાનો છે એ નક્કી છે એવામાં અત્યારથી વધુ વિશ્લેષણ કરવું વ્યર્થ છે અને આગળ ઉપર પુનરાવર્તન કે પરિવર્તન પર ચર્ચા કરતા રહેશું પણ ગુજરાત ભાજપ અને ગુજરાત કોંગ્રેસ બંને માટે અને ઇવન મોદી અને રાહુલ માટે પણ આ નવું વર્ષ કેટલું નુતન નીવડે છે એ તો મતદારોની શરતો લાગુ પર નિર્ભર છે એ નક્કી છે …!!!

*********************

દર દિવાળી કે ન્યુ યર કે ઇદ જેવા તહેવારો બોલીવુડ માટે મહત્વના હોય છે કેમકે આ ગાળામાં ફિલ્મ રીલીઝ કરવાથી સારું ઓપનીંગ અને કમાણી મળે છે એવામાં આ દિવાળીએ રીલીઝ થયેલી રોહિત શેટ્ટીની ગોલમાલ સિરીઝની ‘ ગોલમાલ અગેન ‘ એ આ દિવાળીમાં ૧૦૦ કરોડની બાઉન્ડ્રી લાઈન કુદાવીને ટ્રેડ પંડિતોને અચંબામાં મૂકી દીધા . જો કે રોહિતની બધી જ ગોલમાલ સારી ચાલેલી પણ જે રીતે ‘ ગોલમાલ અગેન ‘ ફક્ત ૩ જ દિવસમાં ૧૦૦ કરોડને પાર થઇ ગઈ એ ખરેખર બોલીવુડ માટે સારા સમાચાર છે . હોરર કોમેડી જેવી ભુલાયેલી જોનરવાળી વાર્તા ધરાવતી ‘ ગોલમાલ અગેન ‘ ખરેખર પૈસા વસુલ સાબિત થઇ છે . સટીક વનલાઈનર અને અજય દેવગણ, અરશદ, શ્રેયસ ,જોની લીવર ,કૃણાલ ખેમુ , પરીનીતી , તબુ વગેરે વગેરે જેવા મલ્ટીસ્ટારકાસ્ટની સોલીડ કોમિક ટાઈમિંગને લીધે મનોરંજક બનેલી આ ફિલ્મે શાહરૂખ અને સલમાન જેવા સુપરસ્ટારોની હમણાં ફ્લોપ ગયેલી ફિલ્મોનો ગમ ભુલાવી દીધો છે . ગોલમાલ અગેનની સાથે રીલીઝ થયેલી આમીરના સ્પેશિયલ એપીયરન્સ વાળી ‘ સિક્રેટ સુપરસ્ટાર ‘ એ પણ તગડો નફો કમાઈ લીધો છે . ફક્ત ૫૦ કરોડના ટોટલ બજેટવાળી ‘ સિક્રેટ સુપરસ્ટાર ‘ માઉથ ટુ માઉથ પબ્લીસીટીના પ્રતાપે ઓલમોસ્ટ ૮૦ કરોડ જેવો વકરો કરી ચુકી છે . ગોલમાલ અને સિક્રેટ સુપરસ્ટાર બન્ને અલગ અલગ કથાવસ્તુ અને જોનરની ફિલ્મ હોવા છતાં બોક્સઓફીસ પર જે રીતે સફળ થઇ છે એનાથી ચોક્કસપણે બોલીવુડનો ઉત્સાહ વધ્યો જ હશે અને હવે બોલીવુડની નજર ડીસેમ્બરમાં આવનારી સંજય લીલા ભણશાલીની મહત્વાકાંક્ષી અને વિવાદિત ‘ પદ્માવતી ‘ તેમજ ટ્યુબલાઈટ ની નિષ્ફળતા ભૂલાવવા અને પોતાનું સ્ટારડમ સલામત રહે એની જેના પર સલમાનને આશા છે એવી ‘ ટાઈગર જિંદા હૈ ‘ ના આવા જ સુપર કલેક્શન પર રહેશે .

વિસામો :

‘ રોંગ સાઈડ રાજુ ‘ ની સફળતા અને ‘ કરશનદાસ ‘ જેવી સારી ફિલ્મો પછીથી ગુજરાતી ફિલ્મોમાં પડેલા ક્વોલીટી ફિલ્મોના દુકાળને દુર કરવા પ્રતિક ગાંધી , મલ્હાર ઠાકર અને આરોહી જેવા સ્ટાર કલાકારો અને સંદીપ પટેલ જેવા અનુભવી દિગ્દર્શકની આવી રહેલી ફિલ્મ ‘ લવ ની ભવાઈ ‘ પર ગુજરાતી ફિલ્મ દર્શકો અને ઇન્ડસ્ટ્રીની નજર રહેશે …!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૯ ઓકટો ૨૦૧૭ )

જો જો ‘ દિવાળી ‘ ભૂલાય નહિ …….!!!!!!!

Featured

જો જો ‘ દિવાળી ‘ ભૂલાય નહિ …….!!!!!!!

ચેન્નાઈની કોઈ એપ ડેવલપર કંપનીએ એક એપ તૈયાર કરી છે , એને તમે તમારા મોબાઈલમાં ડાઉનલોડ કરો એટલે જુદી જુદી ટાઈપના ફટાકડાના પેકેટ જોવા મળે , તમારે જે ફટાકડા ફોડવા હોય એના પર ક્લિક કરો અને આનંદ મેળવો નોઈઝ-ફ્રી …પોલ્યુશન-ફ્રી દિવાળી સેલિબ્રેશનનો …!!! ડેવલપર મહાશયનું કહેવું છે કે દિવાળીમાં ફૂટતા ફટાકડાથી ધ્વની અને પર્યાવરણ પ્રદુષણ બહુ જ થાય છે એટલે અમે આ ડીજીટલ આતશબાજીની વ્યવસ્થા કરી છે …!!! તારી ભલી થાય ચમના … ફટાકડાના ધુમ્મ્મ્મમ …ધડામમ્મ્મ્મ અવાજો વગરની દિવાળી તો કોઈ દિવાળી હૈ લલ્લુ …!!! સવાર સુધી આકાશમાં ફૂટતા અને રંગબેરંગી પ્રકાશો અને કાન ફાડી નાખે એવા અવાજો કરતા ફટાકડા અને એની આતશબાજી આમ તો હવે ધીરે ધીરે વિલુપ્ત થતી જાય છે પણ હે ચેન્નાઈના એપ ડેવલપર હજુ સાવ એવા દિવસો તો નથી આવ્યા કે આવી મૂંગી …સાયલન્ટ…..અનંત આકાશ મુકીને મોબાઈલના ૪-૫ ઇંચના સ્ક્રીનમાં દિવાળી ઉજવવી પડે…!!! હમણાં જ પૂરી થયેલી નવરાત્રીમાં આવું જ કઈક ગતકડું ‘ સાયલન્ટ ‘ ગરબા ના નામે પણ થયેલું …અલ્યા બોન / ભઈ ગરબાનો અસલી પ્રાણ જ સંગીત અને ગીત છે અને એપણ ગાયન સાથે , એમાં આ મૂંગા ગરબા ….બાત કુછ હજમ નહિ હુઈ પણ શું છે કે હિન્દી ફિલ્મના ડાયલોગની જેમ ‘ વક્ત બદલતે દેર નહિ લગતી ‘ એમ કદાચ આ પણ નવા જમાનાનો નવો કન્સેપ્ટ ગણીને ચાલીયે અને ના ચલાય તો જૈસી જિસકી સોચ શેઠજી સમજીને આગળ વધવાનું …!!!!

જેવા કોઈ તહેવારો આવે કે તરત જ દિલ યાદોમાં સરી પડે અને એનું કારણ પણ છે કે દિવસે દિવસે તહેવારો આ ઉપર લખ્યા એમ એક્ચ્યુલ ઓછા અને ડીજીટલ કે ઓનલાઈન વધુ ઉજવાતા થયા છે . જિંદગી બુલેટ ટ્રેનથી પણ ફાસ્ટ દોડતી થઇ ગઈ છે એવામાં તહેવારો સુપર સ્પીડે આવે છે …ઉજવાય છે અને ચાલ્યા જાય છે અને પાછળ છોડી જાય છે ‘ એક વો ભી દિવાલી થી , એક યે ભી દિવાલી હૈ ‘ ટાઈપનો વલવલાટ..!! જી હા , તહેવારો ડીજીટલી , ઓપચારિક કે પછી ઉજવવા ખાતર ઉજવાતા થયા છે ત્યારથી આ વલવલાટ વધુ થાય છે અને એ પણ તહેવારો વીત્યા પછી . ધનતેરસથી શરુ કરીને ભાઈબીજ સુધી આંગણામાં યારો-દોસ્તો અને સગા-સંબંધીઓ સાથે કુંડાળું વળીને સાથી હાથ બઢાંના ના સમુહગાન સાથે રચાતી રંગબેરંગી રંગોળીનું સ્થાન હવે તો બજારમાં રેડીમેડ મળતી સ્ટીકર રંગોળીએ લઇ જ લીધું છે . લાવો ને લગાવો …!!! જો કે એમનોય કોઈ વાંક નથી , ક્યુકી પહેલા તો એવડા મોટા આંગણા કહા હૈ અને હોય તો ..પબ્લિક કે પાસ ટાઈમ કિધર હૈ ??? જો કે હજુ પણ કોઈ આંગણામાં દિવાળી કે બેસતા વર્ષે મસ્ત કલાત્મક રંગોળી જોવા મળી જાય તો એ બનાવનારને દોડીને ‘ ઓસ્કાર ‘ આપવાનું મન જ જાય .

“ જુનું એ સોનું “ એ ઉક્તિનો સાચો અર્થ તો તહેવારોમાં જ સમજાય … ‘ પરિવર્તન સંસારનો નિયમ છે ‘ એની હા પણ પણ હકીકતે તહેવારોમાં આ બંને સુત્રો એકસાથે યાદ આવી જાય – ખાસ કરીને દિવાળીમાં . દિવાળી પ્રકાશનું પર્વ છે , ઝગમગતા દીવાઓની શ્રુષ્ટિ છે પણ જેમ રંગોળીનું સ્થાન સ્ટીકરે લઇ લીધું એમ જ દીવડાઓનું સ્થાન મીણબત્તીઓએ અને બાકી હતું તે ચાયનીઝ સીરીઝોએ લઇ લીધું છે , માટીના કોડિયા લઘુમતીમાં આવતા ગયા છે હા, પ્રકાશનો મૂળભૂત હેતુ જળવાઈ રહ્યો છે એટલું થેંક ગોડ ..!!! પેલું ભલેને એપ બન્યું હોય તો પણ હજુયે ફટાકડાનો દમામ એમ ને એમ છે એ હકીકત છે , હા મુઈ મોંઘવારીમાં એની ક્વોન્ટીટી કદાચ ઓછી થઇ ગઈ હશે પણ હજુયે ભલે સવાર સુધી નહિ તો પણ અર્ધી રાત સુધી તો ધડામ…ધુમ્મ્મ ચાલતું જ હોય છે એમાં આપણી હા ..!!! ખેર પપ્પાની થેલીમાંથી જાદુઈ દુનિયાની જેમ નીકળી પડતા સુરસુરિયા , લવિંગીયા કે ફૂલઝરને સાચવી સાચવીને બેસતા વર્ષ સુધી ફોડવાની જે મજા આ લખનારની પેઢીએ માણી છે એ કદાચ આજની પેઢીના નસીબમાં નથી …કેમકે હવે ધીમે ધીમે ફોડાતા અને એય ને ઘરના ઓટલે નિરાંતે બેસીને ફૂટતા ફટાકડાના અવાજો અને રંગબેરંગી પ્રકાશ માણવાની કોઈ પાસે ફુરસદ જ ક્યા છે ? ..નિરાંત ક્યાં છે ?….લાઈફની જેમ તહેવારોમાં પણ બધું ‘ક્વીક-ક્વીક’ પતાવવાનું છે ભાયય્ય્ય્ય ….!!!!

હમ્મ્મ હવે ગાડી બરાબર ટ્રેક પર આવી ..!!! અસલમાં તહેવારો તો એ જ છે પણ આપણી જીંદગીમાં નિરાંત નથી રહી . પહેલા તો તહેવારોમાં ઘર એકાદ અઠવાડિયા પહેલા જ સગા-સંબંધીથી છલકાઈ જતું , બેસતા વર્ષે આપણે ત્યાં કે આપણે બીજાને ત્યાં ‘નુતન વર્ષાભિનંદન ‘ કરવા હોંશે હોંશે જતા , નાસ્તા બનતા અને એ નાસ્તા હટીને ખવાતા પણ . નવા વર્ષે ઘેર આવેલાને ડીશું ભરીને નાસ્તા ‘ ગળાના હમ ‘ દઈ દઈને ખવરાવાતા . હવે નાસ્તાની ડીશની જગ્યાએ ચમચીઓ મુકેલી નાની નાની વાટકીઓ આવી ગઈ છે અને એમાં પણ સુકામેવાનું સ્થાન સાકર-ચોકલેટે ગ્રહણ કરી લીધું છે કેમકે પબ્લીક કે પાસ ટાઈમ નહિ હૈ ના …!! ને આમેય હવે ‘ કેલેરી કોન્શિયસ ‘ અને ‘ સુગર-ફ્રી ‘ નો જમાનો છે એટલે મીઠાઈ બનાવવી તો દુર રહી પણ શુકન પુરતી ખરીદીને ટીપોય પર સજાવાય જાય તોય ભય્યો ભ્ય્યો …!!! આમ તો મોટાભાગનું ‘ હેપ્પી ન્યુ યર ‘ તો વોટ્સઅપ અને ફેસબુકના ફોર્વડીયા મેસેજોથી ઉજવાઈ જાય છે અને જે વધ્યા ઘટ્યા છે એ પણ ‘ અરે હજુ ઘણા ઘર પતાવવાના છે ‘ નો સ્ટીરીયોટાઈપ મેસેજ લઈને જ ઘરે આવે છે , ઉભાઉભ આવવું ને હેપ્પી ન્યુ યર કહીને ઉભાઉભ ચાલ્યું જવું …!!! એટલે પહેલા બપોર સુધી ચાલતું નવું વરહ એકાદ કલાકમાં તો ટાઈટાઈ ફિસ્સ થઈને સોફામાં ગોઠવાઈ જાય છે ..ટીવી ભલું ને રીમોટ ભલું …!!!

એની વે , જિંદગી જ ઝંડવા હુઈ ગઈ હૈ તો પછી નિરાંતની ક્યા વાત કરવી ? જો કે તહેવારોમાં એક નિરાંત હોય છે અને એ છે રજાઓની એટલે જેવી રજા પડી કે ઉપડ્યા ટુર પર …!!! દિવાળી વેકેશન ટ્રીપની જાહેરાતો આખું વર્ષ ચાલતી રહે છે અને બાય ગોડ દિવાળી ટાઈમે એ બધા જ ટુર ઓપરેટર હાઉસફુલનું પાટિયું જુલાવતા હોય છે . એટલે મોટાભાગની દિવાળી ક્યાંક કુલુ-મનાલીમાં કે પછી ‘ હેપ્પી ન્યુ યર ‘ કેરાલામાં જ ઉજવાય છે . શાસ્ત્રમાં કહ્યું છે કે દિવાળી કે ધનતેરસના દિવસોમાં ઘર બંધ નાં રખાય …પણ તો પછી વેકેશનમાં કેમનું જવાય ? એટલે જય લક્ષ્મીમૈયા કરીને મોટા ભાગની પબ્લિક તો નીકળી પડી હોય વેકેશન માણવા … !! પહેલા તો બહારગામ નોકરી કરતા લોકો અચૂક વતનમાં કે કુટુંબ સાથે દિવાળી ઉજવવા જતા પણ હવે મોટેભાગે તો દિવાળીની રજાઓમાં હોટેલ કે બીચ પરના સહેલાણીઓને જ કુટુંબ ગણીને ત્યાં જ તહેવારો ઉજવાય જાય છે . એ તો ફેસબુક ની પોસ્ટ ‘ એન્જોયિંગ દિવાળી એટ સીમલા વિથ સો એન્ડ સો ‘ માં આપણને ટેગ કરે ત્યારે ખબર પડે કે પાર્ટી તો ટુરમાં છે ….!!!

એવું પણ નથી કે દિવાળીના તહેવારોમાં આ નથી થતું ને તે નથી થતું જેવો જ રાગ આલાપાય , મીઠાઈઓ બને જ છે …ફટાકડાઓ ફૂટે જ છે ….એકબીજાને હેપ્પી ન્યુ યર કે નુતન વર્ષાભિનંદન કહેવાય જ છે … બધું થાય છે પણ એ જે અસલ તહેવારોનો ચાર્મ , ઉમંગ , ઉત્સાહ હતો એ કદાચ દિવસે દિવસે સાવ ગાયબ તો નહિ પણ ઓછો તો થતો જ જાય છે . મોંઘવારી અને ટૂંકા થતા જતા સામજિક વર્તુળો આની પાછળનું કદાચ મહત્વનું કારણ છે , એ ઉપરાંત સંયુક્ત કુટુંબો ઓછા થતા જાય છે અને હૂતો-હુતી વાળી ફેમીલી વધતી જાય છે . ખાસ તો પહેલા જે ખુલીને – ઉત્સાહથી ઉજવણીઓ થતી હતી એ ગાયબ થતી જાય છે – ખાસ કરીને દિવાળી જેવા તહેવારોમાં . દિવાળી ભલે હજુ સાવ નહિ પણ ધીરે ધીરે એક ઓપચારિક અને ઉજવવા ખાતર ઉજવાતો તહેવાર બનતો જાય છે . જો થઇ શકે તો ચાલો આ દિવાળીએ ફરીથી આંગણામાં રોજ રંગોળી બનાવીએ ….બારી-અગાસી-આંગણામાં ફરીથી તેલથી ઉભરાતા દીવાઓ મુકીએ …..યારો-દોસ્તો સગા-સંબંધી સાથે ફટાકડા ફોડવાનો મજ્જો લઈએ ….ફોર્વડીયા મેસેજોને બદલે ખરેખર પર્સનલ ‘ સાલ મુબારક ‘ વિશ ડીલીવર કરીએ ….!!!! રજાઓ તો કપાત પગારે કે ધંધા બંધ રાખીને પણ માણી શકાશે પણ તહેવારો અને એની ખુશી તો ઘર-કુટુંબ અને યારો દોસ્તો વચ્ચે જ આવવાની ….!!!! એડવાન્સમાં ‘ નુતન વર્ષાભિનંદન ‘…!!!

ઠંડક :

ગુજરાતમાં દિવાળી પહેલાના ૧૦-૧૫ દિવસમાં સૌથી વધુ પૂછાતો સવાલ : “ આ દિવાળીએ તમે ક્યાં જવાના ?” …!!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય (‘ નમસ્કાર ગુજરાત ઓસ્ટ્રેલીયા’ ગુજરાતી મંથલી – કોલમ ” પરબ ” ઓક્ટોબર ૨૦૧૭ )

રીયાલીટી નહિ , એન્ટરટેઈનમેન્ટ જુઓ …….!!!!!!!

Featured

રીયાલીટી નહિ , એન્ટરટેઈનમેન્ટ જુઓ …….!!!!!!!

‘ બીગ બોસ ચાહતે હૈ કી હીના કન્ફેશન રૂમ મેં આયે ‘…..’ નમસ્કાર દેવીયો ઔર સજ્જનો …મૈ અમિતાભ બચ્ચન આપકા કૌન બનેગા કરોડપતિ મેં સ્વાગત કરતા હું ..”… જી હા ટીવી દર્શકોના પસંદીદા રીયાલીટી શો આર બેક ટુ સ્મોલ સ્ક્રીન …!!!! સાસ-બહુના રોના ધોના કે પછી તારક મહેતાની ચ્યુંન્ગ્મની જેમ ખેચાતી જતી કોમેડી કે પછી મુવી ચેનલ્સ પર દર બીજા દિવસે રીપીટ થતી બ્લોકબસ્ટર ફિલ્મો જોઈ જોઈને કંટાળ્યા હોવ તો આવી ગયા છે મનોરંજન કરવા માટે એકથી એક અલગ અને નવીન ફોર્મેટ્સમા રીયાલીટી શોઝ ….!!!! બીગ બોસ અને કેબીસી તો એક ઉદાહરણ માત્ર છે પણ લગભગ બધી જ ચેનલ્સ પર કોઈને કોઈ રીયાલીટી શો ધૂમધડાકાની સાથે આવી રહ્યા છે કે આવવામાં છે . એનું કારણ છે કે ટીવી અને રીયાલીટી શો આજકાલ એકબીજાના પર્યાય બની ગયા છે . દર્શકોની ટીઆરપી તો વધે જ વધે છે પણ સાથે સાથે ચેનલના ખજાનામાં સારી એવી આવક પણ આવતી થાય છે એના લીધે મોટાભાગની ચેનલ્સ આવા રીયાલીટી શો નિયમીત અંતરે રજુ કરતી રહે છે .

સોની ટીવી પર મહાનાયક અમિતાભ દ્વારા કમબેક કરતો શો કૌન બનેગા કરોડપતિનો જ દાખલો લઇ લ્યો ને . સોનીની સીરીયલ ‘ પહેરેદાર પિયા કી ‘ વિવાદ પછી બંધ કરવી પડી અને કપિલ શર્માની બીમારીને લીધે સોનીનો સૌથી વધુ લોકપ્રિય શો ‘ ધ કપિલ શર્મા શો ‘ પણ ઓફએર કરવો પડ્યો એવામાં સોનીને દર્શકો મેળવવા મુશ્કેલ થઇ ગયા એવા સમયે રજુ થયેલો કેબીસી બચ્ચનના કરિશ્મા અને ત્રણ વર્ષ પછી બેક ટુ છોટા પરદા થવાને કારણે સડસડાટ દર્શકો મેળવવામાં કામિયાબ નીવડ્યો છે . કેબીસીને રીયાલીટી શો ગણવો કે ગેમ શો એ ક્રિટીક્સ પર છોડી દ્યો પણ હકીકત છે કે કેબીસી એ હાલ તુરંત તો સોનીની ડૂબતી નૈયા તારી દીધી છે . નો ડાઉટ વીકેન્ડમાં કૈક અંશે ચેરીટી પ્રોગ્રામ બની જતો અને માતબર રકમ માટે પુછાતા ઇઝી સવાલ અને મુખ્ય સ્પોન્સર જીઓને લીધે વારેવારે સરકારી નીતિઓને લગતા સવાલો પૂછવા જેવા આરોપો લાગવા છતાં બચ્ચનનો કરિશ્મા અને પોપ્યુલર ફોર્મેટ કેબીસીને બીજા રીયાલીટી શોથી આગળ રાખે છે . આવું જ કૈક બીગ બોસ માટે કહી શકાય . આ વખતે પાડોશી થીમ સાથે મેદાનમાં આવેલો અને દર વખતે કૈક નવું આપવાની કોશિશ કરતો અને છેલ્લા ૧૧ વર્ષોથી નિરંતર આવતો આ રીયાલીટી શો અમુક ચોક્કસ દર્શકોની પહેલી પસંદગી છે એમાં કોઈ બેમત નથી . લડાઈ , ઝગડા, ડ્રામા અને નૌટંકીથી ભરપુર આ શોને રીયાલીટી ગણવો કે નહિ એના પર ઘણાને ડાઉટ હોય શકે છે પણ છતાયે ટીઆરપીની રેસમાં આ રીયાલીટી શો જ્યારે પણ શરુ થયો ત્યારે પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખે છે .

ગયા વર્ષે બીગ બોસ – ૧૦ ને મળેલા મધ્યમ પ્રતિસાદ પછી એવું લાગવા લાગેલું કે ભારતીય ચેનલ્સ પર રીયાલીટી શો બહુ ચાલશે નહિ અથવા તો દર્શકોની રૂચી આવા રીયાલીટી શો પ્રત્યે ઓછી થતી જાય છે અને એનું એક કારણ એ પણ હતું કે લગભગ દરેક ચેનલ પર એકસાથે ઢગલાબંધ રીયાલીટી શો શરુ થઇ ગયેલા જેમાં કોઈ ડાન્સ નો હતો , કોઈ સિંગિંગનો હતો તો કોઈ ડ્રામાનો હતો .પણ આ વર્ષે રીયાલીટી શો મેકર્સ માટે ખુશીના સમાચાર એ છે કે ગયા મહિનાના ટીઆરપી ફીગર્સ મુજબ શહેરોમાં સૌથી વધુ જોવાતા પાંચ ટીવી પ્રોગ્રામોમાં ત્રણ રીયાલીટી શો હતા અને એ છે કેબીસી , ખતરો કે ખિલાડી અને અમુલ સારેગામા , આમાં પણ કેબીસી અને ખતરો કે ખિલાડી નમ્બર વન અને ટુ પર છે . જો કે ખતરો કે ખિલાડી તો હવે પૂર્ણ થઇ ગયેલ છે પણ સ્પેન જેવું મસ્ત લોકેશન અને દિલધડક સ્ટંટ ધરાવતો આ શો રીયાલીટી શો પ્રેમીઓ માટે ઓલ્વેઝ મસ્ટ વોચ કેટેગરીમાં રહ્યો છે . જો કે ઓક્ટોબર ફર્સ્ટ વીકના આંકડા આવવા બાકી છે પણ જેમ અત્યારે કેબીસી ટોપ પર છે એ જ રીતે એ વીકમાં બીગ બોસની પણ ટોપ ફાઈવમાં એન્ટ્રી થવાની એ નક્કી છે જો કે બીબી ના ઓપનીંગ એપીસોડની ટીઆરપી નબળી હતી પણ આ શો જેમ જેમ આગળ વધતો જશે , જેમ જેમ લડાઈ , ઝગડા અને કાવા-દાવા વધતા જશે એમ એમ ટીઆરપીની રેસમાં પણ આગળ નીકળતો જશે જ …!!

ખેર વાત ખાલી કેબીસી કે બિગબોસની નથી પણ આ સિવાય પણ ઘણા રીયાલીટી શો ઓનએર છે અથવા તો નજીકના ભવિષ્યમાં ઓનએર ધમાકો કરવાના છે . આગળ કહ્યું એમ કલર્સ પર ખતરો કે ખિલાડી – પેઈન ઇન સ્પેન હમણાં જ પૂરો થયો અને એ શો માટે ‘ યે રિશ્તા ક્યાં કહેલાતા હૈ ‘ જેવો લોકપ્રિય શો છોડનાર હીનાખાન ખતરો કે ખિલાડી તો જીતી ના શકી પણ ત્યાંથી સીધી બિગબોસના ઘરમાં પોતાનું કિસ્મત અજમાવવા પહોચી ગઈ છે . છોટા પરદાનો અને એમાયે રીયાલીટી શોનો જાદુ જ એવો છે કે મોટા પરદાના મોટા મોટા કલાકારો ખેચાઈને આવે જ . ભૂતકાળમાં શાહરૂખ જેવા અને આમીર જેવા સુપરસ્ટાર નાના પરદે રીયાલીટી શો હોસ્ટ કરી જ ચુક્યા છે અને હાલમાં સલમાન જેવા મેગાસ્ટાર પણ આ કામ કરી જ રહ્યા છે એવામાં અક્ષયકુમાર જેવો અત્યારનો સફળ સ્ટાર પણ સ્ટાર પ્લસ પર ગ્રેટ ઇન્ડિયન લાફ્ટર ચેલેન્જ લઈને આવી ગયો છે . જો કે અક્ષય આ પહેલા ખતરો કે ખિલાડીની ૨૦૦૮-૨૦૦૯ની બે સીજન અને ડેર ટુ ડાંસ નામનો ડાન્સ રીયાલીટી શો જજ કરી ચુક્યો છે એટલે એમ કહી શકાય કે રીયાલીટી શોમા અક્ષયનું પુનરાગમન થયું છે .

જો કે કોમેડી પ્રોગ્રામને રીયાલીટી શો કહેવાય કે નહિ એ એક સવાલ છે પણ આમ તો શું છે કે જેમાં એન્ટરટેઈનમેન્ટ મોજુદ હોય એ બધા સોપ ઓપેરા સિવાયના શો એક રીતે તો રીયાલીટી શો જ કહેવાય અને આમેય ટીવી પરદે રીયાલીટી શોના નામે મોટાભાગે સિંગિંગ અને ડાન્સિંગ શો જ વધુ આવતા રહેતા હોય છે . જેમકે હજુ હમણાં જ રીયાલીટી ડાન્સ શો ડાન્સ પ્લસ થ્રી પૂરો થયો ત્યાં તો પાછળને પાછળ જ ટીવીના પરદે આવેલા ડાન્સ રીયાલીટી શો જેવા કે ઝલક દિખલા જા, ડાન્સ ઇન્ડિયા ડાન્સમા વિજેતા બનેલાઓની હરીફાઈવાળો ‘ ડાન્સ ચેમ્પિયન્સ – સીઝન ૧ ‘ આ પણ એક ડાન્સ રીયાલીટી શો જ છે તો સ્ટાર પ્લસ પર જ અમેરિકન શોની નકલ એવો ‘ લીપ સિંક બેટલ ‘ પણ ચાલે જ છે તો સ્ટારની જ નવી ચેનલ સ્ટાર ભારત પર સિંગિંગ રીયાલીટી શો ‘ ઓમ શાંતિ ઓમ ‘ છે જેમાં બાબા રામદેવ અને શિલ્પા શેટી હાજર છે . તો આ જ શિલ્પા સોની પર સુપર ડાન્સર સીઝન ૨ લઈને હાજર છે . સા રે ગા મા પૂરું થતા જ ડાન્સ ઇન્ડિયા ડાંસ ઝી ટીવી પર ધમાલ મચાવવા આવી જશે તો સ્ટાર પર જ શાહરૂખ ‘ ટેડ ટોક્સ ‘ નામનો નવીન શો હોસ્ટ કરશે જેમાં ઓડીયન્સ સફળ વ્યક્તિઓને સીધા જ સવાલો પૂછી શકશે જેમાં એ આર રહેમાન , જાવેદ અખ્તર જેવા દેશી કલાકારોની સાથે સાથે ઓપ્રા વિન્ફ્રે અને ગુગલના સુંદર પિલ્લાઇ પણ હોય શકે છે . આ ઉપરાંત રેગ્યુલર આવતા ઇન્ડિયન આઇડોલ , ઈન્ડિયાસ ગોટ ટેલેન્ટ, રાઈઝીંગ સ્ટાર જેવા શો તો ગમે ત્યારે ઓનએર થવાના ખરા જ .

આમ તો જોતા જ ખ્યાલ આવી જતો હોય કે મોટાભાગના રીયાલીટી શો સ્ક્રિપટેડ જેવા લાગતા હોય જેમકે બીગ બોસ કે જેમાં રેગ્યુલર જોનારને ખ્યાલ આવી જ જાય કે કોઈએ કશીક તો બહારથી હિન્ટ આપી જ છે કે પછી ડાન્સિંગ , સિંગિંગ રીયાલીટી શોમા પણ દેખાય આવે કે રીહર્સલો કર્યા પછી જ ફાઈનલ પરફોર્મન્સ આપવામાં આવ્યું છે છતાં પણ રીયાલીટી શોની લોકપ્રિયતા અમુક અપવાદોને બાદ કરતા ઇન્ડિયન ટેલીવિઝન પર જળવાઈ રહેલી છે એમાં બેમત નથી અને એનું કારણ છે કે જે લોકો સોપ ઓપેરા ના ચાહકો નથી એમના માટે આ એક અલગ પ્રકારનું મનોરંજન છે , બસ શરત એટલી કે આવા રીયાલીટી શો મા ‘ રીયાલીટી ‘ શોધવા કરતા ‘ એન્ટરટેઈનમેન્ટ ‘ કેટલું છે એ જોવું …!!! આફ્ટરઓલ મૂળ તો કામ મનોરંજનનું જ છે ને ….!!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૧૭ )

હવે ‘ ઓસ્કાર ‘ ની શોધ કરશે આપણો ‘ ન્યુટન ‘…..!!!!!

Featured

હવે ‘ ઓસ્કાર ‘ ની શોધ કરશે આપણો ‘ ન્યુટન ‘…..!!!!!

“ મેરે સે ભી બહુત પહેલે એક ન્યુટન થા ,પઢાઈ કરતે વક્ત ઉસકી કોઈ બાત સમજ મેં નહિ આઈ , લેકિન અબ કામ કરતે વક્ત આ રહી હૈ કી જબ તક કુછ નહિ બદલોગે ના દોસ્ત તબ તક કુછ નહિ બદલેગા “ છે ને ચોટદાર સંવાદ …પણ વેઇટ આ કોઈ બોલીવુડીયા ગ્લોસી મુવીનો તાલીમાર ડાયલોગ નથી પણ આ તો છે ઘણા વર્ષે બનેલી અને સટીક સંદેશો આપતી પોલીટીકલ સેટાયર લેટેસ્ટ હિન્દી મુવી “ ન્યુટન “ નો સંવાદ . જી હા ૨૦૦૨ મા પ્રતિષ્ઠિત ઓસ્કાર એવોર્ડમાં બેસ્ટ ફોરેન લેન્ગવેજ ફિલ્મ કેટેગરી માટે લાસ્ટ ફાઈવ અથવા તો ટોપ ફાઈવમાં સિલેક્ટ થયેલી અને એવોર્ડ જીતી ગયેલી બોસ્નિયાની ફિલ્મ ‘ નો મેન્સ લેન્ડ ‘ ની પ્રતિસ્પર્ધી આમીરખાન ની ‘ લગાન ‘ પછી છેક ૧૫ વર્ષે ઇન્ડીયન સિનેમાને ઓસ્કારની આશ જગાવનારી રાજકુમાર રાવ , પંકજ ત્રિપાઠી અને રઘુવીર યાદવ જેવા સક્ષમ કલાકારોના ઉત્કૃષ્ટ અભિનયવાળી ‘ ન્યુટન ‘ આ વખતે ઓસ્કારમાં ભારત તરફથી ઓફિસિયલ એન્ટ્રી છે .

ખતરનાક નક્સલવાદી ઇલાકામાં ચૂંટણી કરાવવાની સરકારી ફરજ પર રહેલો એક ચૂંટણી અધિકારી અને ચૂંટણી ફરજ પર હાજર પણ સલામત અને સફળ મતદાન થઇ શકશે કે કેમ એ વિષે શંકા ધરાવતા મિલેટ્રી ઓફિસર વચ્ચે આકાર લેતી ચૂંટણીલક્ષી રાજકીય ઘટનાઓને સમાવતી આ ફિલ્મ અચાનક જ ભલે આપણા જેવા બોલીવુંડીયા ચાહકો માટે ઓસ્કારના સમાચાર સાથે જ લાઈમલાઈટમા આવી હોય પણ હકીકતે ઓસ્કારમાં એન્ટ્રી માર્યા પહેલા આ ફિલ્મે ફેબ્રુઆરીમાં બર્લિન ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં ફોરમ સેગમેન્ટમાં બેસ્ટ ફિલ્મનો , એપ્રિલમાં હોંગકોંગ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં યંગ સિનેમા માટેનું જ્યુરી પ્રાઈઝ અને ટ્રીબેકા ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ નેરેટીવ ફિલ્મના ઇનામો જીતી લીધેલા છે . મતલબ કે એકાદ વર્ષથી જગતભરમાં વખાણાતી આ ફિલ્મે છેક હવે આપણું ધ્યાન ખેચ્યું છે . અમથુય આપણે મસાલા ફિલ્મોના ચાહકો વધુ છીએ એટલે ઓલમોસ્ટ આર્ટ ફિલ્મ કહી શકાય એવી આ ન્યુટન આપણા ધ્યાનમાં મોડી આવે એમાં શું નવાઈ ? જો કે ઓસ્કારનો ચમત્કાર ગણો કે જે ગણો એ પણ ટ્રેડ એનાલીસ્ટ તરુણ આદર્શના કહેવા મુજબ હમણાં જ રીલીઝ થયેલી ન્યુટને છેલ્લા સમાચાર મળ્યા ત્યાં સુધી લગભગ ૧૦ કરોડનો વકરો કરી લીધો છે અને હજુ પણ વધુ કમાણી કરી શકે છે કેમકે ફિલ્મ ઉત્કૃષ્ટ તો છે જ પણ જોઈ આવેલા દર્શકોની માઉથ પબ્લીસીટી આ ફિલ્મને વધુ કામિયાબ બનાવશે જ અને આ કમાણી એટલા માટે અગત્યની છે કે ‘ ન્યુટન ‘ અંદાજે ફક્ત ૫-૮ કરોડના બજેટમાં જ બનેલી છે . ચાલો ખુશી થઇ કે મિનીંગફૂલ સિનેમાના સારા દિવસો આવી રહ્યા છે …!!!

દુનિયાના સૌથી મોટા લોકશાહી દેશ ભારતમાં ફારસ બનતી જતી ચૂંટણી પ્રક્રિયાની આજુબાજુ ફરતી ફિલ્મ ‘ ન્યુટન ‘ મા એ બધું જ છે જે રીયલ ઇન્ડીયાના દર્શન કરાવે છે , જે દર્શકોને વાસ્તવિકતાથી રૂબરૂ કરાવે છે . છાપા-ટીવીમાં જોવાતા નક્સલ પ્રભાવિત ઈલાકાઓની જીવંત તસ્વીર બતાવે છે તો સાથે સાથે મતદાન લોકશાહી માટે કેટલું અગત્યનું છે એનો સંદેશો પણ આપે છે . ફક્ત ૭૬ આદિવાસી મતો ધરાવતા મતદાનકેન્દ્ર પર આકાર લેતી ઘટનાઓની સાથેસાથે આદિવાસીઓના પ્રશ્નો , એમનો ડર , એમની અજ્ઞાનતાનું આબેહુબ ચિત્રણ , બાળવિવાહ અને સાથે સાથે જંગલનારીયલ લોકેશનનો કમાલ ભલે થોડી ધીમી હોવા છતાં આ ફિલ્મને એક ‘ મસ્ટ વોચ ‘ ફિલ્મ તો બનાવે જ છે . રાજકુમાર રાવ અને બીજા કલાકારોનો ઉમદા અભિનય અને ‘ વર્દી મેં વિનમ્રતા ભી ધમકી લગતી હૈ ‘ કે ‘ ઈમાનદારી કે એવોર્ડ મેં સબસે જ્યાદા બેઈમાની હોતી હૈ ‘ જેવા ચોટડુક ડાયલોગ્સ ફિલ્મની ટેકનીકલ ઉણપો અને પ્રમાણમાં નબળી સિનેમેટોગ્રાફીને ઢાંકી દે છે . ફિલ્મ લોકશાહી , મતદાન અને મતદારોની સાથે સાથે શહેરોની ઝાકઝમાળથી દુર જીવન જીવતા આદિવાસીઓ અને એની સમસ્યાઓ જેવી એકદમ ભારે વાત પણ સાવ જ હલકા-ફૂલકા અંદાઝમાં કહી જાય છે .

ઓસ્કારની રેસ હોય અને વિવાદ ના થાય એવું તો બનતું હશે ? સૌથી પહેલા તો એ સમાચાર આવ્યા કે ‘ ન્યુટન ‘ ની ઓસ્કાર એન્ટ્રીથી પ્રિયંકા ચોપરા નારાઝ છે કેમકે એણે પ્રોડ્યુસ કરેલી મરાઠી ફિલ્મ ‘ વેન્ટીલેટર ‘ ઓસ્કાર માટે સિલેક્ટ થશે એવી એને પૂરી ખાતરી હતી , ન્યુટનની એન્ટ્રીથી એ નારાઝ કરતા નિરાશ વધુ થઇ હશે . જો કે ખાલી ‘ વેન્ટીલેટર ‘ જ શુકામ , ‘ ન્યુટને ‘દંગલ જેવી સુપરહિટ અને ‘ મુકતીભવન ‘ જેવી ઓર એક સ્મોલ બજેટ પણ દમદાર ફિલ્મોને ઓસ્કારની રેસમાં પાછળ રાખી દીધેલ છે . ખેર આ વિવાદ હજુ ઠંડો પડે એ પહેલા એવું બહાર આવ્યું છે કે ‘ ન્યુટન ‘ એ ૨૦૦૧મા બનેલી અને દેશવિદેશના ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ્સમાં બહુ જ વખણાયેલી તેમજ ઇનામો જીતેલી ઈરાનીયન ફિલ્મ ‘ સિક્રેટ બેલેટ ‘ ની નકલ છે અને આ વિવાદનું કારણ એ છે કે બંને ફિલ્મોની વાર્તા એકદમ મળતી આવે છે , વાર્તા જ નહિ પણ જાણકારોના કહેવા મુજબ અમુક દ્રશ્યો અને સિચ્યુએશન પણ સેઈમ છે . ‘ ન્યુટન ‘ ની જેમ જ ઈરાનીયન ફિલ્મમાં પણ એકદમ અંતરિયાળ વિસ્તારમાં ચૂંટણી ફરજ બજાવવા ગયેલી યુવતી અને એક સલામતી રક્ષક છે . થોડા વર્ષો પહેલા ઓસ્કાર માટે નોમીનેટ થયેલી ‘ બરફી ‘ માટે પણ આવો જ વિવાદ થયેલો કે એના મોટા ભાગના દ્રશ્યો વિદેશી ફિલ્મોની નકલ છે . જો કે ન્યુટનના લેખક-દિગ્દર્શક અમિત મસુરકર ઈરાનીયન ફિલ્મની નકલ કરી હોવાની વાતને રદિયો આપતા કહે છે કે બંને ફિલ્મોની વાર્તા કે દ્રશ્યોમાં રહેલી સમાનતા માત્ર ને માત્ર યોગાનુયોગ જ છે અને ‘ ન્યુટન ‘ એ સંપૂર્ણ ઓરીજીનલ વાર્તાવાળી ફિલ્મ છે , કોઈની નકલ નથી જ …!!! ઇવન ‘ સિક્રેટ બેલેટ ‘ ના નિર્માતા એ પણ સ્ટેટમેન્ટ આપ્યું છે કે ‘ ન્યુટન ‘ મારી ફિલ્મની કોપી નથી .

ઓસ્કારમાં ‘ બેસ્ટ ફોરેન ફિલ્મ ‘ની કેટગરીની શરૂઆત ૧૯૫૬મા થયેલી ત્યારથી આજસુધીમાં કરોડો રૂપિયાની વેલ્યુ અને બિજનેસ ધરાવતી ભારતીય ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી એક પણ વાર આ એવોર્ડ જીતી શકાઈ નથી એ પણ હકીકત છે અને એમાં પણ આખરી પાંચમાં તો અત્યાર સુધીમાં ‘ મધર ઇન્ડિયા ‘ , ‘ સલામ બોમ્બે ‘ અને ‘ લગાન ‘ જ પહોચી શકી છે અને એમાં પણ ૨૦૦૨ મા ‘ લગાન ‘ આ એવોર્ડ જીતવા વધુ ફેવરીટ હતી . જો કે આની પાછળ ફિલ્મની ગુણવત્તાની સાથે સાથે ફિલ્મ માટે અમેરિકામાં અને ઓસ્કાર કમિટી મેમ્બર્સમા કરવું પડતું ફિલ્મનું પ્રમોશન પણ કારણભૂત છે . ઓસ્કારમાં નોમીનેટ થયેલી ફિલ્મનું પ્રમોશન ખર્ચાળ ચીજ છે અને એ ફિલ્મના નિર્માતાના માથે હોય છે . આ કેટેગરીમાં દુનિયાભરમાંથી ૭૦-૮૦ ફિલ્મો આવે છે . ઓસ્કાર કમિટીના ૬૦૦૦ ઉપરાંત મેમ્બર છે જેમનું વોટીંગ અગત્યનું છે એટલે એ બધાને ફિલ્મ બતાવવી જરૂરી હોય છે એ ફિલ્મ સ્ક્રીનીંગનો ખર્ચ ઉપરાંત એક એજન્ટ પણ રાખવો પડે છે જેને ઓસ્કાર વિશેષજ્ઞ કહે છે આ ઉપરાંત અમેરિકાના મુખ્ય ફિલ્મી મેગેજીનો અને ટીવી ચેનલો પર પોતાની ફિલ્મનો પ્રચાર કરતો રહેવો પડે છે જેથી વોટીંગ આપવાવાળા મેમ્બરની નજરમાં ફિલ્મ આવી શકે . આ બધો ખર્ચ કોઈ સામાન્ય નિર્માતા માટે ગંજાવર ગણી શકાય . ‘ લગાન ‘ વખતે આમીર અને નિર્માતા આશુતોષ બે મહિના અમેરિકા પડ્યા પાથર્યા રહ્યા ત્યારે ટોપ ફાઈવમાં લગાન આવી શકેલી – આ હકીકત છે . જો કે દરેક ફિલ્મ માટે આ કદાચ જરૂરી નહિ હોય પણ ઓસ્કાર પ્રમોશન માટેની આ સર્વમાન્ય પદ્ધતિ તો છે જ . ‘ ન્યુટન ‘ ને સરકારે ૧ કરોડ રૂપિયાનું અનુદાન આપ્યું છે જે ઓસ્કારની રેસમાં ‘ ન્યુટન ‘ ના નિર્માતાઓને ઓક્સીજન નું કામ પૂરું પાડશે . ખેર દરેક ઓસ્કાર નોમીનેશનની જેમ જ ‘ ન્યુટન ‘ બાબતે પણ આરોપો , અફવાઓ અને નારાજગીના સમાચારો વચ્ચે ‘ સિનેમાઘરોમાં ન્યુટન ‘ સફળ થઇ રહી છે , એ જ મોટી વાત છે . આપણે તો ઇચ્છીએ કે રવિવાર ૪ માર્ચ ૨૦૧૮ ના દિવસે લોસ એન્જલસના ડોલ્બી થીયેટરમા એવું સંભળાય કે ‘ એન્ડ ધ ઓસ્કાર ગોઝ ટુ ન્યુટન ‘…!!!!

વિસામો :

અત્યાર સુધીમાં બે ભારતીય ફિલ્મોને ઓસ્કાર મળેલ છે . ‘ ગાંધી’ માટે ભાનુ અથૈયાને બેસ્ટ કોસ્ચ્યુમ ડિઝાઈનરનો અને ‘ સ્લમડોગ મિલિયોનર ‘ માટે સંગીતકાર એ.આર.રહેમાન , ગીતકાર ગુલઝાર અને સાઉન્ડ મિક્સર રસુલ ને . જો કે આ બંને ફિલ્મોના નિર્માતા અને નિર્દેશક વિદેશી હતા

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર- કોલમ ” રઝળપાટ ” – ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૭ )

ફક્ત શિક્ષણ નહિ …. ‘ સલામતી ‘ પણ જરૂરી છે …..!!!!!

Featured

ફક્ત શિક્ષણ નહિ …. ‘ સલામતી ‘ પણ જરૂરી છે …..!!!!!

આગળની ડ્રાઈવર પાસેની સીટ પર બે , વચ્ચેની સીટ પર સામેસામે ૬ ની બદલે ઓછામાં ઓછા ૮ અને પાછળ સીએનજી બાટલાની ઉપર લગાડેલા પાટિયા પર બીજા ચારેક તો ખરા જ ….ટોટલ ૭ કે ૮ ની ઓફિસિયલ મંજુરીવાળી વાનમાં ઠુંસી ઠુંસીને ભરેલા ઓછામાં ઓછા ૧૪ થી ૧૬ માસુમ ફૂલો .. જાણે કે ફાટફાટ થતો ગાભા-પોટલા ભરેલો કોઈ કબાટ ..!!! એકાદું બારણું ખોલો ને કપડાના પોટલા બહાર ઢોળાઈ જાય બિલકુલ એવું જ …!!! સવાર સવારમાં તમારા આંખોના નુર એવા બાળકને લેવા આવતી સ્કુલવાનનો આ લગભગ દરેક જગ્યાએ જોવા મળતો સામાન્ય સીન છે …ઈનફેક્ટ આને scene નહિ પણ sin કહેવું વધુ યોગ્ય રહેશે …!!! ભવિષ્યને ઉજાગર કરવા શાળાએ જતા બાળકની સલામતી સાથે ખિલવાડ તો આ વાન આવે ત્યાંથી જ શરુ થઇ જાય છે ….!!!! બાળકોની સલામતીનું રક્ષણ કરવા અને એના પર ધ્યાન આપવા કહેવા ખાતર પોલીસ , આરટીઓ અને શાળા સંચાલકો છે તો ખરા પણ આ બધા જ આંખ આડા કાન કરવામાં પણ એટલા જ અવ્વલ છે …એટલે તો દેશમાં ગુરગ્રામની રાયન ઇન્ટરનેશનલ સ્કુલમાં બનેલા હિચકારી બનાવ જેવા બનાવો બન્યા જ કરે છે …!!!!

રાયન ઇન્ટરનેશનલ સ્કુલમાં ૭ વર્ષના પ્રદ્યુમન નામના બાળકની થયેલી હત્યાએ વધુ એક વખત મને તમને અને આખાયે દેશને વિચારતા કરી મુક્યા છે કે ઘરથી વિદ્યાજ્ઞાન માટે બહાર નીકળતું તમારું બાળક શાળા પહોચતા સુધીમાં અને શાળામાં ખરેખર કેટલું સલામત છે ? મસ્ત મજાનો યુનિફોર્મ પહેરીને કીલકીલાટ કરતુ સવારે નીકળેલું તમારું બાળક સાજે કફન ઓઢીને તો પરત નહિ આવે ને એવી ફાળ દરેક વાલીઓમાં રહેતી જ હશે ..!! ગુરગ્રામની ઘટના તો એટલા માટે પણ વધુ નિંદનીય અને જધન્ય છે કે ૭ વર્ષના પદ્યુંમ્નનું યૌનશોષણ કરાયાનું ખુલ્યું છે . શાળાઓમાં મારપીટ અને શિક્ષકો કે પછી સહાધ્યાયીઓ દ્વારા થતા અત્યાચારોના સમાચારો વારંવાર બહાર આવતા રહેતા હોય છે પણ આ યૌનશોષણ એ બધામાં વધુ નિંદનીય છે . શાળા સંચાલકોની જવાબદારીની વાત તો પછી કરીએ પણ એટલું તો વિચારો કે ૭ કે ૮ વર્ષના બાળક પર થયેલા આવા જધન્ય કૃત્ય પછી એ બાળક પર અને એના વાલીઓ પર શું વીતતું હશે ? હજારો – લાખો રૂપિયાની ફી આપતા વાલીઓ અને એટલી મસમોટી ફી વસુલતા સંચાલકોની કોઈ જવાબદારી છે કે નહિ ?

રાયન સ્કુલ જેવા બનાવો બને એટલે થોડા દિવસ હો હા થઇ પડે , એકાદ સંચાલક કે અપરાધીની ધરપકડ પણ થાય પણ અંતે થોડા સમય પછી બધું ઠંડુ પડી જાય – નેક્સ્ટ આવો બનાવ બને નહિ ત્યાં સુધી . આપણા દેશમાં શિક્ષણ એ વિદ્યાદાનની પવિત્ર પ્રવૃત્તિ કરતા પૈસા કમાવાનો ધંધો વધુ બની ગયો છે . સ્કુલમા એડમીશનથી લઈને યુનિફોર્મ , ચોપડાની ખરીદી , મસમોટી ફી જેવા ડગલે ને પગલે વાલીઓ લુંટાતા રહે છે . લાખ રૂપિયા જેવી ફી ભરીને બાળકને એડમીશન અપાવ્યા પછી મોટાભાગના વાલીઓ સ્કુલમાં શું સગવડતા છે અથવા તો એડમીશન વખતે સ્કુલે આપેલા વાયદાઓ મુજબની વ્યવસ્થા સ્કુલમાં છે કે નહિ અથવા તો એડમીશન વખતે જોવા મળેલી સગવડતાઓ આગળ જતા સ્કુલમાં ચાલુ છે કે બંધ છે એ જોવાની દરકાર કરતા નથી અને જો કરે છે તો પણ એમાં સાર્વત્રિક સહ્મ્તીનો અવકાશ બહુ હોતો નથી એનાથી થાય છે એવું કે એડમીશન વખતે શાળા સંચાલકે હાથમાં પકડાવેલા ગ્લોસી ફરફરિયાંમા લખવામાં આવેલી સગવડતાઓ કે સલામતી માટેની વાતો થોડા સમયમાં જ ફિસ્સ થઈની બંધ પડેલી કે કાર્યરત ના હોય એવું બને છે .

શાળામાં ભણવા જતા બાળક માટે સલામતી આજે સૌથી મોટો પ્રશ્ન હોવો જોઈએ . મોટાભાગની શાળાઓ એક તો પૈસાની લાલચમાં વધુ સંખ્યાવાળા ખીચોખીચ ક્લાસ ચલાવે છે એટલે આમ પણ શાળામાં બાળકને મળવાપાત્ર પ્રાથમિક સગવડતાઓ ઓછી થઇ જાય છે અને એમાં પણ સલામતી સૌથી મોટો ઇસ્યુ ગણી શકાય . શાળા શરુ થતી વખતે કે છૂટતી વખતે શાળાની આગળનો માહોલ જ ઘણું બધું કહી જાય છે . કહેવાતી સિસ્ટમેટીક અને શિસ્તબદ્ધ ગણાતી સ્કુલોમાં પણ આ બન્ને વખતે અંધાધુંધી અને અરાજકતા સાફ દેખાય આવતી હોય છે . લાયસન્સ વગર વાહનો લઈને શાળાએ આવતા લવરમુછિયા વિદ્યાર્થીઓ અને એના લીધે થતા અકસ્માતો આગવો પ્રશ્ન છે . જો કે આમાં વાંક વાલીઓનો વધુ છે . સંતાનને વાહન ચલાવવા માટે થતી કાયદેસરની ઉમર પહેલા બાઈક પકડાવી દેતા વાલીઓએ રોવાનો વારો જ આવે . શાળા સલામતી સપ્તાહો ઉજવાય છે પણ એની સફળતા માટે સંચાલકો અને પોલીસની સાથે સાથે વાલીઓએ પણ આવા હાનીકારક કાર્યો રોકવા આગળ આવવું પડે જેથી બાળકની સલામતી પર ઉભો થતો આ સૌથી મોટો પડકાર નિવારી શકાય .

રહી વાત શાળાઓમાં બાળકની સલામતીની તો મોટાભાગની શાળાઓમાં ખાળે ડુચ્ચા અને દરવાજા મોકળા જેવો ઘાટ હોય છે . સિક્યુરીટીની નામે દરવાજે ડંગોરો લઈને બેઠેલા ખાનગી સિક્યુરીટીની એકાદ બે તકલાદી માણસો સિવાય કશું હોતું જ નથી . આજે જ્યારે ભારત ત્રાસવાદીઓના હીટલીસ્ટમા અગ્રસ્થાને છે ત્યારે રેઢા પડ જેવી શાળાઓ અને એનું ખોખલું સુરક્ષાતંત્ર ગંભીર મુદ્દો છે . સીસીટીવી ફરજીયાત હોવા છતાં તમારું બાળક ભણતું હોય એ શાળામાં તપાસ કરી લેવી , જો સત્તત કેમેરા ચાલુ હોય તો નસીબદાર બાકી રેયાન સ્કુલમાં બન્યું એમ અણીના વખતે જ એ બંધ હોવાના ચાન્સીસ વધી જવાના . દેખાદેખીની દોડમાં અને સંચાલકોના પ્રચારના બુન્ગીયામાં વાલીઓ આંખો બંધ કરીને બાળકને જે શાળામાં એડમીશન અપાવે છે એ જ શાળામાં થોડા અમય પછી સલામતીને નામે રેયાન સ્કુલ જેવા બખડજન્તર બહાર આવે ત્યારે આગે ખાઈ પીછે કુઆ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે . એડમીશન અને એ પણ પ્રતિષ્ઠિત સ્કુલમાં એડમીશન એ અત્યંત અમુલ્ય અવસર ગણાય છે એટલે ભાગ્યે જ એવા જુજ વાલીઓ હશે કે જે આવી અસલામત સ્કૂલમાંથી બાળકનું એલસી કઢાવીને બીજે ભણવા મુકે …!!!

જો કે બીજે એટલે ક્યાં ? આ સવાલ અઘરો છે એટલે મોટાભાગે તો એ જ સ્કુલ ટુ બી કંટીન્યુ કરવી પડે. પણ અહી સવાલ એ છે કે ૭-૮ વર્ષના માસુમ બાળકોની સલામતીની જવાબદારી સો એ સો ટકા શાળા સંચાલકોની જ હોવી જોઈએ . હા ઘણા એવા મુદ્દા છે જેમાં વાલીઓની પણ ફરજ છે પણ એ મોટાભાગના મુદ્દા સ્કુલ બહારની દોસ્તી કે રખડપટ્ટી પૂરતા સીમિત છે જ્યારે શાળાની અંદર બાળક સલામતી અનુભવે એ જોવું સંચાલકનું કર્તવ્ય છે . અણઘડ શિક્ષકો અને એમના દ્વારા થતા બાળકો પરના અત્યાચાર આયે દિન છાપાઓની સુરખી બનતા જાય છે એ ઉપરાંત રેયાન જેવા બનાવો અતિ ગંભીર છે . બધી જ શાળાઓમાં આવું લોલમલોલ ચાલે છે એવું નથી પણ આવ સમાચારો વધુ ને વધુ આવતા જાય છે એ કડવી હકીકત છે અને આ ખાલી માસુમ બાળકોની વાત નથી કેમકે યુનિસેફના રિપોર્ટ મુજબ દુનિયાભરમાં ૬૫ ટકા જેટલા બાળકો સ્કૂલોમાં યૌનશોષણનો શિકાર બની રહ્યાં છે, જેમાં ૧૫થી ૧૮ વર્ષનાં બાળકો ની ટકાવારી ૩૪ % જેટલી છે . મતલબ કોલેજોમાં પણ આ જ માહોલ છે . ભારતના આંકડા પર નજર નાખીએ તો સરકારી રીપોર્ટ મુજબ દરેક ત્રણમાંથી બે બાળકો યૌનશોષણનો શિકાર બનતાં હોય છે. રાષ્ટ્રીય બાળઅધિકાર સંરક્ષણ આયોગના રિપોર્ટ મુજબ છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં શાળાની અંદર બાળકો સાથે મારઝૂડ, યૌનશોષણ અને હત્યા જેવી ઘટનાઓમાં લગભગ ત્રણ ગણો વધારો નોંધાયો છે. આ આંકડાઓ ચોકાવનારા છે અને શાળાઓમાં સંચાલકોની દાનત , સીસીટીવી , સારી સિક્યુરીટી , પાર્કિંગ , સારા અને સક્ષમ શિક્ષકો , બાળકો સાથે પ્રેમભર્યો વ્યવહારની સાથે સાથે ઉપર લખ્યા એ દુષણો તમારા બાળકની શાળામાં તો નથી ને એ બાબતે દરેક વાલીઓએ જાગૃત થવું જ રહ્યું .

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭ )

સે હેલો ટુ ધ ફ્યુચર – ફ્રોમ પાસ્ટ …..!!!!!

Featured

સે હેલો ટુ ધ ફ્યુચર – ફ્રોમ પાસ્ટ …..!!!!!

ટેનિસમાં ફેડરર વિરુદ્ધ નદાલ કે ક્રિકેટમાં ભારત વિરુદ્ધ પાકિસ્તાનના જંગ જેવો જ દિલચસ્પ મુકાબલો છે મોબાઈલ માર્કેટમાં એપલ વિરુદ્ધ સેમસંગનો …!!! બન્ને મોબાઈલ અગ્રણી કંપની દ્વારા રજુ થતા નવા મોબાઈલ મોડેલ્સની સાથે સાથે દિવસે ને દિવસે આ જંગ વધુ રોચક થતો જાય છે . ફરી એક વાર આ બંને મોબાઈલ ઉત્પાદકો દ્વારા રજુ થયેલા લેટેસ્ટ મોડેલ પછી આ જંગ ખૂંખાર બની ગયો છે . લોલ્ઝ્ઝ્ઝ વીરરસમાં વાત એટલા માટે કરવી પડે છે કે ખાલી કંપની જ નહિ પણ આ બંનેના ચાહકો વચ્ચે પણ દરેક નવા મોડેલ સાથે આ જંગ વધુ ઉગ્ર બનતો જાય છે . આ જંગ ફરી યાદ આવવાનું કારણ છે બન્ને કંપની દ્વારા રજુ થયેલા લેટેસ્ટ સ્માર્ટફોન . મંગળવારે એપલે એનો અત્યાર સુધીનો સૌથી બેસ્ટ અને લેટેસ્ટ ગણાવેલો સ્માર્ટફોન આઈફોન -એક્સ રજુ કર્યો છે અને એના થોડા જ દિવસો પહેલા સેમસંગે પોતાનો નોટ ૮ રજુ કર્યો છે , હવે જોવાની મજા એ છે કે મોબાઈલ માર્કેટમાં આ બંને મોડેલ્સ સફળતાના કેટલા પગથીયા ચડી શકે છે …!!!

સૌથી પહેલા એ વાત સમજી લો કે મોબાઈલ એ ફિલ્મની જેમ જ ટોટલી પર્સનલ ચોઈસની વસ્તુ કહી શકાય અને એમાયે ખાસ તો ખિસ્સાને પરવડે છે કે નહિ એ જોવું વ્યક્તિ વ્યક્તિએ અલગ અલગ હોય શકે છે એવામાં ઓલમોસ્ટ એક લાખ રૂપિયાની કીમતે મળનારો આઈફોન-એક્સ કેટલો સફળ થશે એ જોવા અને જાણવા માટે મારા જેવા મોબાઈલ રસિયાથી માંડીને જગતભરના હજારો મોબાઈલપ્રેમીઓ આતુર છે જ . આ લખનારે જયારે ૨૦૧૩મા આ કોલમની શરૂઆત કરેલી ત્યારે પહેલો જ લેખ એ વખતે આવેલી એપલની ઓપરેટીંગ સીસ્ટમ આઇઓએસ ૭ પર લખેલો અને ટાઈટલ હતું ‘ આઇઓએસ ૭ ; એપલ નો એન્ડ્રોઈડિયો અવતાર ‘ લેખમાં કહેવાયેલું કે એપલ ધીરે ધીરે પોતાની ઓએસ અને મોડેલ્સ દ્વારા મોબાઈલ જગતમાં રાજ કરતી પોપ્યુલર ઓએસ એન્ડ્રોઇડ જેવો બનતો જાય છે . એપલ પ્રેમીઓએ એ વખતે એ લેખ બાબતે બહુ તડાપીટ વરસાવેલી પણ આજે ૪ વર્ષ પછી એ હકીકત છે કે એપલ અને એની ઓએસ ( ઓપરેટીંગ સીસ્ટમ ) વધુ ને વધુ એન્ડ્રોઇડ જેવી બનતી જાય છે અને લેટેસ્ટ આઈફોન-એક્સ એ વાતનો પુરાવો છે કે ખાલી ઓએસ જ નહિ પણ હવે તો ફોનના ફીચર્સ પણ એન્ડ્રોઇડ ફોનને મળતા આવતા આવવા લાગ્યા છે …!!!

દરવર્ષે નવા મોડેલ લોન્ચ કરવાના હોય તો મોબાઈલ કંપનીઓ આપી આપીને નવું કેટલુક આપે એ પણ હકીકત છે . મોટાભાગે લેટેસ્ટ લોન્ચિંગ અગાઉના મોડેલના મોડીફાઇડ વર્ઝન જ હોય છે પણ લેટેસ્ટ આઈફોનમા ઓલમોસ્ટ જે નવું છે એવું કહેવાય છે એ બધું જ ઓલરેડી માર્કેટમાં પહેલેથી છે એવું કહેવું અતિશયોક્તિ બિલકુલ નથી જ હા પણ સાથે સાથે એમ કહી શકાય કે એપલના આઈફોન-એક્સ મા આવેલા આ ફીચર્સને પહેલાની સરખામણીએ વધુ બેસ્ટ બનાવાયા છે એવો ટીમભાઈ કુક્ભાઈ નો દાવો છે , હવે આ દાવામાં કેટલો દમ છે એ તો નવેમ્બરમાં ગ્રાહકોના હાથમાં આઈફોન-એક્સ આવે પછી જ ખબર પડશે . એક્સ મા બેઝલ લેસ ડીઝાઈન આપવામાં આવી છે કે જેથી પૂરી સ્ક્રીન આવરી લેવાય પણ આ ટેકનોલોજી પહેલેથી જ સેમસંગના ગેલેક્ષી એસ૬ એજ અને નોટ મા તો શ્યાઓમી અને એલજી ના મોડેલ્સમા છે જ . આઈફોન-એક્સ મા આવેલું અને ક્રાંતિકારી ગણાવાતું ફેસઆઈડી ફીચર પણ સેમસંગના એસ૮ અને નોટમાં છે જ . એપલે પહેલી વાર ઓએલઇડી સ્ક્રીન પોતાના નવા મોડેલ માટે યુઝ કરી છે જે અગાઉથી જ બીજા મોબાઈલમા ઉપલબ્ધ છે . એ જ રીતે વાયરલેસ ચાર્જીંગ , ૪કે વિડીયો અને વોટરપ્રુફીંગ પણ સેમસંગ , એલજી અને એચપી ના મોડેલ્સમા હાજરાહજૂર છે . મતલબ કે આઈફોન-એક્સ ની જે ટેગ લાઈન છે કે “ સે હેલો ટુ ધ ફ્યુચર ‘ એ ખરેખર તો આમ હોવી જોઈએ “ સે હેલો ટુ ધ ફ્યુચર – ફ્રોમ પાસ્ટ”……!!!!!!

જો બધું જ અગાઉથી હોય તો હવે પ્રશ્ન એ થાય કે આઈફોન પાછળ આટલા ગાંડપણનું કારણ શું ? અથવા તો શુદ્ધ ભાષામાં કહીએ તો બીજા એન્ડ્રોઇડ ફોનથી આઈફોન કઈ રીતે અલગ પડે છે ? આ ચર્ચા થોડી જોખમી છે એટલા માટે કે આમાં પણ પોલીટીકલ પાર્ટીની જેમ લોયલ ફોલોવર હોય છે પણ એક હકીકત છે કે આઈફોન બીજા એન્ડ્રોઇડ ફોનની સરખામણીમાં વધુ ડયુરેબલ હોય છે અને આ વાત આ લખનાર સતત ૮ વર્ષો સુધી દર વર્ષે નવો સેમસંગ વાપર્યા પછી અને છેલ્લા ૨ થી વધુ વર્ષોના સંતોષકારક આઈફોન વપરાશ પછી પુરા હોશોહવાસમા લખી રહ્યો છે . જી હા , એન્ડ્રોઇડવાસીઓને કડવું લાગશે પણ સત્ય છે કે મોસ્ટ ઓફ એન્ડ્રોઇડ ફોન એની એક્સપાયરી ડેટ સાથે જ બજારમાં આવે છે અને એ ડેટ તમારા વપરાશ મુજબ એક વર્ષ કે એથી વધુ હોય છે જ્યારે આઈફોન કોઈ જ રુકાવટ વગર નોનસ્ટોપ ઓછામાં ઓછા ૩ વર્ષ ફર્સ્ટક્લાસ ચાલે છે એ હકીકત છે અને કોઈ પણ આઈફોન વપરાશકર્તાને પૂછશો તો આ જ જવાબ મળશે. જો કે એનો અર્થ એવો નથી કે આઈફોનમા ખરાબી નથી આવતી પણ હકીકત છે કે એ ખરાબી બીજા એની સમકક્ષ ગણાતા ફોનના પ્રમાણમાં ખુબ જ ઓછી આવે છે . અને આમ પણ આઈફોન માટે કહેવાય છે કે ‘ વન્સ એન આઈફોન યુઝર , ઓલવેય્ઝ એન આઈફોન યુઝર “ …અને આ વાતમાં કેટલો દમ છે એ જાણવા આઈફોન વાપરવો પડે બોસ …!!!

આના જવાબમાં કોઈ સણસણતો સવાલ એમ પણ આવે કે ભઈલા બીજા ફોનની સરખામણીમાં 20-૨૫ હજાર વધુ ઉસેડી લે છે તો ડયુરેબલ જ હોય ને…? પોઈન્ટમા દમ છે પણ કિમતની બાબતમાં ભલે આઈફોન ચીરીને પૈસા વસુલ કરતું હોય પણ જ્યારે એનો વપરાશ થાય ત્યારે એ વસુલ તો થઇ જ જાય છે . જો કે ભારતમાં ૮૦ હજારથી એક લાખમાં મળનારો આઈફોન-એક્સ ની સામે સેમસંગ ગેલેક્ષી નોટ ૮ પણ લગભગ ૬૫ હજારથી મળવાનો છે એટલે આમ જોવા જાવ તો મોબાઈલ માર્કેટમાં હવે હાઈ પ્રાઈસ ટેગનો જમાનો આવવાનો એ નક્કી છે અને આટલી ઉંચી કિંમત હોવા છતાં પણ સેમસંગ ગેલેક્ષી નોટનું જબરદસ્ત પ્રી-ઓર્ડર બુકિંગ થયું છે એટલે એપલને પણ હાશકારો થયો હશે કે આટલી ઉંચી કિંમત કદાચ એને નહિ નડે. જો કે આ વખતે આઈફોન-એક્સ નો વેઈટીંગ પીરીયડ ઘણો લાંબો છે અને છેક નવેમ્બરમાં લોકોના હાથમાં આવશે .

નવા આઈફોનમા એની ઉંચી કિમત એક માઈનસ ફેક્ટર ચોક્કસ ગણાશે એ ઉપરાંત જે રીતની મોબાઈલ માર્કેટમાં ઉત્તેજના હતી એ પ્રમાણે કોઈ ખાસ નવા ફીચર વગરનો આઈફોન-એક્સ બજારમાં કેટલું કાઠું કાઢી શકશે એ તો સમય જ બતાવશે પણ ઇનીશીયલ રીપોર્ટસ અને સર્વે એવું બતાવે છે કે મોટાભાગના લોકોને નવા આઇફોનમાં કશું ખાસ નવું નથી લાગ્યું . હા , પ્રોસેસર અને કેમેરામાં ચોક્કસ જોરદાર ફેરફારો છે પણ આઈફોન-એક્સ ના જબરદસ્ત વેચાણ માટે એ પૂરતા નથી એવું ઘણા બધાને લાગી રહ્યું છે . બીજું કે નવા આઈફોનમા જે ઓએલઇડી સ્ક્રીન છે એનું ૮૯% માર્કેટ ઉત્પાદન સેમસંગ કરે છે અને એપલે આ સ્ક્રીન માટે સેમસંગ પર હજુ બે વર્ષ જેવું આધારિત રહેવું પડશે એટલે કદાચ બે વર્ષ પછીના આઈફોન મોડલ સસ્તા આવે એવું બને પણ ત્યાં સુધી સેમસંગનો સાથ લીધા સીવાય છૂટકો નથી . આ બધાથી મહત્વનું એ છે કે જેમ સ્ટીવ જોબ્સે ખરેખર ઇનોવેટીવ કહી શકાય એવા આઈફોન મોડલ્સ આપેલા એવા ઇનોવેશનનો સદંતર અભાવ છેલ્લા ત્રણેક આઈફોન મોડેલ્સમા સ્પષ્ટ દેખાય આવે છે . જો એપલ આવનારા સમયમાં કશું હટકે નહિ આપે તો ફક્ત બ્રાન્ડીંગ અને ગુડવિલના પ્રતાપે કેટલું આગળ જઈ શકશે એ બાબત ચોક્કસ નથી કેમકે સેમસંગ અને બીજી કંપનીઓ ટેકનોલોજી , ઇનોવેશન , ડીઝાઈન અને ખાસ તો ગ્રાહકના ખિસ્સા પ્રમાણેના મોડેલ્સ રજુ કરીને હાલ તો માર્કેટ મા મહતમ હિસ્સો કબજે કરી ચુકી છે . એપલ માટે ફ્યુચર ધારીએ છીએ એટલું સહેલું નથી જ …!!!!

વિસામો :

૨૦૧૭ના બીજા ક્વાર્ટર ના અંક્ડાઓ મુજબ ગ્લોબલ મોબાઈલ માર્કેટમાં સેમસંગનો વેચાણ હિસ્સો ૨૩% જેટલો , એપલનો ૧૨% જેટલો જ્યારે ચાઇનીઝ કંપની હુવેઈનો ૧૧% જેટલો રહેલો , મતલબ એપલને સેમસંગ સિવાય આ હુવેઈથી પણ જોર કા ઝટકા લાગી શકે છે …!!!

  • અજય ઉપાધ્યાય ( ગાંધીનગર સમાચાર કોલમ ” રઝળપાટ ” ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭ )